Data: 25.08.2019 12:36

Autor: kosmitolog

Krótkie wprowadzenie do misji DART ( Double Asteroid Redirection Test ), czyli pierwszej poważnej próby zmiany trajektorii asteroidy dla celów zbadania potencjalnych możliwości ochrony Ziemi przed ewentualną kolizją z małym obiektem. Start ma nastąpić za 2 lata, misję dostało JHU APL ( m.in. Parker Solar Probe, New Horizons, Messenger i przyszła misja Dragonfly na Tytana ) a sondę wyniesie SpaceX ze swoim Falconem 9.

https://www.youtube.com/watch?v=LoLH3ruxDsY

#kosmologia

Data: 25.08.2019 01:27

Autor: kosmitolog

Testowe dokowanko bezzałogowego Souza z ruskim robociekiem na pokładzie jednak nie doszło do skutku. Mają jakiś problem z automatycznym systemem dokowania i musieli awaryjnie odejść na bezpieczną odległość od ISS. Ponoć ma być podjęta jeszcze jedna próba przyłączenia, ale dopiero w poniedziałek 乁(ツ)

https://blogs.nasa.gov/spacestation/2019/08/24/russian-spacecraft-docking-attempt-no-earlier-than-monday/

https://www.youtube.com/watch?v=8ipeqxNxaKc

#kosmologia

Data: 24.08.2019 21:33

Autor: kosmitolog

Miało być coś więcej o planetach wewnętrznych, więc będzie coś więcej. Tym razem mam zestaw obrazów powierzchni Wenus. Wszystkie to obrazowanie radarowe ( z oczywistych względów z orbity nie da się obserwować powierzchni Wenus ani w paśmie widzialnym ani w podczerwieni ), ukazujące w zasadzie różnice w stopniu odbicia fal radiowych. Mamy tu zatem do czynienia z fałszywymi barwami, które jednak oddają nieco ukształtowanie powierzchni, struktury geologiczne i charakter planety. Zasadniczo można przyjąć, że im jaśniejszy kolor tym bardziej chropowata jest powierzchnia i odbija więcej fal a na podstawie różnicy w czasie odbicia można ocenić wysokość terenu, więc jest tu też topologia. Normalnie powierzchnia Wenus jest ciemno szara.

Pierwszy to mozaika obrazów z kilku sond, w której część fragmentów niezbadanej bądź słabo zbadanej powierzchni oraz przerwy zostały wypełnione poprzez interpolację lub zastąpione jednolitymi pasami – kolorowanie na zasadzie uśrednienia wartości. Całość została zwyczajnie naciągnięta na kulę. Teksturowanko takie :) Większość danych pochodzi z sondy Magellan, część z Pioneer Venus orbiter a odcienie kolorów oparto na zdjęciach z radzieckich sond Wenera 13 i 14.

W komentarzu ta sama mapa, tylko w projekcji cylindrycznej – czyli rozwinięta jak typowa mapa świata. Pozostałe trójwymiarowe obrazy to efekt naniesienia map radarowych na mapy topograficzne. Wszystkie grafiki są dość duże, zwłaszcza dwie pierwsze.

#kosmologia

Data: 24.08.2019 19:39

Autor: kosmitolog

Było już co nieco o budynku VAB, o Crawlerze też było no i o samym Saturnie V też już kilka postów się spłodziło…ale chyba dotychczas nie było tych trzech potworów na jednym zdjęciu. No to teraz już są :)

A w komentarzu jeszcze wyjazd promu Discovery.

O budynku: https://www.lurker.pl/p/YmxwwDmOJ

O crawlerze: https://www.lurker.pl/p/SPfKThmJu

#kosmologia

Data: 23.08.2019 14:53

Autor: kosmitolog

Ostatnio pan @Pelikan spytał mnie o ciekawostki odnośnie Merkurego i Wenus i tak sobie pomyślałem, że w sumie nie było tu zbyt wiele ani o jednej ani o drugiej z tych planet. Może czas nadrobić? Na początek na spokojnie, dwa krótkie filmiki od Astrum – jak zawsze zwięźle opowiedziane i wytłumaczone, podane w dobrej jakości i okraszone wieloma zdjęciami.

Poniższa grafika to tylko porównanie rozmiarów :)

https://www.youtube.com/watch?v=m3ZUhpisWeQ

https://www.youtube.com/watch?v=yzqbN6z8ncc

#kosmologia

Data: 22.08.2019 22:27

Autor: kosmitolog

Marsjański krater Galle ( nie mylić ze słynnym kraterem Gale ), odkryty w 1993 roku przez sondę Mars Global Surveyor. Średnica formacji wynosi jakieś 225-230 km a wesoła buźka to oczywiście nic innego jak dobrze nam znane złudzenie zwane pareidolią. W komentarzu jeszcze jedna "wesoła buźka" na Marsie, tym razem odkryta przez MRO w 2008 r. ( ͡° ͜ʖ ͡°)

https://pl.wikipedia.org/wiki/Pareidolia

#kosmologia

Data: 22.08.2019 13:46

Autor: kosmitolog

Na godzinę 15:01 planowany jest kolejny dzisiejszy lot orbitalny – tym razem odpalają Deltę IV M+ (4,2). Będzie to 29-ty i za razem ostatni lot Delty IV w tej konfiguracji. Prawdopodobnie od tej pory ( aż do wejścia Vulcana ) w ramach rodziny Delta będą latać już tylko trójczłonowe ciężarówki, czyli Delta IV Heavy. Na pokładzie znajduje się drugi satelita nawigacyjny GPS III nazwany "Magellan". Będzie to 135 misja ULA i 70-ty satelita GPS wystrzelony przez nich od 1978r. Szacowany czas pracy na orbicie wynosi około 15 lat. Poniżej link do streama a w komentarzu jeszcze 2 fotki ładunku.

Jako ciekawostkę dodam, że na miejsce właśnie zmierza jeden z Lureczków – @tensorflow, więc trzymajmy kciuki, żeby polecieli o czasie :)

https://www.youtube.com/watch?v=0AgiyxDoXtE

#kosmologia

Data: 22.08.2019 06:49

Autor: kosmitolog

Nie zdążyłem dojechać z powrotem przed startem, więc wrzucam skróconą powtóreczkę. Jest ruski robocik trzymający w łapce równie ruską flagę :)

https://www.youtube.com/watch?v=y7FaUKkfnxs

#kosmologia

Data: 21.08.2019 22:49

Autor: kosmitolog

Na jutrzejszy poranek, na godzinę 05:38 przewidziany jest start Soyuza z bezzałogową wersją statku o takiej samej nazwie. W ramach misji MS-14 przetestowane zostaną systemy autonomicznej nawigacji i dokowania a na ISS dostarczony zostanie m.in. człekokształtny robot Skybot F-850. Tradycyjnie podrzucam linka do transmisji, może uda mi się go wrzucić ponownie z samego ranka. Oprócz tego lotu jutro ma się odbyć również start Delty IV w wersji Medium + z satelitą nawigacyjnym GPS III generacji. Ten start przewidziany jest na godzinę 15:00 naszego czasu.

https://www.youtube.com/watch?v=DhAaXMNwGA8

#kosmologia

Data: 20.08.2019 19:45

Autor: kosmitolog

Jedyny pasażer Soyuza, który za niecałe 2 doby poleci sobie na ISS. Humanoidalny robocik Skybot F-850. Czy dalej jest to lot bezzałogowy? :)

https://www.youtube.com/watch?v=V8TvJiiq-v4

https://www.youtube.com/watch?v=VMgPW0N9NU8

#kosmologia

Data: 20.08.2019 13:51

Autor: kosmitolog

Gdyby wierzyć w globalny, żydowski spisek iluminatów to zdjęcie mogłoby wyglądać jak finalizacja budowy wielkiej, złotej jarmułki dla szefa niszczącego cywilizację pornobiznesu z plemienia węża. Ale przecież nie wierzymy w takie rzeczy, więc insynuacje tego rodzaju są natychmiast usuwane z serwisu. Nie można żartować z wyznawców iluminatów, niewidzialnych stworków, żydowskiego pornospisku, magicznej wody i darmowej energii, zatem pozostaje mi sprostować. Tak na prawdę to izolacja termiczna 2,5 metrowego reflektora Aquarius – głównego urządzenia zainstalowanego na badającej poziom zasolenia mórz amerykańsko-argentyńskiej sodzie SAC-D ( fotka w komentarzu). Poniżej poziom i rozkład zasolenia wód w okresie 2011-2015 r.

https://www.youtube.com/watch?v=r-19vrBg9QE

#kosmologia

Data: 20.08.2019 13:09

Autor: kosmitolog

Erupcja wulkanu na należącej do Rosji bezludnej wyspie Raikoke, uchwycona z pokładu ISS 22 czerwca 2019 roku. Słup pyłu osiągnął pułap szacowany na jakieś 13-17 km. W powiązanych jeszcze jedno ujęcie z ISS oraz porównanie stanu wyspy przed i po wybuchu, dokładnie 10 lat różnicy. Na obydwu zdjęciach roślinności nadano barwę czerwoną i obydwa pochodzą z japońskiego instrumentu ASTER ( radiometr mierzący emisję termiczną ) zainstalowanego na amerykańskiej sondzie Terra. Główne zdjęcie jest dość duże, więc warto je odpalić w nowej karcie.

#kosmologia #earthpornpics

Data: 19.08.2019 18:22

Autor: kosmitolog

Szukałem dzisiejszego startu chińskiego kunia roboczego a znalazłem start sprzed 2 dni, o którym nawet nie wiedziałem. Malutkie chińczyki znaów zbudowały malutką rakietkę i posłały ją w kosmos. Tym razem to twór kolejnej "prywatnej" firmy China Rocket Co. Ltd., nazwany Smart Dragon. Ponoć może unieść 200kg ładunku na 500 km orbitę :)

https://www.youtube.com/watch?v=hr6k0lTMpWI

#kosmologia

Data: 19.08.2019 13:51

Autor: kosmitolog

Podrzucam linka do startu Electrona, którego ostatnio przesunęli z powodu wiatrów. Live powinien wskoczyć już za kilka chwil a start planują na 14:12. Natomiast za niecałe 15 min startuje chiński Long March 3B z jakimś telekomem, ale tradycyjnie nie ma transmisji na żywca, więc podrzucę jak pojawi się na jutubach, może znów zrzucą silniki na jakąś wioskę :)

https://www.youtube.com/watch?v=SNuauG1Gvr8

#kosmologia

Data: 18.08.2019 23:32

Autor: kosmitolog

Było banowanko, była aferka, azjatki były i pożegnanko było…a fotki z Marsa były? Ano nie było. No to już są :)

Dzisiaj szybkie zestawienie śladów pozostawionych przez marsjańskie wiry pyłowe. To w zasadzie zwykłe trąby powietrzne, tylko że zrobione głównie z niskociśnieniowego dwutlenku węgla, pełniącego na Marsie rolę atmosfery oraz poderwanego przez trąbę marsjańskiego pyłku. Wiry zwane też "diabełkami" ( od angielskiego "dust devil" ) potrafią osiągać wysokość blisko 2 km. Oprócz śladów na samym dole dorzucam też diabełki upolowane przez MRO oraz łazik Spirit. Większość fotek jest dość duża.

#kosmologia

Data: 18.08.2019 13:44

Autor: kosmitolog

Poziom zanieczyszczenia dwutlenkiem azotu, tegoroczne dane, pochodzące z satelity Sentinel 5P. W komentarzu jeszcze Chiny, ciapatowo oraz świat.

Z wikipedii:

"Nawet krótkotrwały kontakt z substancją powoduje podrażnienie układu oddechowego, podrażnienie oczu oraz kaszel[9]. Ponieważ dwutlenek azotu ma właściwości utleniające, powoduje utlenienie Fe2+ zawartego w hemoglobinie do Fe3+, w efekcie czego hemoglobina traci zdolność do przenoszenia tlenu. Na zatrucie szczególnie narażeni są pracownicy silosów, gdyż dwutlenek azotu powstaje w wyniku rozkładu białek zawierających azot (choroba silosowa) oraz pozostali pracownicy zajmujący się otrzymywaniem i wykorzystywaniem kwasu azotowego[10]. Gaz ten występuje również w zanieczyszczonym przez transport i przemysł powietrzu i odpowiada za charakterystyczną barwę smogu[11]. U osób mieszkających w zanieczyszczonych miastach mogą wystąpić problemy z oddychaniem i choroby płuc[12]."

#kosmologia

Data: 18.08.2019 00:28

Autor: kosmitolog

Wielka, szczegółowa fotka Plutona z sondy New Horizons ( w nieco podciągniętych barwach ). Polecam zwrócić uwagę na różnorodność powierzchni, zwłaszcza na całkowicie pozbawione kraterów "serduszko" i występujące na nim wielokąty – to w zasadzie wrzący w bardzo zwolnionym tempie lód azotowy, który nieustannie tworzy nową taflę, skutecznie usuwając przy tym wszelkie ślady uderzeń. W komentarzu jeszcze zbliżenie na lodowe komórki konwekcyjne oraz pełnowymiarowe góry zbudowane z lodu wodnego a także kilka innych ujęć powierzchni. Wszystkie fotki są dość duże, więc najlepiej odpalać je w nowych kartach.

Dla porównania na samym dole najlepsza fotka z Hubble'a. To się nazywa postęp, a nie że wsadzi sobie tęczowe piórko w tyłek i dawaj na ulicę :D

#kosmologia

Data: 17.08.2019 13:51

Autor: kosmitolog

Krótki filmik z przygotowań najnowszego Soyuza dla misji MS-14. Wyjątkowo będzie to lot bezzałogowy, mający za zadanie przetestowanie pojazdu w warunkach autonomicznego lotu i dokowania ( czyli tak jak obecnie lata Progress ). Z wnętrza pozbyto się systemów podtrzymywania życia, dzięki czemu w przyszłości można będzie zabierać więcej towaru. Najprawdopodobniej test jest przeprowadzany na potrzeby rozwoju nowej wersji Soyuza, czyli bezzałogowca z końcówką GVK, który ma zacząć swoją aktywność za jakieś 3 lata. Na filmiku mamy obracanie, odsysanie, zdejmowanie zabezpieczeń, palcowanie dziurek, zakładanie osłonki, pionowanie – same interesujące rzeczy ( ͡~ ͜ʖ ͡°)

Start przewidziany na wczesny ranek 22 sierpnia.

https://www.youtube.com/watch?v=HgEuGprtMoI

#kosmologia

Data: 17.08.2019 11:35

Autor: kosmitolog

SpaceX zareagował na ogłoszenie Rocket Lab o planach odzyskiwania swoich stopni i wdrożenia regularnych ( docelowo cotygodniowych ) lotów. Wygląda na to, że firma Elona chce wejść na rynek smallsatów i oferuje maluszkom przejażdżki Falconami. Jak chcecie wysłać w kosmos małego satelitę albo zwłoki wroga #pdk to poniżej aktualny cennik usług SpaceX ;)

https://spacex.com.pl/wiadomosci/spacex-rozpoczyna-program-wynoszenia-malych-satelitow-na-orbite

P.S. Wczorajszy start Electrona został przesunięty z uwagi na pogodę i ma nastąpić za 2 dni, pewnie też koło 14-15.

#spacex #kosmologia

Data: 16.08.2019 23:01

Autor: kosmitolog

Piękny timelapse z podchodzenia i dokowania Soyuza do ISS. Nagranie z wnętrza statku, trwa 8 min, więc można je sobie nawet przyspieszyć w playerze jak się komuś mocno spieszy :)

https://www.youtube.com/watch?v=XlGhxEUjs_k

#kosmologia

Data: 16.08.2019 14:11

Autor: kosmitolog

Na 15:29 planowany jest ósmy start rakiety Electron. Tym razem na pokładzie znajdują się 4 małe satelity:

– cubesat dla francuskiego Unseenlabs, który ma wejść w skład konstelacji obserwującej morza.

– BlackSky Global 4 – kolejny z serii niewielkich, komercyjnych satelitów obserwacyjnych

– 2 eksperymentalne cubesaty dla sił powietrznych armii USA ( dokładnie to dla Space Command ).

A już niedługo może zaczniemy oglądać nie tylko starty, ale również powroty Electrona na Ziemię. Na razie rakiety są uzbrajane w nowe oprzyrządowanie a mają zacząć wracać już w następnym roku. Metoda odzyskiwania będzie polegała na łapaniu opadających na spadochronach członów za pomocą śmigłowca i odstawiania ich na specjalny statek. Może brzmieć jak fantastyka, ale taka metoda ma bardzo długą tradycję i dość wysoką skuteczność – kosmiczny sprzęt łapano tak już w latach 60-tych. W komentarzu jeszcze BlackSky Global 3 z poprzedniego lotu i integracja ładunku. Link do streama podrzucę, gdy się już pojawi.

