Wojny diadochów

Data: 12.08.2019 20:57

Autor: KLAssurbanipal

Ilustracja przedstawia starcie Seleukidów i Ptolemeuszy podczas wojen diadochów (rys. Manu La Canette).

Wojny diadochów były to konflikty zbrojne pomiędzy dawnymi wodzami Aleksandra III Wielkiego toczone po jego śmierci o panowanie nad stworzonym przez niego imperium, w którym zaczął kształtować się świat hellenistyczny. Stąd okres ten w dziejach Grecji nazywamy hellenistycznym i nastąpił on po okresie klasyczny, od śmierci Aleksandra Wielkiego w 323 roku p.n.e. Wojny diadochów toczyły się z przerwami w latach 321–281 p.n.e. Wodzów nazywano diadochami (gr. diadochoi, pl. następcy). W 301 roku p.n.e. doszło do decydującej rozgrywki pod Ipsos, po której ostatecznie załamała się dominacja Antygonidów, jednak przez jeszcze kilkanaście lat diadochowie walczyli między sobą o poszczególne części imperium Aleksandra. Po zakończeniu wojen nastał okres względnej równowagi pomiędzy państwami, w których władzę sprawowali następcy diadochów, będących założycielami wielkich dynastii królów. Macedonią rządzili Antygonidzi (sprawujący także niepewną kontrolę nad większością Grecji), nad Egiptem panowali (ze stolicy w Aleksandrii) Ptolemeusze, natomiast Seleukidzi władali ogromnym (ale i niejednorodnym) obszarem rozciągającym się od Azji Mniejszej, poprzez Syrię, Mezopotamię, Iran, aż do granic Indii. Oprócz trzech wielkich monarchii istniało kilka mniejszych państw, odgrywających jednak niekiedy ważną rolę. I tak w zachodniej części Azji Mniejszej istniało (od ok. 280 p.n.e.) państwo Attalidów ze stolicą w Pergamonie, ok. 250 p.n.e. od Seleukidów oderwała się Baktria (obejmująca mniej więcej tereny dzisiejszego Afganistanu), niezależne pozostały także m.in. Rodos (potęga morska), Sparta czy Syrakuzy.

Na załączonej ilustracji widzimy przekrój uzbrojenia stosowanego w wojnach diadochów okresu hellenistycznego. Uzbrojenie tego typu ma korzenie greckie i ewoluowało z czasów klasycznych. Nie jest tu przedstawiony stricte konkretny rok, ponieważ uzbrojenie pochodzi zarówno z wczesnego i późnego okresu hellenistycznego. Do wcześniejszego należą m.in. hełmy frygijskie (hełm ma elementy czerwone, biało-czarny pióropusz) i trackie z dużymi osłonami policzków (upadający wojownik), a także żelazny kirys (w szeregu falangi) oraz hełm (na słoniu) odnalezione w grobowcu z Werginy uważanym za miejsce spoczynku Filipa II Macedońskiego. Nowsze typy uzbrojenia to hełmy typu konos (wojownik przebity strzałą) oraz późniejsze trackie (m.in. ten niebieski i obok żelazny), a także płaska tarcza thureos. Elementami charakterystycznymi dla całej epoki są płócienne pancerze (linothorax), małe tarcze falangitów (pelte) oraz długie włócznie (sarisy). Warto zwrócić na opancerzenie słonia charakterystyczne dla Seleukidów.

#Aleksander #Seleukidzi #Ptolemeusze #Pergamon #Sparta #falangici #slonie #diadochowie #Grecja