EDIT: Dziś jednak nie leci, za duży wiatr 乁(ツ)

#kosmologia

Data: 16.08.2019 07:48

Autor: kosmitolog

Porównanie Urana oglądanego w paśmie widzialnym oraz w podczerwieni. To, co wygląda jak niezwykle spokojna zielonkawa kulka, prawie zupełnie pozbawiona cech atmosferycznych jest tak na prawdę systemem niesamowicie zimnych wichrów, których prędkości dochodzą do 860 – 900 km/h. Podobnie jak na Jowiszu, Saturnie i Neptunie tak i tu atmosfera przybiera formę serii prądów strumieniowych, jest tam jednak nieco mniej cyklonów. Jednak te, które udało się zaobserwować z reguły mają rozmiary ziemskich kontynentów. Poniższa fotka pochodzi z Voyagera 2 a w komentarzu obrazy w podczerwieni z teleskopów Kecka. Trzecia fotka to Uran wraz z pierścieniami oraz opisanymi księżycami, też zrobiona przez Voyagera 2.

#kosmologia

Data: 14.08.2019 20:26

Autor: kosmitolog

Najnowsza prezentacja z centrum dowodzenia teleskopem Hubble'a, o tyle godna polecenia, że mocno związana np. z fotkami jakie często tu podrzucam. Tematem jest kolorowanie zdjęć i wizualizacja tych długości fal, które normalnie nie są dla nas widoczne oraz informacje jakie można wyciągać ze światła. Pierwsze kilka minut to historia odkryć związanych z poszerzaniem naszej wiedzy o rozpiętości spektrum, zaczyna się od 12:40.

https://www.youtube.com/watch?v=sQ4-YTCYOO8

#kosmologia

Data: 14.08.2019 15:03

Autor: kosmitolog

Seria zdjęć ukazująca postępy prac w budowie ISS. Budowa na orbicie wymagała łącznie 42 lotów, z czego 37 wykonały amerykańskie wahadłowce. Najcięższy z modułów ma masę blisko 25 ton. Kręgosłup stacji ( nie mylić z hermetycznymi modułami załogowymi ) stanowi 11 segmentów o kratownicowej budowie, które łącznie mają długość ok. 110 metrów, najcięższe z nich mają ok. 15,8 tony. Panele słoneczne ( każdy z ośmiu podwójnych ) mają wymiary 34x12 m i a ich dostarczenie wymagało wykonania 4 lotów. Masa całej ISS to mniej więcej 420 ton. Systemy na jej pokładzie obsługuje ponad 50 komputerów, wykorzystujących dane z ponad 350 000 czujników. Dotychczas na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przeprowadzono ponad 2400 eksperymentów naukowych a przeciętnie w każdej chwili ma tam miejsce około 300 badań z najróżniejszych dziedzin nauki i techniki, co czyni ISS jednym z najbardziej wszechstronnych laboratoriów naukowych na świecie.

Wszystkie fotki tradycyjnie są dość spore – poniżej stan z ubiegłego roku, reszta chronologicznie w komentarzach.

#kosmologia

Data: 13.08.2019 22:22

Autor: kosmitolog

Gość z kanału SmarterEveryDay ( ten od nagrania startu Falcona Heavy w binauralu ) odwiedza stanowisko startowe ULA podczas przygotowań do odpalenia Delty IV Heavy ( do niedawna była to najmocniejsza operacyjna rakieta świata, obecnie zajmuje drugie miejsce ). Jest wywiad z lokalnym Thanosem, czyli szefem ULA i wejście do mobilnej wieży serwisowej, która potem odjeżdża sobie po szynach ;)

Najbliższy start Delty IV prawdopodobnie już za 8 dni, przy czym będzie to zwykła wersja z jednym dużym członem i boosterami.

https://www.youtube.com/watch?v=OdPoVi_h0r0

#kosmologia

Data: 13.08.2019 14:54

Autor: kosmitolog

Kolejna seria marsjańskich fotek, tym razem na celownik wziąłem wydmy, czyli coś, bez czego nie obędzie się żadna uczciwa pustynna planeta. Pozbierałem głównie te zrobione z orbity przez MRO, ale jest też coś z powierzchni. Spora część jest w fałszywych barwach, mających za zadanie lepiej oddać topografię i będących efektem obserwacji w bliskiej podczerwieni, ale są też takie, które nie były modyfikowane. Te, które powiększą się na cały ekran najpewniej są jeszcze większe, więc warto próbować odpalać je w nowej karcie, ale tym razem są też mniejsze rozmiarówki.

#kosmologia

Data: 13.08.2019 11:28

Autor: kosmitolog

Malutki update z wielką fotką. Tak obecnie wygląda główny człon SLS, składany w Michoud Assembly Facility w Nowym Orleanie. Ponoć jest już ukończony w 80%, zostało tylko dołączenie sekcji napędowej, czyli 4 silników RS-25 ( w komentarzu egzemplarze, które napędzą pierwszy lot ). Całość ma zostać zmontowana przed końcem roku a pojutrze na terenie hali montażowej ma się odbyć specjalna konferencja prasowa administratora NASA Jima Bridentine'a odnośnie postępów prac i terminów. Może będzie coś o dacie planowanego w Stennis Space Center testowego odpalenia całej konstrukcji.

#kosmologia

Data: 11.08.2019 21:16

Autor: kosmitolog

Najnowsza fotka Jowisza, opublikowana 3 dni temu. Prosto z HST, który jakiś czas temu rozpoczął obserwacje planet zewnętrznych w ramach programu OPAL. Celem jest badanie i wyłapywanie zmian atmosferycznych, przebiegających na przestrzeni relatywnie krótkich okresów czasu i związanych ze zmianą pór roku ( np. takich jak globalne burze pyłowe na Marsie czy zanik i pojawianie się ciemnych plam na Neptunie ). Założenie jest takie, że Hubble będzie celował w planety w momencie, gdy będą znajdować się w opozycji – czyli będą dobrze oświetlone i możliwie jak najbliżej Ziemi. W komentarzu jeszcze ubiegłoroczne zdjęcie Marsa oraz Saturna. Wszystkie fotki są dość duże.

#kosmologia

Data: 11.08.2019 15:13

Autor: kosmitolog

Hyperboreae Undae – czyli jedno z większych pól wydmowych na dalekiej północy Marsa. Obrazy pochodzą z systemu THEMIS zamontowanego na sondzie 2001 Mars Odyssey. W komentarzu jeszcze kilka sztuk.

#kosmologia

Data: 10.08.2019 23:53

Autor: kosmitolog

Dawno nie podkręcałem nic ciekawego od JPL, więc już nadrabiam. Dość ciekawa prezentacja na temat historycznych i współczesnych metod badania chmur oraz powiązań pomiędzy białymi obłoczkami a pogodą i klimatem. 3 naukowców, 3 aspekty i 3 punkty widzenia.

https://www.youtube.com/watch?v=ra9AFNco3lI

#meteorologia #kosmologia

Data: 10.08.2019 15:03

Autor: kosmitolog

9 takich maluszków wystarczy, by wysłać na orbitę malutkiego satelitę. Większość elementów silnika Rutherford: komora spalania wraz z dyszą, zawory, wtrysk i pompy są produkowane metodą druku 3D. Pompy paliwa i utleniacza są zasilane elektrycznie – z baterii, które później są odrzucane w trakcie lotu by zmniejszyć masę. Poniżej jeszcze krótki filmik z wizyty w fabryce Rocket Lab a kolejny start Electrona już za 6 dni :)

https://www.youtube.com/watch?v=-VGZ8DGkiyc

#kosmologia

Data: 09.08.2019 23:33

Autor: kosmitolog

Wygląda jak render, ale nie tym razem – to 3 cubesaty ( z Nepalu, Japonii i Sri Lanki ) wystrzelone niecałe 2 miesiące temu ze specjalnego wyrzutnika cubesatów, chwilowo przymocowanego do jednego ze zrobotyzowanych manipulatorów obsługujących ISS.

#kosmologia

Data: 09.08.2019 20:36

Autor: kosmitolog

Skromne początki jednego z najbardziej skomplikowanych i zaawansowanych urządzeń stworzonych przez człowieka. Moduł Unity ( na pierwszym planie ) podczas zbliżania do modułu Zarya, czyli prawdziwy początek budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej na orbicie okołoziemskiej. 6 grudnia 1998 roku. W komentarzu jeszcze spora fotka z czerwca 1999 r. Półtora roku później ( 2 listopada 2000 r. ) na ISS pojawiła się pierwsza załoga i od tej chwili nie było już ani jednego takiego dnia ( a nawet ani jednej takiej sekundy ), w którym nikogo nie byłoby w kosmosie.

#kosmologia

Data: 09.08.2019 15:33

Autor: kosmitolog

W nawiązaniu do posta o formatach papieru mam jeszcze jeden przykład, w którym większe to mniejsze a mniejsze to większe. Jest nim skala blasku obiektów astronomicznych, czyli wielkość gwiazdowa. Poniżej krótkie objaśnienie od profesjonalisty i rysuneczek poglądowy :)

https://www.youtube.com/watch?v=dGpfX7TVvMs

#kosmologia #astronomia

Data: 08.08.2019 14:58

Autor: kosmitolog

Dzisiejszy lot Atlasa z nieco innej perspektywy (。◕‿‿◕。)

https://www.youtube.com/watch?v=kXZOvS5SjHY

Nie przejmujcie się tytułem – wielu amerykańców nie wie, że Atlasy to nie maszyny SpaceX. Tu przynajmniej nie wrzeszczeli, że kosmici atakują ( jak to miało miejsce na niektórych innych filmikach ze startami zaraz po zachodzie / przed wschodem ).

#kosmologia

Data: 08.08.2019 11:26

Autor: kosmitolog

Podrzucam linka do startu Atlasa V, już nadają. Zapłon ma być o 11:44. Na razie hold się przedłuża, może poleci, może nie poleci 乁(ツ)

EDIT: Zdaje się, że jednak polecą, nowy czas startu 12:13 :)

https://www.youtube.com/watch?v=umKLZlYM1eU

#kosmologia

Data: 07.08.2019 20:51

Autor: kosmitolog

Jutro o godzinie 11:44 ma się odbyć start Atlasa V 551 z wojskowym satelitą telekomunikacyjnym AEHF-5 (Advanced Extremely High Frequency ). Będzie to piąty z sześciu satelitów, tworzących konstelację wykorzystywaną przez sprzymierzone obecnie armie Stanów Zjednoczonych, Kanady, Wielkiej Brytanii oraz Holandii. System komunikacji umożliwia przekazywanie danych od jednostki do jednostki z pominięciem wysyłania ich do naziemnych centrów a same satelity mają być ponoć wyposażone w niezłe systemy antyzakłóceniowe. Jak w przypadku wszystkich satelitów wojskowych tak i tu ciężko znaleźć jakieś wybitnie szczegółowe informacje o ich możliwościach czy budowie a to co jest na wiki czy na stronach Lockheeda nie musi wcale odzwierciedlać faktów. Taka już natura tego typu ładunków.

Sprzęt o masie niecałych 6,2 tony zostanie wyniesiony na orbitę geosynchroniczną za pomocą Atlasa V 551, czyli rakiety, która dopiero debiutuje na Lureczku ( ostatnio leciała w ubiegłym roku, gdy jeszcze nie mnie tu nie było ). Atlasy udowodniły swoją niezawodność oraz wydajność ( zwłaszcza dzięki świetnemu drugiemu stopniowi ), co sprawia, że często są wykorzystywane zarówno do słania na orbitę ważnych urządzeń wojskowych jak i dostarczania na miejsce drogich, międzyplanetarnych misji naukowych. Atlasy dowiozły na Marsa łazik Curiosity, lądownik InSight, orbiter MRO ( wrzucałem tu masę zdjęć Marsa, które zrobił jego teleskop ), sondę MAVEN, wysłały sondę OSIRIS-Rex w podróż na asteroidę Bennu, Juno na orbitę Jowisza oraz New Horizons do Plutona i Ultima Thule.

551 to najbardziej pojemna i najmocniejsza z obecnie wykorzystywanych konfiguracji, wyposażona w 5 boosterów na paliwo stałe i generująca podczas startu jakieś 12,2 MN ciągu. W jego bagażniku śmiało można zamknąć półtora wieloryba i ten z płetwami jeszcze będzie miał miejsce, by nimi machać ( potwierdzone info od szefa ULA w komentarzu ) (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■)

Dodam, że to również moja ulubiona rakieta – najładniejsza ze wszystkich obecnie używanych, ale tylko w wersji 551. Dlatego wrzucam dużą fotkę, może ktoś sobie stapetkuje albo coś…w komentarzu jeszcze boostery z ludzikami dla skali i fotka samego satelity.

Poniżej krótka prezentacja misji i link do streama, który powinien się zacząć jutroo koło 11:30. Pewnie jeszcze go podrzucę w stosownej chwili ;)

https://www.youtube.com/watch?v=Su1MJ5pbYro

https://www.youtube.com/watch?v=umKLZlYM1eU

#kosmologia

Data: 07.08.2019 14:09

Autor: kosmitolog

Zdjęcie fragmentu korony słonecznej wykonane przez sondę Parker Solar Probe w listopadzie ubiegłego roku z odległości 27,2 mln km. Sonda była wówczas w drodze do swojego pierwszego peryhelium, podczas którego rozwinęła prędkość 342 000 km/h względem Słońca. Za miesiąc nastąpi trzecie maksymalne zbliżenie do powierzchni Słońca ( na odległość 24,8 mln km ) a na początku listopada 2024 sonda dokona swojego ostatniego, siódmego przelotu przy Wenus, mijając planetę o 317 km. Ostatnia asysta grawitacyjna umieści urządzenie na orbicie o peryhelium 6,9 mln km ( średnica Słońca to blisko 1,4 mln km ); PSP będzie wówczas osiągać maksymalną prędkość, wynoszącą ok. 691 200 km/h, co chwilowo uczyni ją najszybszym obiektem zbudowanym przez człowieka.

Oprócz jasnej wstęgi koronalnej na zdjęciu widać też Merkurego oraz kilka czarnych plamek, będących artefaktami po korekcji – aparat WISPR był wówczas jeszcze w fazie kalibracji.

Fotka tradycyjnie jest dość duża, a jeśli kogoś ciekawi jeden z powodów, dla których PSP nie robi zdjęć samego Słońca to odpowiedź można znaleźć w komentarzu :)

#kosmologia

Data: 06.08.2019 12:43

Autor: kosmitolog

Na dzisiejszy wieczór przewidziane są 2 starty orbitalne, mające na celu wyniesienie 3 satelitów telekomunikacyjnych.

Pierwszym z nich ( o 21:30 ) będzie lot Ariane 5 z Gujany Francuskiej, na której pokładzie znajdują się 2 telekomy: EDRS-C oraz Intelsat 39.

EDRS-C to w zasadzie orbitalna stacja przekaźnikowa, przeznaczona do laserowej komunikacji z innymi satelitami, dronami a także samolotami i przekazywania pozyskanych przez nie danych. Dzięki temu, że znajdzie się na orbicie geostacjonarnej jej zasięg będzie wynosić około 45 000 km, czyli będzie w stanie zbierać i przekazywać dane pozyskane z satelitów znajdujących się w zasadzie w świetle całej półkuli. M. in. dzięki takiemu urządzeniu możemy cieszyć oko szczegółowymi fotkami z satelitów Sentinel, które czasem tu podrzucałem.

Drugim satelitą jest Intelsat 39 – to typowy satelita telekomunikacyjny, przeznaczony do transmisji sygnału telewizyjnego oraz internetu. Intelsaty pracują na orbicie już od wielu, wielu lat – łącznie wystrzelono już ponad 100 sztuk, więc na pierwszy rzut oka nie ma tu nic niezwykłego, po prostu kolejny egzemplarz zastępuje poprzedniego, który się zestarzał. Poniżej 3 krótkie filmiki ( 2 to prezentacje ładunku a trzeci i chyba najciekawszy to składanie rakiety ) natomiast na samym dole link do transmisji, który najpewniej tradycyjnie podrzucę ponownie przed startem.

Po Ariance o 00:53 ma lecieć Falcon 9 z izraelaskim telekomem AMOS-17. Ponieważ i tak nie będzie próby lądowania to nie mam nic przeciwko temu, żeby Falcon zrobił z AMOSEM-17 to samo co z AMOSEM-6, czyli rozpylił go w atmosferze, ale tym razem gdzieś dalej od stanowiska startowego ( ͡° ͜ʖ ͡°)

Tu pogoda daje 40% szans na start, ale jeśli się odbędzie to również wrzucę linka.

W komentarzu mam jeszcze fotki wszystkich 3 urządzeń :)

https://www.youtube.com/watch?v=RcT_9yQqLVw

https://www.youtube.com/watch?v=kxViBnyzXzY

https://www.youtube.com/watch?v=i4ni4dOhm24

https://www.youtube.com/watch?v=kQ8HecMG2qs

#kosmologia

Data: 06.08.2019 00:57

Autor: kosmitolog

Wielka Ciemna Plama na południowej półkuli Neptuna, sfotografowana w 1989 roku przez zmierzającą ku planecie sondę Voyager 2. Zdjęcie zostało wykonane na 45 godzin przed maksymalnym zbliżeniem z odległości 2,8 mln km i było ostatnim bezpośrednim spojrzeniem na ten antycyklon. W przeciwieństwie do słynnej Wielkiej Czerwonej Plamy na Jowiszu, która istnieje nieprzerwanie od co najmniej 350 lat huragany na Neptunie mają tendencję do znikania i pojawiania się w znacznie krótszych przedziałach czasowych. Gdy w 1994 roku znajdujący się na orbicie okołoziemskiej Kosmiczny Teleskop Hubble'a został wycelowany w Neptuna okazało się, że huragan wielkości Ziemi zwyczajnie zniknął ( a przynajmniej stracił swoje ciemne zabarwienie ). Podobna struktura została zaobserwowana ponownie dopiero w 2016 roku, ale tym razem pojawiła się na półkuli północnej. Pomimo swojej ogromnej odległości od Słońca ( i co za tym idzie bardzo niewielkiej ilości energii, jaka dociera do jego atmosfery z zewnątrz ) Neptun może pochwalić się najszybszymi wiatrami w całym Układzie Słonecznym. Zarejestrowana przez Voyagera 2 prędkość gazów, tworzących obwódkę liczącej sobie w najszerszym miejscu 13 000 km średnicy Wielkiej Ciemnej Plamy wynosiła 2100 km/h ( Ma = 1,71 ).

#kosmologia

Data: 05.08.2019 12:11

Autor: kosmitolog

Eksploracja kosmosu to nie tylko ogromna precyzja, niezwykle mądrzy ludzie i systematyczne pogłębianie wiedzy, okraszone pięknymi zdjęciami dla publiki i postępem technologicznym. Pasmo sukcesów co jakiś czas przerywa jakaś mniej lub bardziej spektakularna katastrofa a niektóre z nich są efektem bardzo przyziemnej ludzkiej głupoty. Wiele z nich to zaprzepaszczenie miesięcy a czasem nawet lat pracy tysięcy ludzi oraz miliony dolarów, które w kilka sekund zmieniają stan skupienia gazowy. Scott Manley przedstawia 10 najgłupszych błędów w całej historii programów podboju kosmosu :)

https://www.youtube.com/watch?v=Xsqe3utT6rs

#kosmologia

Data: 05.08.2019 10:27

Autor: kosmitolog

Saturn w paśmie podczerwieni, zobrazowany przez sondę Cassini w 2007 roku z odległości 1,6 mln km. Niebieski to oczywiście pierścienie, a dokładniej odbite przez lodowy piasek światło. Ciemny pas w środku to efekt występowania tam dość dużych cząstek, które odbijają nieco mniej promieniowania. Zielona, południowa półkula planety to naświetlona strona letnia, skierowana w tamtym czasie w stronę Słońca a skomplikowany system czerwonych pasm na półkuli północnej to ciepło wydostające się z wnętrza gazowego giganta. Czerwień układa się w pasy, ponieważ na atmosferę Saturna ( podobnie jak w przypadku Jowisza ) składa się cały złożony system prądów strumieniowych, które obiegając planetę tworzą długie pasma chmur zbudowanych z kryształków amoniaku i wodorosiarczku amonu oraz z metanu. Chmury te są nieco chłodniejsze a także przepuszczają trochę mniej podczerwieni, stąd taki efekt. Saturn wypromieniowuje z siebie 2,5 razy więcej ciepła niż otrzymuje ze Słońca.

Oczywiście zastosowano tu fałszywe barwy, równie dobrze tym trzem długościom fali można by przypisać dowolny inny kolor.

#kosmologia

Data: 04.08.2019 23:06

Autor: kosmitolog

Wnętrze budynku VAB w Kennedy Space Center na Florydzie. W NASA to nawet montażownie wyglądają jak wnętrze jakiejś stacji kosmicznej :)

Więcej o samym budynku można znaleźć tu: https://www.lurker.pl/p/YmxwwDmOJ

Fotka tradycyjnie dość pokaźna – sam ją odchudzałem, żeby w ogóle weszła. Nowym użytkownikom zalecam wejść w posta, powiększyć zdjęcie kliknięciem a następnie otworzyć je w nowej karcie. Większość wstawianych przeze mnie fotek jest dość duża i najlepiej oglądać je właśnie w ten sposób :)

#kosmologia

Data: 04.08.2019 18:46

Autor: kosmitolog

W Stennis Space Center już pomalutku szykują się do największego testu od czasów Saturna V. A tak wygląda odpalenie jednego RS-25 ( SLS będzie miał takie 4 a testowany będzie cały pierwszy stopień, czyli wszystkie na raz ). To co wylatuje z dyszy to czysta para wodna, która kilka kilometrów dalej spada w formie małego deszczu. To co widać na zdjęciu to pełnoskalowy model, natomiast testowany będzie ten konkretny egzemplarz, który poleci w pierwszej misji. Fotkę najlepiej odpalać w nowej karcie.

https://www.youtube.com/watch?v=pORQHY59Qqs

#kosmologia

Data: 03.08.2019 23:27

Autor: kosmitolog

Solidnie zmodyfikowany Boeing 747 transportujący prom Endeavour nad pustynią Mojave. Fotka z jednego spośród kilku myśliwców eskortujących niemal każdy taki lotniczy transport wahadłowca. Myśliwce były też obecne podczas kończącego misję lotu ślizgowego. W komentarzu powracający na Ziemię wahadłowiec Discovery wraz z wojskową obstawą.

#kosmologia

Data: 03.08.2019 12:11

Autor: kosmitolog

Seria zdjęć obrazująca wiosenne roztopy na północnej półkuli Marsa. Od lewej mamy wczesną wiosnę, gdy wciąż jeszcze zalega tam mniej więcej 60 cm warstwa lodu, utworzonego z zestalonego dwutlenku węgla. Kolejne fotki to postępujące wraz z wiosną ocieplenie, które powoduje "odchudzenie" oraz pękanie lodu, co skutkuje częściowym odsłonięciem ciemniejszego gruntu. Ponieważ ten nagrzewa się szybciej niż reszta to ogrzewa również najniższe warstwy suchego lodu, który z kolei sublimuje. W lodzie tworzą się "kieszenie" zawierające sprężony dwutlenek węgla, który z czasem eksploduje wyrzucając na powierzchnię ciemny, marsjański piasek. Na zdjęciach można zobaczyć zarówno spadki terenu ( tu akurat mamy wydmę ) jak i kierunek wiatru, który dominował w czasie erupcji.

Fotki obejmują sobą ten sam obszar o długości ok 1,3 km, sfotografowany podczas kolejnych przelotów MRO. Zastosowano tu fałszywe barwy – czerwona oznacza dużo dwutlenku węgla, a biała prawie wcale.

#kosmologia

Data: 02.08.2019 14:07

Autor: kosmitolog

Ktoś tu ostatnio wrzucał świetne fotki ruskiego promu kosmicznego Buran, więc mam i ja coś na dokładkę – filmik z hali montażowej, czyli ruski opukują orbiter młoteczkami, wiozą do drugiej hali, zespalają z rakietą nośną Energia a na sam koniec oczywiście wypuszczają w kosmos :)

https://www.youtube.com/watch?v=6bazyDs1SaI

#kosmologia

Data: 02.08.2019 12:21

Autor: kosmitolog

Kolejny dzionek, kolejna egzoplaneta. Tym razem TESS wychwycił skalistą planetę klasy superziemia, krążącą w tzw. klasycznej ekosferze, czyli takiej odległości od macierzystej gwiazdy, która umożliwia utrzymanie na powierzchni wody w stanie ciekłym. Dokładnie tego typu planet ma szukać ten teleskop, relatywnie bliskich i średniego rozmiaru ( w przeciwieństwie do gazowych gigantów, które nie nadają się do życia ). GJ 357 d znajduje się "zaledwie" 31 lat świetlnych od nas, co w skali kosmicznej jest oczywiście bardzo małym dystansem, jednak całkowicie dla nas nieosiągalnym. Ale żeby w ogóle się tam wybierać trzeba najpierw sprawdzić czy jest po co, tu przyda się teleskop Jamesa Webba, dzięki któremu będziemy w stanie badać m.in. atmosfery egzoplanet. Rachunki wskazują, że podczas swojej misji TESS powinien przyczynić się do odkrycia około 20 tysięcy bliskich planet, więc jak nie ta to inna :)

To poniżej to oczywiście taki renderek pod publiczkę :)

Po polsku:

https://www.pulskosmosu.pl/2019/08/02/tess-odkrywa-pierwsza-bliska-nam-superziemie/

Od NASA:

https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/confirmation-of-toasty-tess-planet-leads-to-surprising-find-of-promising-world

Szybki filmik:

https://www.youtube.com/watch?v=6bWra2Wvudk

#kosmologia

Data: 01.08.2019 14:48

Autor: kosmitolog

Skoro nastał kolejny, zwyczajny dzionek a abdule mordują sobie Niemców na ulicach to tradycyjnie trzeba też wstawić kolejne kosmiczne zdjęcie. Tym razem będzie to Mgławica Tykwa, oddalona od nas o jakieś 5 tysięcy lat świetlnych ( na angielskiej wiki podany jest również dystans 4200 lat świetlnych ). To kolejny przykład mgławicy dwubiegunowej, na razie wciąż jeszcze protoplanetarnej. Obiekt czasem nazywany jest "zgniłym jajkiem" a to z uwagi na dużą zawartość siarki, która odpowiada za specyficzne walory zapachowe starego jaja. Rozchodzące się "na boki" gazy osiągają prędkości rzędu 1-1,5 mln km/h ( chociaż znów różne źródła podają różne wartości ). Obecnie szacuje się, że swą podróż rozpoczęły jakieś 800 lat temu, gdy czerwony olbrzym odrzucił swoją zewnętrzną powłokę. Podobny los czeka w dalekiej przyszłości nasze Słońce, które również skończy jako mgławica planetarna, otaczająca pozostałość po zapadniętym jądrze. Na zdjęciu widać również fale uderzeniowe ( zabarwione na niebiesko ) – to efekt zderzenia się pędzących z ogromną prędkością gazów z okoliczną, znacznie bardziej statyczną materią. Rozmiar Mgławicy Tykwa wynosi obecnie ok. 1,4 roku świetlnego ( czyli jakieś 900 Układów Słonecznych liczonych do orbity Plutona w najdalszym punkcie – podoba mi się ta jednostka, muszę ją jakoś nazwać i opatentować; może "Kosmitometr" lub "Plutometr" : ) Obiekt będzie rósł jeszcze dość długo a w międzyczasie, za jakiś 1000 lat przekształci się już w klasyczną dwubiegunową mgławicę planetarną.

Fotka pochodzi z HST, ale w tym przypadku trzeba jasno zaznaczyć, że zastosowano tu fałszywe barwy. Kolor żółty i jego natężenie odpowiadają zagęszczeniu gazów, niebieski to materia otaczająca mgławicę, zatem w zwyczajnym świetle widzialnym całość wygląda zupełnie inaczej – znacznie mniej spektakularnie ( w komentarzu dorzucam fotkę ze zwykłego teleskopu naziemnego by pokazać różnicę ).

#kosmologia

Data: 31.07.2019 23:54

Autor: kosmitolog

Coś w sam raz na dobry sen – pół godzinki ze Słoneczkiem w towarzystwie spokojnej, relaksującej muzyczki. Czego tu nie znajdziemy? Są rozbłyski, koronalne wyrzuty masy, protuberancje, deszcz koronalny i nieustanne, hipnotyczne bulgotanie komórek konwekcyjnych. Materiał pochodzi oczywiście z sondy SDO. Jakość 4k.

https://www.youtube.com/watch?v=6tmbeLTHC_0

#kosmologia

Data: 31.07.2019 21:20

Autor: kosmitolog

I cyk, wpadły kolejne 3 egzoplanetki :) Jedna z nich to przypuszczalnie typowo skalisty, dość gorący świat a dwie pozostałe to coś, czego tu u nas nie mamy a jest zapewne bardzo powszechne w innych układach planetarnych – stan pośredni między Ziemią a Neptunem. Najczęściej takie planety nazywa się superziemią, ale niektóre określa się mianem podneptunów ( ͡° ͜ʖ ͡°)

https://www.nasa.gov/feature/goddard/2019/nasa-s-tess-mission-scores-hat-trick-with-3-new-worlds

#kosmologia

Data: 31.07.2019 20:45

Autor: kosmitolog

Test materiału osłony termicznej dla kapsuł ratunkowych w NASA Ames Research Center. Poniżej jeszcze krótki filmik z podobnego testu. Fotka tradycyjnie ma słuszne rozmiary ;)

https://www.youtube.com/watch?v=OP1ojS7O5JI

#kosmologia

Data: 31.07.2019 13:23

Autor: kosmitolog

Seria kilku dużych zdjęć Jowisza, wykonanych za pomocą urządzenia JunoCam ( teleskop na sondzie Juno ). Wszystkie fotki są po delikatnej obróbce – mają podbity kontrast i nasycenie. W komentarzach wrzucam zbliżenia na atmosferę ( podczas przelotów w okolicach peryjowium ), uszeregowane kolorkami, żeby było ładniej :)

#kosmologia

Data: 30.07.2019 22:04

Autor: kosmitolog

Chińczyki znów zrzucają swoje boostery na wieśniaków, ale tym razem skopiowali od Elona gridfiny – pewnie żeby lepiej celować XD

Samego startu nie wrzucałem, bo było tylko króciutkie video, ale teraz trafiłem na kilka innych, znacznie dłuższych i lepszych ujęć. Filmiki ze startu i zastosowane stery są nieco wyżej a GIF ze zrzutu boostera ( z resztką toksycznego paliwa ) na malutkich chińczyków powinien się załadować z automatu :)

Aaa, uwaga na uszy – lepiej ściszyć głośniki, bo przeglądając wątki można dostać zawału :)

https://twitter.com/AJ_FI/status/1154632244448976896

#kosmologia

Data: 30.07.2019 20:30

Autor: kosmitolog

Przygotowania do wystrzelenia autonomicznego statku zaopatrzeniowego Progress z misją MS-12. Będzie to 164 lot tego typu statku na ISS. Pojazd ma dostarczyć 2,45 tony zaopatrzenia, w tym 705 kg paliwa, 50kg powietrza oraz tlenu, 420 kg wody oraz pożywienie. Start przewidziano na jutro, na godzinę 14:10 naszego czasu. Napędzać będzie Soyuz 2.1a. Poniżej krótki filmik a pod nim link do streama z jutrzejszego startu.

https://www.youtube.com/watch?v=5zu8_GNypM4

https://www.youtube.com/watch?v=IFMYYTdVC4Q

#kosmologia

Data: 30.07.2019 14:48

Autor: kosmitolog

Minionki już powolutku składają centralny człon najmniejszej wersji SLS dla misji Artemis-1. Może jednak jakimś cudem się wyrobią w terminie, choć śmiem wątpić :) Fotka jak zwykle jest dość obszerna.

#kosmologia

Data: 29.07.2019 23:07

Autor: kosmitolog

Jakby kogoś ciekawiło ilu osób brakuje w tej chwili na Ziemi to trafiłem fajną stronkę. Dziś wiele się nie zmienia, ale coś mi mówi, że za jakieś 30 lat będzie się tam zaglądać nieco częściej a same liczby będą sobie wesoło skakać w górę i w dół co kilka dni :)

http://www.howmanypeopleareinspacerightnow.com/

#kosmologia

Data: 29.07.2019 13:18

Autor: kosmitolog

Skoro Słoneczko tak pięknie dziś daje to może tym razem coś o Słoneczku i o tym jak pięknie będzie dawać w przyszłości. Dość odległej przyszłości. Prezentacja na temat ewolucji i losu gwiazd podobnych do naszego Słońca, czyli takich, których życie nie kończy się krótką eksplozją jaśniejszą od całej galaktyki i powstaniem czarnej dziury. Proces ich umierania trwa znacznie dłużej a możemy go podziwiać na pięknych zdjęciach mgławic planetarnych, które nawet czasem tu wrzucam.

Zaczyna się od 18:00.

https://www.youtube.com/watch?v=DN1wu71HvQ4

#kosmologia

Data: 28.07.2019 19:47

Autor: kosmitolog

Jedno z lepszych naziemnych zdjęć ISS, wykonane w czerwcu 2007 roku przez Rona Dantowitza i Marka Kozubala z Clay Center Obserwatory w Dexter Southfield School ( Massachusetts ). Po prawej widać zadokowany do stacji prom kosmiczny Atlantis, na przeciwległym końcu oraz "pod spodem" znajdziemy 3 kolejne pojazdy typu Progress / Soyuz ( obydwa są do siebie bardzo podobne, więc nie stwierdzę z całą pewnością który to który; dwa z nich są obrócone o 90 stopni i widać je "od tyłu" ). Zdjęcie jest dość duże, więc wiadomo jak trzeba je otwierać :)

#kosmologia

Data: 27.07.2019 15:38

Autor: kosmitolog

Enceladus we wnętrzu pierścienia E. Ktoś tu niedawno pytał czy wuklany mogą wyrzucać materię na orbitę lub poza nią. Pierścień jest w całości zasilany lodem, który wystrzeliwuje z okolic południowego bieguna Enceladusa ( lód zaczyna oczywiście jako woda, ale bardzo szybko zamarza ). Prędkość ucieczki dla tego malutkiego księżyca wynosi jakieś 239 m/s a gejzery plują lodowym pyłkiem osiągającym prędkość 400 m/s. Gdyby nagle przestały to pierścień rozrzedziłby się dość znacznie już po około 10 tysiącach lat a po milionie najpewniej nie byłoby już po nim śladu. Innym przykładem może być Io, którego wulkany plują siarkową lawą i oparami na wysokość dochodzącą do 400 km. Część wyrzuconej z wulkanów materii ( wraz z materią pochodzącą z powierzchni bombardowanego silnym promieniowaniem satelity ) trafia na Jowisza, tworząc przy tym dobrze widoczną zorzę polarną – jasny łuk, poruszający się dookoła bieguna wraz z ruchem samego Io. W komentarzu jeszcze krótka animacja zórz na północnym biegunie Jowisza, wykonana ze zdjęć w paśmie UV z dobrze widocznym śladem Io. Znane są też przypadki przenoszenia materii z jednego ciała niebieskiego na inne bez udziału wulkanów ( przypadek Pluton-Charon oraz Febe-Japet ).

#kosmologia

Data: 27.07.2019 00:32

Autor: kosmitolog

A tak z bliska wygląda statek Sojuz ( najpewniej na zdjęciu jest akurat wersja TMA-M ). Składają się na niego 3 moduły: orbitalny ( na górze ), powrotny ( środkowy ) i serwisowy. Całość ma blisko 7,5 m długości, rozpiętość paneli wynosi 10,6 m a pojazd ma łączną masę około 7,15 tony. Do środka mogą wejść maksymalnie 3 osoby. Manewrowanie na orbicie i podczas wejścia w atmosferę umożliwia mu łącznie 57 silników – jeden główny o ciągu 2,94 kN i 56 manewrowych, rozmieszczonych na wszystkich trzech modułach. To dzięki ich szybkim impulsom dokowanie do ISS wygląda tak fajnie. Łącznie załogowe Sojuzy odbyły 141 lotów ( zaledwie dwukrotnie zabijając swoją załogę – łącznie 4 zgony ), co czyni je niekwestionowanymi mistrzami w dziedzinie dostarczania siły żywej na orbitę okołoziemską. Jeden z wypadków polegał na awarii spadochronu, na skutek czego zginął Władymir Komarow a drugi na rozszczelnieniu kapsuły powrotnej podczas wejścia w atmosferę, przez co zwęgleniu uległo trzech kosmonautów: Giorgi Dobrowolski, Wiktor Pastajew i Władysław Wolkow. Zdarzyło się również kilka mniejszych porażek ( głównie związanych z nieudaną próbą dokowania), jednak zdecydowana większość z nich miała miejsce jeszcze przed nastaniem lat 70-tych. Ostatnia poważna awaria w październiku 2018 r. dotyczyła samej rakiety a nie statku ( który oddzielił się w trybie awaryjnym i wrócił na Ziemię lotem balistycznym, ratując życie całej załodze ) a wcześniejsza miała miejsce w roku 1983. Daje to 35 lat dość regularnych, bezawaryjnych lotów załogowych.

W komentarzu jeszcze jedna fotka, na której widać obracanie pojazdu do pozycji horyzontalnej. Obydwie są dość duże i można na nich napotkać kilku ruskich, strategicznie porozmieszczanych przez Putina w celu pokazania skali ;)

#kosmologia

Data: 26.07.2019 15:55

Autor: kosmitolog

Kosmiczna ciekawostka, o której wcześniej zupełnie nie miałem pojęcia – przykłady wykorzystania zwykłego drewna w prawdziwych rakietach i pojazdach kosmicznych. Jak widać do eksperta jeszcze sporo mi brakuje, ale mam znajomego, który jest właścicielem małego tartaku ( ͡° ͜ʖ ͡°)

https://www.youtube.com/watch?v=gtxYP9fLMmk

#kosmologia

Data: 26.07.2019 05:43

Autor: kosmitolog

Trajektoria planetoidy 2019 OK, która minęła nas o 70 000 km ( śmignęła mniej więcej 5 razy bliżej niż dystans do Księżyca ). Co ciekawe, została odkryta przypadkiem, na kilka dni przed przecięciem naszej orbity a potwierdzona informacja o zmierzającym ku nam obiekcie pojawiła się zaledwie kilka godzin przed przelotem. Średnica obiektu to jakieś 100 m, ponoć prędkość względem Ziemi wynosiła 24,5 km/s. Jest kilka istotnych czynników, które odpowiadają za efekty ewentualnej kolizji z Ziemią, jednak z czysto energetycznego punktu widzenia kluczowa jest tu masa oraz prędkość – tu mieliśmy gościa o 5-krotnie większej średnicy niż meteor Czelabiński, który poruszał się jakieś 5 km/s szybciej.

Mimo starannych obserwacji wciąż jeszcze zdarzają się niezauważone kamulce, które trafiają w naszą planetę. Dobrym przykładem może być trafienie z grudnia ubiegłego roku ( to nad morzem Beringa ), które początkowo nawet nie zostało zauważone. Eksplozja w atmosferze miała moc 173 000 ton trotylu.

https://giant.gfycat.com/FaithfulOldfashionedIndianelephant.webm

https://www.pulskosmosu.pl/2019/07/25/spora-planetoida-przeleciala-kolo-ziemi-zauwazylismy-ja-w-ostatniej-chwili/

#kosmologia

Data: 25.07.2019 17:25

Autor: kosmitolog

Jak brzmiałby Saturn, gdybyśmy mogli go usłyszeć? Kolejny ciekawy odcinek od Astrum – tym razem prezentacja zapisów z urządzeń pomiarowych sondy Cassini po konwersji na fale dźwiękowe. Można posłuchać m.in. przelotu sondy przez płaszczyznę pierścieni :)

https://www.youtube.com/watch?v=UEbtd6bucvg

#kosmologia

Data: 25.07.2019 12:37

Autor: kosmitolog

Poranny start chińskiej rakiety Hyperbola-1 z kolejnego ( chyba już trzeciego ) chińskiego odpowiednika SpaceX o nazwie iSpace. Tym razem start zakończył się sukcesem i na orbitę wyniesionych zostało kilka malutkich ładunków. Patrząc na rodzinę przyszłych rakiet Hyperbola można odnieść wrażenie, że ktoś tu sobie troszkę skopiował rysunki pana Elona :)

Dorzucam jeszcze krótki artykuł sprzed startu ( polski ):

http://www.kosmonautyka.pl/hyperbola-1

https://www.youtube.com/watch?v=qA6NfP_KM2A

#kosmologia

Data: 24.07.2019 14:43

Autor: kosmitolog

Na dzisiejszą noc, na godzinę 00:24 zaplanowany jest start Falcona 9 z 18-tą misją zaopatrzeniową na ISS. We wnętrzu towarowego Dragona znajdzie się zaopatrzenie oraz wiele eksperymentów naukowych, dostarczony ma zostać także kolejny adapter cumowniczy, umożliwiający dokowanie załogowej wersji Dragona oraz statkowi Starliner. Poniżej wykaz ważniejszych eksperymentów:

  • BioRock – badanie wydajności erozji bakteryjnej skał dla celów pozyskiwania surowców. W skrócie: bakterie żywiące się skałami rozkładają je, odsłaniając przy okazji minerały. Wykorzystanie bakterii może znacząco zmniejszyć ilość niebędnego sprzętu wydobywczego dla przyszłych misji księżycowych czy marsjańskich.

  • BioFabrication Facility – stanowisko drukowania ludzkich tkanek 3D. Obecnie są to testy, które mają szansę umożliwić drukowanie całych organów w dalszej przyszłości. Drukowanie organów ma już miejsce na Ziemi, teraz technologia ta badana będzie w warunkach mikrograwitacji.

  • Cell Science-02 – badanie wpływu mikrograwitacji na gojenie regenerację tkanek na poziomie molekularnym. Głównym obiektem badań ma być tkanka kostna a wyniki mają pomóc w lepszym zrozumieniu procesu degeneracji kości w stanie nieważkości oraz w leczeniu osteoporozy czy urazów takich jak złamania.

  • Goodyear Tire – badanie procesu tworzenia krzemionek z wyłączeniem wpływu działania grawitacji. Krzemionka jest wykorzystywana jako wypełniacz, lepsze zrozumienie jej budowy i właściwości może pozwolić na tworzenie lepszego materiału w warunkach ziemskich a co za tym idzie jest szansa na lepsze opony.

  • Space Moss – badanie rozwoju mchów. Z uwagi na brak korzeni i niewielką powierzchnię niezbędną do hodowli mech może okazać się bardzo dobrym źródłem tlenu. Zbadany zostanie wpływ mikrograwitacji na fotosyntezę, ekspresję genów, wzrost itd. Ponownie, wyniki badań mogą zostać w przyszłości wykorzystane w bazach księżycowych czy marsjańskich, ale znacznie szybciej znajdą zastosowanie na Ziemi.

  • Multiscale Boiling – czyli badanie stanu wrzenia. Przejście z fazy ciekłej do gazowej w warunkach nieważkości odbywa się znacząco inaczej niż na Ziemi, bąbelki nie uciekają do góry. Trzeba zbadać :)

To tylko kilka ważniejszych eksperymentów, które tym razem polecą na Stację. Innym dość istotnym elementem będzie dostarczenie wspomnianego adaptera, który zostanie zainstalowany na zewnątrz Stacji przez astronautów podczas spaceru kosmicznego. Poprzednia taka przejściówka została już zamontowana oraz przetestowana podczas pokazowej misji załogowego Dragona w marcu tego roku. W sumie jest to trzeci adapter, ale pierwszy wyleciał w powietrze wraz z Falconem 9 podczas misji CRS-7.

Co do samego Falcona to będzie napędzany pierwszym stopniem, który wcześniej leciał już z misją CRS-17 ( tym razem będzie lądował na lądzie ), natomiast towarowy Dragon już dwukrotnie był z wizytą na ISS ( w 2015 i 2017 roku ). Teraz Dragona czeka trzeci lot, jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem to statek pobije rekord.

W komentarzu jeszcze 2 fotki ( adapter i stanowisko druku 3D ). Link do streama poniżej, powinien się rozpocząć kilka minut po północy.

https://www.youtube.com/watch?v=2Wa3EDUuP5I

#kosmologia #spacex

Data: 23.07.2019 20:03

Autor: kosmitolog

Kapsuła powrotna Jurija Gagarina niedługo po historycznym lądowaniu 12 kwietnia 1961r. Wbrew temu, co można znaleźć na popularnych portalach internetowych nie jest to Wostok 1. Po wpisaniu frazy "Wostok 1" można też gdzie nie gdzie przeczytać, że "Wostok 1" to jakiś typ statku kosmicznego a nawet, że nazywała się tak cała rakieta. W rzeczywistości użyta rakieta to Wostok 8K72K ( podobnie jak 8K71PS, którym poleciał Sputnik-1 był to w zasadzie zmodyfikowany pocisk międzykontynentalny R-7 ), cały statek to Wostok 3KA a widoczna na zdjęciu kapsuła to Wostok SA, która nosiła ksywkę "Szarik". Nieoficjalnie nazywano tak kapsuły wszystkich Wostoków 3KA a także Wostoka 3KD i Wostoka 3KV, które z kolei bywają nazywane "Woschod 1" i "Woschod 2".

Czym zatem był "Wostok 1"? To nazwa misji ( choć czasem nazywa się tak statek Wostok 3KA, który w niej uczestniczył, podobnie jak ma to miejsce w przypadku statków CSM czy LM, które czasem bywają nazywane "Apollo" ). Kto wie, może nazywanie wszystkiego jak leci "Wostok 1" to nie taki zły pomysł? :)

Kolejną ciekawostką jest to, że w chwili historycznego lądowania kapsuła była pusta, ale to już musicie sobie doczytać sami :)

#kosmologia

Data: 22.07.2019 15:16

Autor: kosmitolog

Szybkie wyjaśnienie istoty transferu Hohmanna, czyli prosta fizyka lotów po Układzie Słonecznym. Jest też mała reklama świetnego serialu "The Expanse" ;)

https://www.youtube.com/watch?v=bNox3jUG31Y

#kosmologia

Data: 22.07.2019 00:53

Autor: kosmitolog

Na jutrzejszy poranek, na godzinę 11:13 planowany jest start indyjskiej misji księżycowej Chandrayaan-2. Podstawowe info można znaleźć m.in. tutaj: https://www.lurker.pl/p/c9RhetDqk

Link do transmisji poniżej ( jeśli znów nic nie przełożą to powinien się zacząć około 10:40 )

https://www.youtube.com/watch?v=6f_HxuVHfrw

#kosmologia

Data: 21.07.2019 13:30

Autor: kosmitolog

Buzz Aldrin obok księżycowego sejsmometru. Dane z eksperymentów sejsmologicznych, pozostawionych na powierzchni Księżyca ujawniły ponad 60 trzęsień Księżyca w ciągu zaledwie 5 lat. Łącznie wykryto setki głębokich wstrząsów i blisko 30 dość płytkich. Sejsmologia księżycowa, wspomagana danymi z urządzeń pomiarowych umożliwiła ustalenie struktury wewnętrznej naszego największego satelity – obecnie wiemy między innymi, że jest tam stałe, żelazne jądro wewnętrzne o średnicy ok. 240 km, otoczone płynnym, 300-kilometrowym jądrem zewnętrznym oraz wyraźnie wydzielony, częściowo stopiony płaszcz, głęboki na jakieś 500 km. W komentarzu jeszcze ujęcie z przodu oraz miejsce lądowania sfotografowane z sondy LRO wraz z podpisanym sejsmometrem ( PSEP ). Dwie pierwsze fotki są dość spore.

#kosmologia

Data: 20.07.2019 14:11

Autor: kosmitolog

Na dzisiaj, na 18:28 planowany jest start Soyuza-FG z kapsułą załogową o tej samej nazwie ( bez FG ) na ISS. Ładunkiem będzie trzech astronautów, którzy spędzą na pokładzie stacji najbliższe pół roku. W skład załogi wchodzą: Rosjanin Alexander Skvortsov, Amerykanin Andrew Morgan oraz Włoch Luca Parmitano. Jeśli kogoś ciekawi jak wygląda cały proces dostarczania ludzi na ISS – czyli start, manewry statku i synchronizacja z ISS na orbicie okołoziemskiej, dokowanie a potem powrót na Ziemię ( wraz z nagraniami z wnętrza kapsuły ) to poniżej wrzucam 3-częściowy materiał od ESA. A sam link do startu podrzucę najpewniej na kilka minut przed zapłonem, transmisja będzie na głównym kanale NASA.

https://www.youtube.com/watch?v=AVvgpKt5uCA

https://www.youtube.com/watch?v=M2_NeFbFcSw

https://www.youtube.com/watch?v=-l7MM9yoxII

#kosmologia

Data: 19.07.2019 21:43

Autor: kosmitolog

Jeśli nic się nie skopie to w ciągu najbliższych 5 dni odbędzie się 5 poważnych lotów kosmicznych ( pewnie nic z tego, bo takie maratony mają bardzo małe szanse powodzenia, sam lipiec miał być jednym z trzech najbardziej tłocznych rakietowych miesięcy tego roku a wyszło jak zawsze ). Kolejno będzie to szło jakoś tak:

  • 20 lipca ( jutro ) – Załogowy lot Soyuza na ISS

  • 22 lipca ( pon ) – Indyjska misja na Księżyc, o której już coś tu wspominałem

  • 22 lipca ( pon ) – Pierwszy lot chińskiej rakiety Hiperbola, o której jeszcze nic nie wiem

  • 23 lipca ( wt ) – Falcon 9 z towarowym Dragonem, niosącym zaopatrzenie i nowy port dokujący na ISS

  • 24 lipca ( śr ) – Ariane 5 z dwoma sporymi satelitami telekomunikacyjnymi

Gdyby wszystko doszło do skutku to w najbliższych dniach trzeba się szykować na troszkę mojego kosmicznego spamu i kupę dymu ;)

Obecny rok miał być rekordowy w całej dotychczasowej historii pod względem liczby lotów kosmicznych ( teoretycznie zaplanowane jest jeszcze 125 startów a do dzisiaj odbyło się dopiero 45 ), jednak wiele wskazuje na to, że jednak nic z tego nie będzie 乁(ツ)

#kosmologia

Data: 19.07.2019 14:00

Autor: kosmitolog

Taki spokój dziś na naszym lureczku, że można by puścić na ekranie tego okrągłego krzaka z westernów, niechaj się przetoczy z lewej na prawą. No to może dla odmiany klimatu obejrzymy sobie najdzikszą pogodę we Wszechświecie? Deszcz ze stopionego szkła padający z boku z prędkością 8700 km/h obudzi chyba każdego (ง ° ͜ ʖ °)ง

Zaczyna się od 21:50.

https://www.youtube.com/watch?v=yApuOnPBopg

#kosmologia

Data: 19.07.2019 11:33

Autor: kosmitolog

Na 50 rocznicę lądowania NASA wypuściła zestaw kilkudziesięciu dużych panoramek z Księżyca. Poniżej jedna z nich, oczywiście najlepiej odpalić w nowej karcie.

Link do albumu:

https://www.flickr.com/photos/nasa2explore/albums/72157635384998736/with/48299943216/

#kosmologia

Data: 18.07.2019 22:19

Autor: kosmitolog

Jakiś czas temu wrzucałem fotkę wielgachnego zbiornika wodoru dla rakiety SLS a tu cyk i już mają kanisterek na tlen. Na filmiku wstawiają go na stanowisko testów strukturalnych; w skrócie: będą go ściskać i rozciągać, aby sprawdzić czy wytrzyma naprężenia powstałe podczas startu i lotu. A niżej podobny timelapse z ustawiania puszki na wodór. Kto wie, może jednak się wyrobią z tym posłaniem kobity tak daleko jak to tylko możliwe :)

https://www.youtube.com/watch?v=Co6QCMP1Ykg

https://www.youtube.com/watch?v=4jX5AHg_cGU

#kosmologia

Data: 18.07.2019 17:04

Autor: kosmitolog

Seria kilku pięknych zdjęć powierzchni Księżyca, wykonanych przez sondę LRO. W przeciwieństwie do krążącego nad Marsem teleskopu HiRISE, zainstalowanego na MRO, kamera Lunar Reconnaissance Orbiter ma możliwość wykonywania zdjęć pod dużym kątem, co w połączeniu z niską orbitą ( schodzącą na wysokość 20 km ) często daje efekt zbliżony do typowych zdjęć lotniczych. Wszystkie zdjęcia są dość spore, ale tym razem chyba nie ma konieczności odpalania w nowej karcie, wystarczy je powiększyć na naszej lureczkowej pokazywarce. Oprócz pięknych widoków LRO wykonuje również anaglify, więc jeśli macie pod ręką okularki 3d to śmiało można wejść na stronkę lroc.asu.edu i pooglądać Księżyc z bliska w trójwymiarze. Oprócz zbudowania niezwykle dokładnej mapy Srebrnego Globu sonda LRO uchwyciła również miejsca lądowania wszystkich 6 amerykańskich misji załogowych w ramach programu Apollo a także niektóre inne misje księżycowe ( np. chiński lądownik Chang'e 4 i łazik Yutu-2 czy miejsce "lądowania" izraelskiego upadnika Beresheet ).

#kosmologia

Data: 18.07.2019 13:07

Autor: kosmitolog

Vallis Alpes – długie pęknięcie, dzielące pasmo księżycowych Alp, uchwycone przez jednometrowy teleskop naziemny. Dolina ciągnie się na długości 166 km, w najszerszym miejscu ma 10 km szerokości. Środkowa bruzda jest dłuższa od samej doliny o jakieś 30 km, a jej średnia głębokość to jakieś 80 metrów. Przypuszcza się, że dolina, będąca zalanym magmą rowem tektonicznym mogła powstać w wyniku impaktu, który stworzył basen uderzeniowy Mare Imbrium ( zdjęcie w komentarzu ). Vallis Alpes jest widoczna w małych teleskopach amatorskich, jednak środkowe pęknięcie o szerokości niecałych 600 metrów jest dość trudne do zaobserwowania bez dobrego sprzętu.

#kosmologia

Data: 17.07.2019 20:21

Autor: kosmitolog

Dr. Frank Summers ze Space Telescope Science Institute ( odpowiedzialnego za HST ) pokazuje i objaśnia zdjęcia oraz niektóre cechy dwóch słynnych chmurek. Pierwszy filmik to "Filary Stworzenia" i jedno z najsłynniejszych zdjęć w historii astronomii a drugi to dobrze znany "Koński Łeb" i objaśnienie procesu tworzenia wizualizacji przestrzennych na podstawie danych z Hubble'a ( to np. te piękne filmiki z przelotów przez mgławice ). Dzięki zastosowanej technice możemy sobie bezkarnie przelecieć Oriona w 4K ( w trzecim, najkrótszym filmiku ) ( ͡°( ͡° ͜ʖ( ͡° ͜ʖ ͡°)ʖ ͡°) ͡°)

https://www.youtube.com/watch?v=JqZ2xtsJRGc

https://www.youtube.com/watch?v=LL5L4VFgkdo

https://www.youtube.com/watch?v=07dve0EnUX8

#kosmologia

Data: 17.07.2019 15:01

Autor: kosmitolog

A tak wygląd spód rakiety Soyuz – identycznej jak ta, którą za 3 dni na ISS poleci trójka astronautów. Kto poprawnie zgadnie jaka ilość silników napędza ruskiego staruszka ten w nagrodę dostanie plusika ( dla ułatwienia dodam, że w pierwszej fazie lotu udział biorą wszystkie widoczne na zdjęciu silniki :)

#kosmologia

Data: 17.07.2019 13:00

Autor: kosmitolog

NGC 3242 – kolejna mgławica planetarna, tym razem widziana przez naziemny, zrobotyzowany teleskop w Chile. Mgławica nazywana jest czasem "Duchem Jowisza", ponieważ w małych teleskopach amatorskich przypomina nieco półprzezroczystą wersję największej planety Układu Słonecznego a jej rozmiary kątowe są zbliżone do jowiszowych. Mgławica znajduje się mniej więcej 1400 lat świetlnych od Ziemi, jej średnica to ok. 2 lata świetlne. Zewnętrzne, rzadsze i ciemniejsze warstwy da się wyłuskać i rozdzielić dopiero w obiektywach większych, profesjonalnych urządzeń. W centrum NGC 3242 znajduje się biały karzeł – pozostałe po gwieździe niesamowicie gęste jądro, w którym nie zachodzą już reakcje termojądrowe. Wewnętrzne, jasne powłoki mgławicy powstały prawdopodobnie jakieś 1500 lat temu, więc w skali czasowej właściwej tego typu obiektom wciąż są dość młode. W komentarzu jeszcze zbliżenie z Hubble'a ( z zastosowanymi filtrami ). Główna fotka jest dość duża a ta z komentarza już nieco mniejsza.

#kosmologia

Data: 16.07.2019 22:49

Autor: kosmitolog

Dobra, to już naprawdę ostatnia fotka Saturna V na dzisiaj. Wrzucam bo jest zwyczajnie kozacka. Niezbędne dla ukazania skali ludziki zostały sprytnie rozmieszczone na pięterkach tej czerwonej wieży, staną się dobrze widoczne po odpaleniu fotki w nowej karcie :)

#kosmologia

Data: 16.07.2019 14:26

Autor: kosmitolog

Sekcja sterowania Saturna V podczas testów w placówce IBM w Hunstville. Cylinder miał wysokość 91,4 cm, średnicę 6,6 m i masę 1994 kg. Mieściła się w nim większość instrumentów odpowiedzialnych za kontrolę pracy całej rakiety. We wnętrzu znajdowały się komputery sterujące, system naprowadzania i sterowania, żyroskopowy układ nawigacji, klimatyzacja ( chłodzenie oparte o sublimację wody ), układ przedmuchiwania, zapas azotu ( żyroskopy i akcelerometry "pływały" na warstewce gazu by zredukować tarcie ), systemy pomiarowe i telemetria ( obsługujące około 200 czujników badających najróżniejsze aspekty pracy rakiety ), wykrywanie zagrożeń, systemy łączności radiowej oraz zasilanie. Cylinder ( zwany Instrument Unit ) znajdował się na szczycie 3 stopnia, tuż pod 4 panelami tworzącymi ścięty stożek pod statkiem Apollo. W komentarzu jeszcze IU podczas montażu i 360 stopniowa panorama wnętrza cylindra z opisanymi elementami ( niektórych brakuje ). Zdjęcie główne i panoramkę z komentarza można śmiało odpalać w nowej karcie.

#kosmologia

Data: 16.07.2019 11:11

Autor: kosmitolog

Z okazji 50 rocznicy lotu Apollo 11 pewnie znajdziecie w necie masę filmików z samego startu Saturna V, z lądowania na Księżycu, wodowania w oceanie itd. To, czego niemal na 100% nie znajdziecie na popularnych portalach plotkarskich i w telewizyjnych wiadomościach to historie ludzi, którzy zostali na Ziemi. W szczytowym momencie w program Apollo zaangażowanych było ok. 400 tysięcy osób oraz 20 tysięcy firm i uniwersytetów. Poniżej malutki wycinek historii, o której nie przeczytacie na onecie. Seria 19 wywiadów z ludźmi, którzy swoją pracą przyczynili się do jednego z największych osiągnięć w historii ludzkości.

https://www.youtube.com/playlist?list=PLBEXDPatoWBmbilwH2r_mJh4de3Q6dSfJ

#kosmologia

Data: 15.07.2019 14:10

Autor: kosmitolog

Ciekawa prezentacja na temat procesów gwiazdotwórczych w znanej i lubianej mgławicy Oriona. Wiele spośród co bardziej bardziej dynamicznych i znanych zdjęć obiektów astronomicznych jest związane właśnie z procesem formacji gwiazd. Wykład w dużej mierze opiera się na danych obserwacyjnych z różnych teleskopów, więc omówionych jest sporo zdjęć, wykonanych w różnych długościach fal ( widzialne, podczerwień, radiowe itd. ). Jeśli kogoś ciekawi jak powstało nasze kochane Słoneczko, skąd wiemy gdzie powstają nowe gwiazdy i w jaki sposób możemy podglądać ich narodziny to zapewne znajdzie tu trochę odpowiedzi. W porównaniu do niektórych wykładów np. o formacji planet ten jest bardzo lekki i przyjemny w odbiorze :)

Zaczyna się mniej więcej od 17:40.

https://www.youtube.com/watch?v=8d-AwbDFxg4

#kosmologia

Data: 15.07.2019 06:41

Autor: Orion

Wiem, że poniedziałek ale mimo wszystko: Dzień dobry! (ʘ‿ʘ)

No to na rozgrzewkę ciekawostka kosmiczna:

Waży o 10% więcej niż słońce, a jego średnica to zaledwie nieco ponad 4000 km. Jeden z największych do tej pory odkrytych diamentów, pieszczotliwie nazwany przez naukowców Lucy (od hitu Lucy In the Sky with Diamonds grupy the Beatles) naprawdę nazywa się BPM 37093.

Istnienie tego typu obiektów od dłuższego czasu było tylko teorią. Głównie dlatego, że nie dysponowaliśmy technologią, pozwalającą na potwierdzenie ich istnienia. Już w latach 60. przewidywano, że kończące swój żywot gwiazdy mogą krystalizować zaczynając od samego środka. W 1995 uważano, że na podstawie obserwacji astrosejsmologicznych możliwe jest sprawdzenie teorii. 9 lat później Travis Metcalfe i jego zespół za pomocą tych metod oszacowali, że wspomniany obiekt o nazwie BPM 37093 skrystalizował w 90% stając się tym samym największym diamentem znanym człowiekowi.

Gwiazda staje się tak zwanym białym karłem, kiedy ustają reakcje termojądrowejądrowe. Podczas gdy jądro stopniowo się ochładza, obiekt zaczyna zapadać się i zwiększać swoją gęstość. Niektóre białe karły składają się głównie z węgla, co w przypadku krystalizacji powoduje powstanie diamentu.

Lucy ma 10000000000000000000000000000000000 karatów, skąd to wiadomo? Badaniem wnętrza ziemi bez bezpośredniego zaglądania, zajmuje się sejsmologia. Astrosejsmologia wykorzystuje tą samą metodę. Białe karły pulsując zdradzają naukowcom tajemnice swego wnętrza, które w przypadku Lucy okazało się największym diamentem w galaktyce.

Przy największym diamencie świata zwanym Cullinan mającym 3106 karata, Lucy wydaje się być łakomym kąskiem dla rynku jubilerskiego. Jednak nikt nie ma złudzeń, że samo dotarcie do oddalonego około 513 bilionów kilometrów klejnotu jest chwilowo niewykonalne, nie mówiąc już o innych problemach natury technicznej przy obróbce czy cięciu.

Jest jednak szansa, że będziemy mieć równie wielki diament w samym środku układu słonecznego za jedyne 7 miliardów lat, kiedy tylko słońce zmieni się w białego karła, a jego jądro skrystalizuje. Podejrzewam, że nie będzie to już miało większego znaczenia dla ewentualnych mieszkańców naszej planety.

Na koniec krótka animacja stworzona przez odkrywców Lucy, prezentująca jak prawdopodobnie wygląda ten wspaniały obiekt.

BTW: Ten diament, póki co nie ma właściciela więc… @kosmitolog bierzemy się do roboty (✌ ゚ ∀ ゚)☞

https://www.youtube.com/watch?v=HCyomo9QLZI

źródło: http://badania.net/najwiekszy-diament-we-wszechswiecie-byl-kiedys-gwiazda/

#kosmologia #astronomia #nauka #ciekawostki #orioncontent #dziendobry

Data: 14.07.2019 21:00

Autor: Anty_Anty

Georges Lemaître

"…w swoich przewidywaniach i stwierdził, że jeżeli cofnęlibyśmy się jeszcze dalej w czasie, w pewnym momencie natrafilibyśmy na stan, w którym cały wszechświat był skondensowany do pojedynczego punktu w przestrzeni, wysuwając tym samym termin „pierwotny atom …Obserwacje Lemaître’a nie zostały dobrze przyjęte przez fizyków (zwracano uwagę, że Lemaître był księdzem, a jego model początku Wszechświata pokrywa się z opisem stworzenia świata według Biblii)."

https://pl.wikipedia.org/wiki/Georges_Lema%C3%AEtre

#historia #slawnepostacie #kosmologia #aferoweheheszki

Data: 14.07.2019 19:06

Autor: kosmitolog

Kolejna dwubiegunowa mgławica emisyjna i kolejna spektakularna fotka z HST. Sharpless 2-106 ( zwana też Sh 2-106 ) znajduje się mniej więcej 2000 lat świetlnych od nas, w gwiazdozbiorze Łabędzia. W jej centrum znajduje się młodziutka, licząca najpewniej nieco ponad 100 tysięcy lat, bardzo gorąca gwiazda typu O8 o masie szacowanej na 15 mas Słońca. Otaczająca ją podwójna chmura gazu ulega jonizacji na skutek silnego promieniowania ultrafioletowego, jest też podgrzewana do temperatury rzędu 10 000 C. Obłok składa się również z pyłu, który odbija blask rozgrzanej do 37 000 K gwiazdy centralnej. Na skutek działania intensywnego wiatru gwiazdowego gazowo-pyłowe "skrzydła" rozchodzą się z prędkością 100-200 km/s ( w zależności od źródła ) a ich rozpiętość wynosi obecnie około 2 lata świetlne. Przypuszcza się, że mgławica może stać się w przyszłości miejscem narodzin 50-150 małych gwiazd – w jej wnętrzu zaobserwowano zagęszczone struktury, które w sprzyjających warunkach mogą ulec kolapsowi grawitacyjnemu i stać się protogwiazdami, brązowymi a może nawet czerwonymi karłami.

#kosmologia

Data: 14.07.2019 15:44

Autor: kosmitolog

Na dzisiejszy wieczór, na godzinę 23:21 planowany jest start indyjskiej rakiety GSLV Mk III z misją Chandrayaan-2. Jest to druga indyjska misja księżycowa i pierwsza, której celem będzie lądowanie na powierzchni Srebrnego Globu. Na ważący 3,85 tony ładunek składa się orbiter, lądownik oraz łazik księżycowy. Orbiter i lądownik są ze sobą połączone i rozdzielą się dopiero po wejściu tandemu na orbitę okołoksiężycową. Po odłączeniu się lądownika pozostająca na orbicie sonda będzie asystować przy wyborze dogodnego miejsca lądowania a potem pozostanie na niskiej orbicie księżycowej ( ok. 100km ), gdzie będzie prowadzić zaplanowane badania. Wyniesienie ładunku ma umożliwić największa indyjska rakieta, czyli GSLV Mk III – ważąca 640 ton, wspomagana dwoma boosterami na paliwo stałe maszyna, zdolna do umieszczenia na orbicie geostacjonarnej 4 ton. Dotychczas była używana zaledwie 3 razy, w tym dwukrotnie do umieszczenia satelitów na tej właśnie orbicie. Po separacji łądunku wykona on kilka orbit dookoła Ziemi a następnie odpali silniki i wstrzeli się na trajektorię ku Księzycowi. Lądowanie planowane jest na 6 września 2019r. Chandrayaan-2 jest najbardziej skomplikowanym przedsięwzięciem w całym dotychczasowym indyjskim programie kosmicznym – jeśli się powiedzie Indie zostaną 4 krajem, któremu udało się bezpiecznie wylądować na Księżycu. Sama misja oprócz charakteru symbolicznego ma również kilka celów naukowych – są do m.in badanie egzosfery Księżyca z orbity, badania spektroskopowe w paśmie IR oraz UV, badanie topografii, mineralogii czy obecności różnych pierwiastków chemicznych. Poniżej link do transmisji a w komentarzu jeszcze 2 zdjęcia: orbiter oraz lądownik z łazikiem ( zdjęcia w wyższej rozdzielczości są na wiki, ale te też są całkiem spore ).

https://www.youtube.com/watch?v=USpCu-Z1usk

#kosmologia

Data: 13.07.2019 15:54

Autor: kosmitolog

Ślad pozostawiony przez meteor, który rankiem 15 lutego 2013r. wszedł w atmosferę Ziemską i eksplodował w okolicach Czelabińska ( zbliżenie na chmurę w komentarzu ). Obecnie szacuje się, że eksplozja nastąpiła na wysokości 29,7 km i wyzwoliła energię będącą ekwiwalentem 0,4-0,5 miliona ton TNT ( 26-33 razy więcej niż bombka z Hiroszimy ). Średnica poruszającego się ze średnią prędkością ok. 64 000 km/h meteoru wynosiła 17-20 metrów, zaś jego masa szacowana jest na 12-13 tysięcy ton ( niektóre źródła podają okrągłe 10 tysięcy ). W necie można znaleźć mnóstwo filmów pokazujących zarówno przelot i eksplozję jak i efekty późniejszego dotarcia fali uderzeniowej. Głównymi ofiarami byli ludzie, którzy podbiegli do okien i obserwowali całe zjawisko, nie zdając sobie sprawy z tego, że w ich kierunku zmierza ściana skompresowanego powietrza – obrażenia większości z ok. 1500 rannych powstały na skutek wlatujących do wnętrza kawałków szkła. Sam błysk eksplozji był w apogeum 30 razy jaśniejszy niż widoczne z Ziemi Słońce a część osób doznała poparzeń typowych dla zbyt intensywnego opalania. Poniżej jedna z kompilacji filmików dokumentujących zdarzenie a dla bardziej ciekawskich całkiem interesujący wykład z końca 2013 roku ( przypuszczam, że część szacunków uległa doprecyzowaniu na przestrzeni ostatnich kilku lat ) traktujący m.in. o tym zdarzeniu. Zdjęcia jak zawsze są dość duże, więc śmiało można je odpalać w nowej karcie.

https://www.youtube.com/watch?v=dpmXyJrs7iU

https://www.youtube.com/watch?v=Y-e6xyUZLLs

#kosmologia

Data: 13.07.2019 12:53

Autor: kosmitolog

Na dzisiaj, na godzinę 14:30 przewidziany jest start rakiety Proton-M z rosyjsko-niemieckim obserwatorium kosmicznym Spektr-RG. Urządzenie o masie 2,7 tony ma za zadanie obserwację nieba w paśmie średnio i wysokoenergetycznego promieniowania roentgenowskiego. Spodziewane jest wykrycie wielu niezauważonych dotychczas aktywnych jąder galaktycznych czy nowych gromad galaktyk. Poniżej link do streama a w komentarzu jeszcze fotka siedmiu luster instrumentu eROSITA. Spektr-RG ma pracować znajdując się w punkcie libracyjnym L2 układu Ziemia-Słońce ( stabilny obszar równowagi grawitacyjnej ), do którego dotrze mniej więcej za 3 miesiące.

https://www.youtube.com/watch?v=Dy1nkGghEVk

#kosmologia

Data: 12.07.2019 19:42

Autor: kosmitolog

Z okazji ostatniego nieudanego lotu Vegi, w którym najprawdopodobniej doszło do awarii układu zapłonowego w silniku drugiego stopnia ( co zaskutkowało utratą ładunku i wieloma smutnymi allahami w Emiratach ) wyszukałem ciekawy odcineczek właśnie o metodach odpalania silników rakietowych. Są świece zapłonowe, hipergoliki a nawet wielkie, ruskie zapałki do Soyuza :)

https://www.youtube.com/watch?v=capiUBVd7EU

#kosmologia

Data: 11.07.2019 21:01

Autor: kosmitolog

Wczorajszy start Soyuza 2.1v z czterema tajnymi satelitami wojskowymi, o którym nic nie pisałem bo nic nie wiedziałem. Prawie nikt nie wiedział. Ruskie opublikowali nagranie i informację o locie dopiero, gdy było już po fakcie. Satelitom nadano ogólną nazwę Kosmos i numery porządkowe od 2535 do 2538. Ciekawostką jest to, że wykorzystano Soyuza w wersji v, czyli pozbawionego swoich 4 charakterystycznych boosterów. Dotychczas taka konfiguracja startowała zaledwie 5 razy ( w porównaniu do ponad 1700 lotów zwykłych wersji ).

https://www.youtube.com/watch?v=xXLhDeDIKbA

#kosmologia

Data: 11.07.2019 13:34

Autor: kosmitolog

Mgławica Tarantula – jeden z największych obszarów H II w całej Grupie Lokalnej, znajdujący się około 160 tysięcy lat świetlnych od nas w Wielkim Obłoku Magellana. Mając średnicę szacowaną na 1860 lat świetlnych i jasność +8 magnitudo przypuszcza się, że gdyby umieścić ją jakieś sto razy bliżej ( w okolicy odległej o 1300 lat świetlnych Mgławicy Oriona ) to jej światło tworzyłoby na Ziemi widoczne cienie. Za niezwykle silne świecenie gazu odpowiada zlokalizowana w centrum zwarta gromada najgorętszych gwiazd typu O oraz Wolfa-Rayeta, której łączna masa wynosi mniej więcej 90 000 mas Słońca. Samo zagęszczenie wielkich, młodych gwiazd jest tam blisko 200-krotnie wyższe niż w typowych asocjacjach gwiezdnych. W komentarzu jeszcze duże zdjęcie gromady, znanej jako R136 – może nawet lepsze niż to poniżej. Obydwie fotki pochodzą z HST.

#kosmologia

Data: 11.07.2019 01:06

Autor: kosmitolog

Virgin Orbit ( siostrzana spółka Virgin Galactic ) przeprowadził test separacji swojej rakiety LauncherOne. 21-metrowa rakieta jest wynoszona za pomocą specjalnie zmodyfikowanego Boeinga 747, następnie ma oddzielać się od samolotu by po chwili swobodnego spadku odpalić silniki i skierować się na niską orbitę okołoziemską. Maksymalna zdolność wynoszenia to 500 kg na 230 km orbitę heliosynchroniczną i 300 kg na orbitę 500 km. Konstrukcja i sposób wynoszenia jest dość podobny jak w przypadku rakiety Pegasus XL, która również ma lecieć w tym roku. Pierwsze testy z lotem silnikowym już niedługo ( może nawet w tym miesiącu ) a łączna ilość lotów zaplanowanych na ten rok to 7. Szykuje się kolejny gracz na rynku małych satelitów :)

Filmik ze zrzutu i kilka fotek: https://twitter.com/Virgin_Orbit

W komentarzu jeszcze zbliżenie na LauncherOne z ciężarówką dla skali.

#kosmologia

Data: 10.07.2019 18:13

Autor: kosmitolog

Na dzisiejszą noc, na godzinę 03:53 przewidziany jest start rakiety Vega z satelitą obserwacyjnym wysokiej rozdzielczości ( śmiało można chyba powiedzieć, że szpiegowskim ) o nazwie Falcon Eye 1 dla armii ZEA ( abdule ). Z oczywistych względów nie znalazłem zbyt wiele szczegółowych informacji o samym ładunku; ma masę 1197-1500 kg i oficjalnie leci na orbitę heliosynchroniczną o wysokości 611-700 km. Start był już kilkukrotnie przekładany, ale jest szansa, że tym razem jednak się odbędzie. Informacji nie za wiele, ale mam za to krótki materiał z integracji rakiety oraz ładunku ( można sobie coś tam przez chwilę podpatrzeć ) no i link do streama. Tradycyjnie postaram się go podrzucić jeszcze raz na mikro przed samym startem, jeśli znów go nie przełożą.

https://www.youtube.com/watch?v=OOfZjww5CWU

https://www.youtube.com/watch?v=Urn21-XQc5A

#kosmologia

Data: 10.07.2019 14:07

Autor: kosmitolog

W ubiegłym miesiącu przekroczona została granica 4 tysięcy potwierdzonych planet pozasłonecznych ( na dzień dzisiejszy jest ich 4009 ). Z tej okazji System Sounds wypuściło krótkie wideo bazujące na pozyskanych danych. Na rozwiniętej mapie nieba wszystkie planety pojawiają się w kolejności odpowiadającej dacie ich odkrycia. Kolory oznaczają wykorzystaną metodę detekcji a wszystkiemu towarzyszą dźwięki, których wysokość jest proporcjonalna do prędkości orbitalnej danej egzoplanety.

Wyszła z tego całkiem przyjemna melodia. Filmik pojawił się 3 dni temu, więc od tego czasu potwierdzono istnienie 6 planet ( chyba, że nie chciało im się już dodawać tych sześciu na sam koniec ).

https://www.youtube.com/watch?v=aiFD_LBx2nM

#kosmologia

Data: 09.07.2019 23:16

Autor: kosmitolog

"Wodospad" lawy na Marsie. Wypływająca z wulkanów Arsia, Pavonis i Ascraeus lawa utworzyła w przeszłości jezioro, które przelało się przez krawędź jednego z pobliskich kraterów tworząc szeroki, zastygnięty obecnie "wodospad". W komentarzu jeszcze 2 zbliżenia i zrzut z mapy topograficznej z pokazanym umiejscowieniem krateru i kadru oraz wulkanu Arsia ( sam krater ma średnicę 30 km ). Wszystkie obrazy są dość duże, rozdzielczość w przypadku dwóch pozostałych to jakieś pół metra na piksel.

#kosmologia

Data: 09.07.2019 12:33

Autor: kosmitolog

Moduł serwisowy kapsuły Orion przed testami akustycznymi. To czarne dookoła to głośniki, mające za zadanie zaatakować moduł dźwiękami o maksymalnym natężeniu 140 db ( odpowiednik startującego myśliwca odrzutowego i próg bólu dla człowieka ). W komentarzu jeszcze spora fotka z ludzikami dla skali oraz ujęcie od spodu z czasu, gdy moduł był jeszcze w budowie. Sam moduł to w zasadzie połączenie funkcji napędowej i zasilającej dla kapsuły Orion, która będzie się znajdować na górze. Zaopatrzony jest w 33 silniki, zbiorniki paliwa o pojemności 9 ton, 4 skrzydła z panelami słonecznymi o długości nieco ponad 7,3 m ( rozmiar całości po rozłożeniu to jakieś 19 m ) oraz zasobniki z wodą, tlenem i azotem. Planowany lot bezzałogowy dookoła Księżyca ma nastąpić w czerwcu 2020 roku.

#kosmologia

Data: 08.07.2019 14:39

Autor: Orion

Wszechświat jest pełen różnych dziwadeł… weźmy np. taką HD 186427 b czy też znana pod nazwą 16 Cygni Bb. Spokojnie można nazwać ją planetą-jojo. Jej orbita jest niezwykle ekscentryczna co oznacza, że porze letniej (która trwa 2 miesiące) temperatura dochodzi do 400 C natomiast zimą (która trwa nawet 18 miesięcy) spada do -160 C.

Opis

Okres orbitalny łącznie trwa 799 dni. Sama planeta została odkryta w 1996 roku i ma swoje "5 minut" w dokumencie "Najdziwniejsze Planety".

#kosmologia #astronomia #nauka #ciekawostki #orioncontent

Data: 08.07.2019 14:26

Autor: kosmitolog

IRAS 20324+4057 zwana też "kosmiczną gąsienicą". Znajdujący się w odległości ok. 4500 lat świetlnych od Ziemi obiekt to protogwiazda, wciąż jeszcze akumulująca masę z otaczającego ją obłoku gazów. Swój wydłużony kształt zawdzięcza znajdującemu się 15 lat świetlnych "na prawo" zgrupowaniu ponad 500 bardzo jasnych, gorących gwiazd, wchodzących w skład asocjacji Cygnus OB2 ( 65 z nich to jedne z najjaśniejszych i najgorętszych znanych gwiazd – typ spektralny O ). Promieniowanie ultrafioletowe i silny wiatr gwiazdowy starają się zdmuchnąć z nieukształtowanej jeszcze gwiazdy gazową otoczkę, więc obserwujemy tu swoistą walkę o przetrwanie. Gazowy ogon rozciąga się na długość mniej więcej 1 roku świetlnego, czyli można by w nim zmieścić obok siebie jakieś 640 Układów Słonecznych ( o promieniu wyznaczonym przez aphelium Plutona ). Zdjęcie wykonał HST, tradycyjnie jest dość duże.

#kosmologia

Data: 07.07.2019 22:33

Autor: kosmitolog

Jedna z marsjańskich lawin złapana przez MRO w okolicy bieguna północnego. Sezon lawinowy tradycyjnie zaczyna się tam na wiosnę – w tym okresie zespół obsługujący orbiter prowadzi prawdziwe polowanie na spadający pył oraz suchy lód ( zestalony dwutlenek węgla ). W sieci można znaleźć sporo podobnych ujęć – od pozostawionych przez lawinę śladów, poprzez sam moment uderzenia aż do uchwyconych w locie kawałków i chmur lodu. Fotka tradycyjnie jest dość spora ( chociaż największy z oryginałów waży nieco ponad 1GB ), więc można śmiało odpalać w nowej karcie.

#kosmologia

Data: 07.07.2019 19:06

Autor: kosmitolog

Pajeety na Księżyc lecą. Wszystkie? Nie ( ͡° ʖ̯ ͡°)

Krótka prezentacja przebiegu misji Chandrayaan-2, czyli połączenia orbitera księżycowego, lądownika i łazika, która ma startować już za tydzień. Lądowanie spodziewane jest 6 września.

https://www.youtube.com/watch?v=hQ62htM7YoA

#kosmologia

Data: 07.07.2019 11:26

Autor: kosmitolog

Była ostatnio wstawka o wielkim zwierciadle JWST i o tym, że musi pracować w bardzo niskich temperaturach, więc może tym razem króciutko o sposobie na jego schłodzenie. Najlepszą metodą na chłód w przestrzeni kosmicznej jest siedzenie w cieniu, a każdy kto był na plaży wie, że najlepszą metodą na zabranie ze sobą cienia tam, gdzie naturalnie jest go bardzo mało jest parasol. Teleskop Jamesa Webba też dostał swój własny, ponad 20-metrowy parasol, mający za zadanie osłonić go zarówno przed promieniowaniem otrzymywanym bezpośrednio ze Słońca, jak i tym odbitym od Księżyca oraz odbitym i emitowanym przez Ziemię. Osłona termiczna składa się z pięciu warstw, których zadaniem jest odbicie i wypromieniowanie a w efekcie zminimalizowanie ilości ciepła, jaka przedostanie się na drugą stronę. Pierwsza warstwa, zwrócona bezpośrednio w stronę Słońca będzie otrzymywać łącznie około 300 kilowatów promieniowania, natomiast ostatnia wyemituje z siebie zaledwie 23 miliwaty. Odpowiada to blisko 350-stopniowej różnicy temperatur. By osiągnąć taki stopień izolacji termicznej przy zachowaniu możliwości rozłożenia osłony i zredukowaniu jej masy, wykorzystano bardzo cienkie płachty Kaptonu ( odpornego na długotrwałe działanie wysokich temperatur poliimidu ), obustronnie pokrytego jeszcze cieńszymi warstewkami aluminium i krzemu ( przeskok ze skali mikro do nano ). Osłona po rozłożeniu będzie napięta, więc nie może być mowy o jakiejś większej termoplastyczności czy "płynięciu" materiału po rozgrzaniu. Pierwsza, najgrubsza warstwa to 50 mikrometrów Kaptonu, pokryte 100 nanometrami aluminium i 50 nanometrami mieszanki aluminium i krzemu. Kolejne warstwy to już tylko 25 mikrometrów Kaptonu i 100 nm aluminium. Poza odbiciem każda kolejna warstwa będzie działała jak radiator, wypromieniowując ten niewielki procent ciepła, który mimo wszystko zostanie przez nią zaabsorbowany. Pierwsza, największa warstwa ma wymiary mniej więcej 22x10 metrów ( jest również odpowiednio zakrzywiona ) a każda kolejna ma nieco inny kształt i rozmiary. Całkowite rozłożenie osłony w przestrzeni kosmicznej będzie trwało mniej więcej 3 doby. Oczywiście sama osłona to wciąż trochę za mało i teleskop ( a w zasadzie co najmniej jeden z jego instrumentów naukowych ) wymaga dodatkowego systemu chłodzenia z wykorzystaniem helu. Poniżej jeszcze timelapse z testów.

https://www.youtube.com/watch?v=sM_N1lzM3gU

#kosmologia

Data: 06.07.2019 10:48

Autor: kosmitolog

Porównanie 3 generacji łazików marsjańskich. Najmniejszy to Sojourner ( 1996 r. ) – 65-centymetrowy żuczek o masie 11,5 kg, któremu w ciągu 83 soli ( marsjańskich dób ) udało się przebyć około 100 metrów. Powyżej Opportunity ( 2003 r.) – 185 kg niestrudzonego podróżnika, który wytrwał na Marsie 15 lat i przebył rekordowy dystans nieco ponad 45 km. Przez ten czas wykonał ogromną ilość badań geologicznych i przesłał na Ziemię ponad 224,5 tysiąca zdjęć powierzchni Czerwonej Planety. Zaplanowany czas życia łazika wynosił zaledwie 90 soli, jednak ubiła go dopiero globalna burza piaskowa z ubiegłego roku. Ostatni to Curiosity ( 2011 r. ) – 899 kg mobilnego laboratorium chemicznego, które do tej pory przejechało już 20,8 km, badając wnętrze krateru Gale. Na swym pokładzie posiada 14 głównych instrumentów naukowych, m.in. strzelającą laserem kamerę czy wielofunkcyjne zrobotyzowane ramię długości ponad 2 m. Poza ogromną ilością danych badawczych łazik przesłał nam już ponad 570 tysięcy doskonałej jakości zdjęć, w tym swoje słynne marsjańskie selfiaczki (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■)

Na poniższym, grupowym zdjęciu występują klony łazików, które zostały na Ziemi dla celów testowania ( dzięki nim możliwe było odwzorowanie położenia oryginałów i testowanie manewrów oraz zmian w oprogramowaniu, były też uszkadzane dla celów symulowania aktualnego stanu i możliwości ich marsjańskich braciszków ). Fotka jest na tyle duża, że po odpaleniu w nowej karcie można sobie pooglądać niektóre szczegóły konstrukcyjne.

#kosmologia

Data: 05.07.2019 15:42

Autor: kosmitolog

Krater Barringera w Arizonie. Jest to jeden z najsłynniejszych kraterów uderzeniowych, głównie z uwagi na to, że jest świetnie zachowany i dość młody, ale nie przeszkadza mu również dobry dojazd, tarasy widokowe i status atrakcji turystycznej. Formacja powstała mniej więcej 50 tysięcy lat temu na skutek uderzenia średniego, ok. 50-metrowego meteorytu, zbudowanego z żelaza i niklu. Szacuje się, że pocisk miał masę ok. 300 000 ton i uderzył z prędkością między 12,8 a 20 km/s ( obecnie przypuszcza się, że było to mniej więcej 15 km/s ). Wyzwolona przy zderzeniu energia była ekwiwalentem zdetonowania ok. 10 milionów ton TNT. Średnica krateru Barringera wynosi 1 184 metry, jego głębokość to 170 metrów, ale prawdziwe dno leży kolejne 200-240 metrów głębiej, przykryte warstwą gruzu. Większość meteorytu wyparowała podczas przelotu przez atmosferę oraz w efekcie samego uderzenia, jednak w okolicy znaleziono sporo jego fragmentów. W komentarzu jeszcze widok panoramiczny z poziomu niższego tarasu.

#earthporn #kosmologia

Data: 04.07.2019 22:19

Autor: kosmitolog

Jako że wziąłem się nieco poważniej za temat gwiazd w układach podwójnych i metod ustalania ich własności to wynalazłem sobie krótką podbudówkę pod lekturę. Sprawnie opowiedziane podstawy tego, w jaki sposób na podstawie standardowych obserwacji ustala się rozmiary, masy, orbity czy prędkości gwiazd tańczących sobie w parach. Może kogoś zaciekawi ( raptem 3 krótkie odcinki ) a ja powolutku sprawdzam o ile bardziej skomplikowany jest to proces ;)

Na zdjęciu najbliższy nam układ podwójny – Alpha Centauri A i B w obiektywie teleskopu Hubble'a.

https://www.youtube.com/watch?v=IDy4XUqHVu8

https://www.youtube.com/watch?v=KdBynnV8x-8

https://www.youtube.com/watch?v=CpbqcokFTcs

#kosmologia #astronomia

Data: 04.07.2019 20:15

Autor: kosmitolog

Jutro o 07:41 czasu polskiego ma startować Soyuz 2.1b z satelitą meteorologicznym Meteor-M No.2-2. Ważący ok. 2,7 tony satelita ma znaleźć się na orbicie heliosynchronicznej ( można powiedzieć, że okołobiegunowej ), skąd będzie badać warstwę ozonową, temperaturę powierzchni wód, monitorować stan pokrywy lodowej oraz badać poziom promieniowania w bliskiej Ziemi przestrzeni kosmicznej. Oprócz głównego ładunku na lot załapały się jeszcze 32 małe satelity, m.in dla europejskiego Exolaunch zajmującego się właśnie aranżacją lotów smallsatów. Poprzedni satelita Meteor-M z końcówką 1 wraz z 18 dodatkowymi cubesatami padł ofiarą ruskich programistów, którzy nie wymienili softu ( wszystko było napisane pod lot z Baikonuru, podczas gdy start nastąpił z kosmodromu Vostochny ) i ostatecznie całość znalazła się na złej orbicie. Poniżej jeszcze dwa krótkie filmiki: jeden z zamykania ładunku a drugi z podróży złożonej rakiety na stanowisko startowe. Na samym dole jeszcze link do streama, który i tak pewnie podrzucę jeszcze jutro rano.

Generalnie na lipiec przewidziano wstępnie 12 lotów, nawet jeśli nie wszystko dojdzie do skutku to i tak będzie dość tłoczno ;)

https://www.youtube.com/watch?v=pzqNIw6S-_8

https://www.youtube.com/watch?v=Aemd8uSJQs0

https://www.youtube.com/watch?v=cDbhjv_2UNM

#kosmologia

Data: 04.07.2019 10:49

Autor: Orion

Czas na dziwne przemyślenia…

Zawsze kiedy oglądam zdjęcia obiektów kosmicznych, czy to tu wrzucane przez chociażby @kosmitolog ' a czy w każdym innym miejscu to czuję, że problemy jakie mamy są niczym… A przypomina mi o tym cytat z ksiązki Carla Sagan "Błękitna kropka" brzmi on następująco (był już kiedyś):

"Spójrz ponownie na tą kropkę. To Nasz dom. To my. Na niej wszyscy, których kochasz, których znasz. O których kiedykolwiek słyszałeś. Każdy człowiek, który kiedykolwiek istniał, przeżył tam swoje zycie. To suma naszych radości i smutków. To tysiące pewnych swego religii, ideoligii i doktryn ekonomicznych. To każdy myśliwy i zbieracz. Każdy bohater i tchórz. Każdy twórca i niszczyciel cywilizacji. Każdy król i chłop. Każda zakochana para. Każda matka, ojciec i każde pełne nadziei dziecko. Każdy wynalazca i odkrywca. Każdy moralista. Każdy skorumpowany polityk. Każdy wielki przywódca i wielka gwiazda. Każdy święty i każdy grzesznik w historii naszego gatunku, żył tam. Na drobinie kurzu zawieszonej w promieniach Słońca. Pomyśl o rzekach krwi przelewanych przez tych wszystkich imperatorów, którzy w chwale i zwycięstwie mogli stać się chwilowymi władcami fragmentu tej kropki. Naszym pozą. Naszemu urojonemu poczuciu własnej ważności, naszej iluzji posiadania jakiejś uprzywilejowanej pozycji we wszechświecie, rzuca wyzwanie ta oto kropka bladego światła."

Jakże wstrząsający cytat i pamiętajmy, że do tej pory ledwie garstka ludzi potrafiła na chwilę opuścić tę "kropkę".

Obiekt na zdjęciu myślę, że zna każdy. Mgławica Łeb Koński. Znajduje się w moich rodzinnych stronach #pdk ( ͡º ͜ʖ͡º) Współrzędne: R.A. 5h 40m 59s | Dec. -2° 27′ 30″

#kosmologia #astronomia #przemyslenia #orioncontent

Data: 04.07.2019 10:34

Autor: kosmitolog

NGC 6302 – zwana również Mgławicą Robak ( a z angielskiego bardziej trafnie Mgławicą Motyl ). Typowy przykład dwubiegunowej mgławicy planetarnej, powstałej na skutek odrzucenia przez starą, umierającą gwiazdę swoich zewnętrznych powłok wzdłuż biegunów. Centralna gwiazda o masie ustalonej na 0,64 mas Słońca, będąca obecnie już tylko swoją własną pozostałością jest ukryta za gęstym, pyłowym dyskiem, pokrywającym się z płaszczyzną jej równika ( ciemny, brązowy pas na przewężeniu "klepsydry" ). Jest to jedna z najgorętszych znanych gwiazd, z temperaturą powierzchni rzędu 200 – 250 tysięcy Kelwinów, która sprawia że szczyt jej emisji wypada w paśmie ultrafioletu. Świecące na skutek jonizacji płaty lub "skrzydła" rozchodzą się z prędkością rosnącą wraz z odległością od centrum, która w najbardziej oddalonych partiach przekracza 600 km/s. Obecnie rozmiar mgławicy wynosi około 3 lata świetlne. Fotkę oczywiście najlepiej otwierać w nowej karcie.

#kosmologia

Data: 03.07.2019 10:17

Autor: kosmitolog

Ciekawa prezentacja na temat misji Dawn do pasa asteroid. Sonda przewijała się już tu i ówdzie w kilku wpisach ( m.in. o silnikach jonowych i bateriach słonecznych ), podobnie jak dwa obiekty, które odwiedziła – Vesta i Ceres. Poniższy wykład to znacznie bardziej całościowe i zwięzłe spojrzenie niż kilka wyrwanych z kontekstu wpisów ( od historii, przez niektóre cechy zbadanych obiektów aż po sprawy techniczne związane z budową sondy i lotem do pasa asteroid ). Jest też troszkę suchego humoru, od razu widać że gość robi furorę na melanżu ( ͡~ ͜ʖ ͡°)

https://www.youtube.com/watch?v=sBiUWI1EesE

#kosmologia

Data: 02.07.2019 21:01

Autor: kosmitolog

Stanowisko testowe B1/B2 należące do John C. Stennis Space Center w stanie Missisipi – właśnie tam ma być testowany centralny człon rakiety SLS. Te dwie wielkie rampy to deflektory, mające za zadanie odbić powstające w czasie pracy fale akustyczne tak, by nie zniszczyły one testowanych silników i reszty instalacji. Jeśli odpalicie fotkę w nowej karcie i dacie zoom to na górze ( pod logo NASA ) stoi sobie ludek dla skali (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■) W komentarzu jeszcze fotka z testu pierwszego stopnia Saturna V, też dość duża.

#kosmologia

Data: 02.07.2019 12:37

Autor: kosmitolog

Za parę chwil rozpocznie się relacja z testu systemu ratunkowego Oriona. Oprócz wystrzelenia i separacji kapsuły podczas aktywnego lotu silnikowego spodziewane jest jej uderzenie w taflę wody z prędkością rzędu 300 mph ( ͡º ͜ʖ͡º)

https://www.youtube.com/watch?v=21X5lGlDOfg

#kosmologia

Data: 01.07.2019 20:00

Autor: kosmitolog

Jutro około 12:40 naszego czasu ma odbyć się test systemu ratunkowego kapsuły Orion, która za kilka lat będzie gościć astronautów lecących na Księżyc w ramach programu Artemis. Pełnowymiarowa makieta statku ( o identycznej masie jak prawdziwy ) zostanie rozpędzona za pomocą potężnego silnika na paliwo stałe ( SR-118 o ciągu nieco ponad 2,2 MN ) a następnie odstrzelona w trakcie lotu ( przy wciąż działającym napędzie ) w momencie, gdy osiągnięte zostaną największe obciążenia aerodynamiczne. Odstrzelenie kapsuły ma nastąpić 55 sekund po starcie, na wysokości 9,4 km. Statek został wyposażony w około 900 czujników ( m.in. temperatury, ciśnienia, przeciążeń, mikrofony etc. ). Po oddaleniu się od silnika system ratunkowy odłączy się od kapsuły, która spadnie do wody ( w celu przyspieszenia całego procesu testowania nie zostaną użyte spadochrony – te zostały już wielokrotnie przetestowane ) a wcześniej odrzuci jeszcze 12 "czarnych skrzynek" z danymi, które mają zostać odzyskane i sprawdzone pod kątem wytrzymałości i prawidłowości działania. Poniżej jeszcze animacja oczekiwanego przebiegu testu a w komentarzu fotka z transportu oraz całość na stanowisku startowym. Tradycyjnie postaram się jutro wrzucić linka do transmisji.

https://www.youtube.com/watch?v=6HK9G7feXEk

#kosmologia

Data: 01.07.2019 13:22

Autor: kosmitolog

Kapsuła powrotna sondy Genesis, która rozbiła się na pustyni w stanie Utah 8 września 2004 roku. Sonda Genesis została wystrzelona w sierpniu 2001 roku a jej celem było m.in. pobranie i dostarczenie na Ziemię próbek tzw. wiatru słonecznego – naładowanych cząstek emitowanych przez Słońce ( protonów, elektronów i cząstek alfa ). Służył do tego zestaw specjalnych, sześciokątnych kolektorów, wykonanych m.in z krzemu, złota, korundu, węgla i kilku innych materiałów. 8 września 2004 roku nieco przed 17 czasu uniwersalnego powracająca na Ziemię kapsuła weszła w atmosferę nad północnym Oregonem, jej prędkość wynosiła wówczas nieco ponad 24 700 km/h. Na wysokości 33 km miał otworzyć się spadochron hamujący a następnie paralotnia, umożliwiająca kapsule szybowanie. Plan zakładał przechwycenie jej w locie za pomocą śmigłowców. Jednak na skutek wady czujników akcelerometru ( mającego rejestrować hamowanie i zasygnalizować zainicjowanie ładunków wybuchowych otwierających spadochron ) jedynym co hamowało zamknięte wewnątrz próbki był opór aerodynamiczny, stawiany przez przypominającą półtorametrowy talerz osłonę kapsuły. Jak widać na poniższym zdjęciu był on niewystarczający – próbki osiągnęły swoją prędkość graniczną, wynoszącą ok. 311 km/h, z którą przywitały słoną pustynię w Utah. Co ciekawe, pomimo rozłupania się kapsuły spora część kolektorów nie została zniszczona i nadawała się do późniejszej analizy. Wiele pozyskanych próbek zostało również zarchiwizowanych dla przyszłych pokoleń naukowców, podobnie jak miało to miejsce w przypadku przywiezionych na Ziemię skał księżycowych.

Aha, zgadnijcie co piszą o tym zdarzeniu dziwaczne portale od oprysków z powietrza i spisku ludzi-legwanów ( ͡~ ͜ʖ ͡°)

#kosmologia

Data: 30.06.2019 21:56

Autor: kosmitolog

Panie doktorze, przysięgam, jeszcze wczoraj tu tego nie było :)

Zdjęcie "świeżego", mierzącego jakieś 14-16 metrów krateru na Marsie. Nie było go jeszcze we wrześniu 2016 i musiał się pojawić przed lutym tego roku. Niebieski kolor to efekt narzucenia fałszywej, kontrastowej barwy na materiał wyrzucony spod powierzchni, który różni się składem chemicznym. Zdjęcie oczywiście z sondy MRO, jak zawsze dość duże, więc jeśli komuś kolorki pasują do kapci to może nawet lecieć na tapetę :)

#kosmologia

Data: 30.06.2019 14:35

Autor: kosmitolog

NASA podjęła decyzję o zaakceptowaniu i przeprowadzeniu misji Dragonfly. Będzie to osadzenie na Tytanie badawczego drona, zdolnego do wielokrotnego startu, lotu w atmosferze i lądowania. Dragonfly będzie drugim obiektem w historii, jaki znajdzie się na powierzchni największego księżyca Saturna, oraz drugim śmigłowcem, któremu będzie dane latanie w pozaziemskiej atmosferze ( pierwszy leci na Marsa w następnym roku ). Za projekt odpowiedzialny będzie zespół naukowców i inżynierów z JHU Applied Physics Laboratory, znanego z przeprowadzenia misji New Horizons do systemu Plutona i przechwycenia planetoidy Ultima Thule. Start zaplanowano na rok 2026, zaś lądowanie na księżycu ma nastąpić 8 lat później.

Poniżej krótka animacja sekwencji EDL a dla zainteresowanych szczegółami misji oraz samym, niezwykle ciekawym Tytanem nieco dłuższa prezentacja z czasu, gdy Dragonfly był jedną z propozycji zgłoszonych w ramach programu New Frontiers ( właściwa część zaczyna się od 12:25 ).

https://www.youtube.com/watch?v=JviUpEBeX-8

https://www.youtube.com/watch?v=bukR9jljUrU

#kosmologia

Data: 29.06.2019 15:40

Autor: kosmitolog

Krater Koroleva na północnej półkuli Marsa. Struktura uderzeniowa o średnicy 81,4 km, będąca jednocześnie wieczną zmarzliną, zawierającą w sobie ok. 2200 km^3 lodu wodnego. Średnia grubość warstwy lodu to 1,8 km. Z uwagi na swoje położenie oraz rozmiary krater utrzymuje nad sobą stałą warstwę zimnej atmosfery, która chroni lód przed stopieniem i wyparowaniem oraz przed sublimacją ( zimny gaz mocniej "dociska" do powierzchni, zatem panuje tam wyższe ciśnienie ). Widoczny poniżej obraz nie jest bezpośrednim zdjęciem – to widok z perspektywy, będący efektem rzutowania fotografii na mapę topograficzną. Samo zdjęcie, wykonane przez europejską sondę Mars Express pod kątem ~90 stopni dorzucam w komentarzu. Rozdzielczość to 21 metrów/piksel, więc najlepiej otworzyć je w nowej karcie.

#kosmologia

Data: 29.06.2019 13:57

Autor: kosmitolog

Ostatnio był amerykański SpaceX, dziś rano startował nowozelandzki, więc najwyższy czas na polski. Relacja z kolejnego, trzeciego już startu rakiety BIGOS 4. Troszkę pogadanki od ekipy, start i fajne ujęcie z powietrza (。◕‿‿◕。)

https://www.youtube.com/watch?v=2AkpwjOcVbc

To już prawie #kosmologia

Data: 29.06.2019 06:12

Autor: kosmitolog

Za parę chwil ma odbyć się start nowozelandzkiej rakiety Electron, takiego odpowiednika Falcona 9, tyle że dla malutkich satelitów. Na pokładzie znajduje się 7 niewielkich urządzeń. Live już leci:

https://www.youtube.com/watch?v=idKCy8LdyKo

#kosmologia

Data: 28.06.2019 22:17

Autor: kosmitolog

Dopiero co pisałem o teleskopie TESS i szukaniu egzoplanet ( bawiliśmy się wykresami jasności z obserwacji i nawet ktoś na Lurku wykrył wtedy potencjalny tranzyt :) a tu już znaleziono za jego pomocą kolejne planety :)

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/tess-znajduje-najmniejsza-jak-dotad-swoja-planete

https://www.youtube.com/watch?v=6wkNlv5nDLE

#kosmologia

Data: 28.06.2019 16:18

Autor: kosmitolog

Lądowanie łazika Curiosity uchwycone przez przelatującą w odległości 340 km sondę MRO – 5 sierpnia 2012 roku. Fotografia pochodzi z National Geographic i jest powiększonym, nieco obrobionym fragmentem oryginalnego, obejmującego sobą znacznie szerszy plan zdjęcia obszaru lądowania. W komentarzu jeszcze oryginał od NASA oraz GIF, pokazujący targany marsjańskim wiatrem spadochron.

#kosmologia

Data: 28.06.2019 10:56

Autor: kosmitolog

Dzisiaj zamiast ciężkiego wykładu mam coś lekkiego. Świetny, bardzo spokojny przegląd pięknych zdjęć z Hubble'a. Wiele z nich występuje jako wizualizacje przestrzenne, a całość jest omawiana przez dobrego lektora. Jest też kilka zwykłych animacji pomocniczych ( które da się bez problemu odróżnić ), ale nie mają one startu do autentycznych zdjęć. W sam raz by nacieszyć oko przy kawce lub obejrzeć wieczorkiem na dobry sen :)

https://www.youtube.com/watch?v=IN1KJ8LYW3U

#kosmologia

Data: 27.06.2019 23:16

Autor: kosmitolog

Główne zwierciadło Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Pomimo tego, że teleskop będzie prowadził obserwacje głównie w paśmie podczerwieni to dotyczą go takie same zasady optyki, jakie znajdują zastosowanie w przypadku zwykłych teleskopów optycznych. Między innymi to, że im większe lustro tym większa rozdzielczość i że teleskop najlepiej pracuje w ciemności. Z tym, że tutaj ciemność oznacza chłód. Zwierciadło o powierzchni 25 m^2 składa się z 18 sześciokątnych segmentów, wykonanych z pokrytego cieniutką warstewką złota berylu. Wykazuje on bardzo niską termokurczliwość ( niższą niż szkło ), dzięki czemu możliwe będzie schłodzenie lustra do temperatury niższej niż -223 stopnie Celsjusza bez znacznych odkształceń. Ponieważ teleskop rejestrować będzie głównie podczerwień ( czyli będzie wrażliwy na emisję ciepła ) sam musi być bardzo zimny. Przypomina to trochę próbę nocnego podglądania sąsiadki przez okno przy zapalonym świetle – znacznie lepiej jest je zgasić ( również po to by nie dać się zbyt szybko przyłapać :) Oprócz możliwości silnego schłodzenia zastosowanie lekkiego berylu umożliwiło zredukowanie masy całego lustra, które waży zaledwie 705 kg ( dla porównania 5-krotnie mniejsze, szklane zwierciadło Hubble'a ważyło 828 kg ). Mając średnicę 6,5 metra zwierciadło jest tak duże, że nie da się go wsadzić do żadnej rakiety w rozłożonej formie, więc musi ono zostać złożone, a następnie otwarte już w przestrzeni kosmicznej. Ogromnym wyzwaniem jest tu precyzja wykonania ( zarówno szlifowania jak i automatyki ). By uzyskany obraz był ostry i aby teleskop w ogóle mógł spełniać swoją funkcję po rozłożeniu bocznych ścianek segmenty muszą się ze sobą zejść z dokładnością większą niż 38 nanometrów ( to ponad 200 razy mniej niż wynosi średnica większego erytrocytu, czyli czerwonej krwinki ). Co więcej, z uwagi na panującą na Ziemi grawitację lustro musi być złożone "źle" a optymalny kształt będzie mogło osiągnąć dopiero po umieszczeniu w kosmosie. Jeśli okaże się, że cokolwiek zbytnio odstaje to jest po misji – teleskopu po prostu nie da się naprawić tak jak Hubble'a. Obecnie wszystkie ( bądź prawie wszystkie ) elementy Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba są już gotowe a samo urządzenie jest bardzo intensywnie testowane – zwierciadło to tylko jeden z setek ( a może nawet tysięcy ) elementów, które zwyczajnie mogą zawieźć po wystrzeleniu. W komentarzu jeszcze zdjęcie jednego z segmentów.

#kosmologia

Data: 27.06.2019 09:54

Autor: kosmitolog

Ciekawy przypadek gwiazdy V838 Monocerotis. Obiekt został odkryty w 2002 roku i początkowo wprawił astronomów w niemałe zakłopotanie. Widoczna na zdjęciu gazowo-pyłowa otoczka ( jakie dość często można zaobserwować dookoła gwiazd, np. znajdujących się we wczesnym lub bardzo późnym momencie swojej ewolucji ) rozchodziła się z prędkością wielokrotnie wyższą niż prędkość światła. Jednak wiemy doskonale, że jest to niemożliwe. Z drugiej strony mamy serię zdjęć, które dobitnie pokazują, że niemożliwe właśnie ma miejsce. Jaki mechanizm może zatem odpowiadać za coś tak niezwykłego i czy zostały złamane fundamentalne prawa fizyki?

Rozwiązanie zagadki nie jest na pierwszy rzut oka aż tak oczywiste, jednak pokazuje z jakiego rodzaju problemami na co dzień walczą dzielni astronomowie w swoich małych piwnicach :) Oczywiście wszystko już się wyjaśniło, a odpowiedź na pytanie: "jak to możliwe?" znajdziecie w krótkim filmiku:

https://www.youtube.com/watch?v=IsEDigUHsOQ

  • Na fotce dodałem małą, czerwoną cenzurkę, żeby nie psuć zabawy tym, którzy jednak postanowią się wysilić i samemu wymyślić rozwiązanie zagadki ( ͡° ͜ʖ ͡°)

#kosmologia

Data: 26.06.2019 19:10

Autor: kosmitolog

Mgławica Elona – tymczasowy obłok gazowy typu refleksyjno-emisyjnego, występujący w odległościach znacznie mniejszych niż 1 sekunda świetlna od Ziemi. Można w nim wyróżnić szybko oddalające się i przyspieszające jądro, przypominające swym wyglądem typowe jądra kometarne. Obecnie przypuszcza się, że występowanie tajemniczych obiektów ma jakiś niejasny związek z miliarderem Elonem Muskiem a teoretycy spisku, wskazujący na zbieżność czasową startów rakiet typu Falcon i Mgławic Elona mimo wszystko i tak podejrzewają kosmitów. W przeszłości ich hipotezy potwierdzali liczni świadkowie, krzyczący zresztą na swych filmikach: "UFO", "inwazja", oraz "wszyscy zginiemy" :)

Żarty żartami, ale zawsze pięknie to wygląda. Fotka jest oczywiście duża, więc wiadomo co robić. Dorzucam jeszcze filmik ze startu, na którym wszystko dokładnie widać. Oryginalne video od SpaceX ma jeszcze ujęcia w podczerwieni.

https://www.youtube.com/watch?v=dZ3mz3KK-vQ

#spacex #kosmologia

Data: 25.06.2019 21:40

Autor: kosmitolog

Wczorajszy start chińskiego konia roboczego Long March 3B z kolejnym satelitą geolokalizacyjnym BeiDou-3. Pojutrze z rana jeszcze tylko start Electrona z kilkoma sprytnymi minisatelitami. Reszta lotów odwołana / odłożona na później, więc już po moim czerwcowym sezonie startów :)

Jako bonusik katastrofa takiej samej rakiety z 1996 roku, wraz z prezentacją zniszczeń wywołanych eksplozją niemal w pełni zatankowanych zbiorników paliwa. Wybuch stanowił ekwiwalent 50 ton trotylu, władze utrzymują, że zginęło wówczas zaledwie sześciu chińczyków. Coś mi się wydaje, że jednak kilku przeoczyli podczas liczenia ( inne źródła mówią o około 100 ofiarach, co wydaje się dość prawdopodobne ).

https://www.youtube.com/watch?v=uTIIIYZ8tJw

https://www.youtube.com/watch?v=FBJ9ue6GKek

#kosmologia

Data: 24.06.2019 14:08

Autor: kosmitolog

Na jutrzejszy poranek, na godzinę 05:30 zaplanowano kolejny start Falcona Heavy – tym razem ładunkiem będą 24 satelity dla Departamentu Obrony USA. Po raz pierwszy w przypadku FH mają zostać wykorzystane boczne boostery, które wcześniej wynosiły taką samą rakietę ( obydwa zostały użyte podczas ostatniej misji Arabsat-6A ). Przewidziane jest również ich ponowne lądowanie na Cape Canaveral. Środkowy człon będzie natomiast lądował na barce, po raz kolejny bijąc rekord odległości – tym razem będzie to 1240 km od brzegu. Biorąc pod uwagę możliwości nośne Falcona Heavy ładunek nie wydaje się może zbyt ciężki ( niecałe 4 tony ), jednak składające się nań urządzenia mają zostać wyniesione na 3 różne orbity – najniższa z perygeum 300 km, natomiast najwyższa z apogeum 12 000 km. Satelity to w dużej mierze różne demonstratory technologii i cubesaty – niewielkie jednostki badawcze i eksperymentalne, zbudowane przez zespoły z amerykańskich szkół wojskowych ( głównie marynarka wojenna ). Okienko startowe to aż 4 godziny, więc pozostaje mieć nadzieję, że wszystko zaskoczy o czasie. Dłuższy i znacznie bardziej szczegółowy opis całej misji oraz lista satelitów wraz z krótką charakterystyką znajdują się tutaj:

https://spacex.com.pl/wiadomosci/start-falcona-heavy-z-misja-stp-2

Tradycyjnie zarzucam linkę do streama i jeśli nic się nie posypie to postaram się dam znać odpowiednio wcześnie z samego rana.

https://www.youtube.com/watch?v=WxH4CAlhtiQ

#spacex #kosmologia

Data: 23.06.2019 21:06

Autor: kosmitolog

Sonda Voyar 1 doleciała do oddalonego od nas o blisko 6,3 mld km Jowisza w półtora roku, natomiast sondzie New Horizons udało się to w zaledwie 13 miesięcy. Jednak wystrzelona w październiku 2018r. sonda BepiColombo, lecąca do Merkurego będzie potrzebować na dotarcie do celu ponad 7 lat. Istnieją takie dość długie okresy, podczas których Merkury jest najbliższą nam planetą ( jest nią również z czysto statystycznego punktu widzenia ), jednak dotarcie tam jest wyjątkowo trudne i wymaga albo ogromnych ilości energii albo bardzo dużo czasu.

Najprościej rzecz ujmując: w przeciwieństwie do lotów na zewnątrz Układu Słonecznego, podczas których bardzo przydatną umiejętnością jest przyspieszanie, by wejść na orbitę Merkurego trzeba bardzo mocno hamować podczas…spadania na Słońce. Oczywiście wszystko jest kwestią przyjętego układu odniesienia, bo żeby wyhamować względem Słońca trzeba zmniejszyć prędkość orbitalną, którą nadaje nam sama poruszająca się dookoła Słońca Ziemia, a żeby to zrobić trzeba zacząć przyspieszać względem Ziemi ( oczywiście " w przeciwnym kierunku" ). Następnie zaczniemy spadać w stronę Słońca, nabierając przy tym prędkości, którą ponownie trzeba ujarzmić poprzez hamowanie, tak by wejść na docelową, zbliżoną do okręgu orbitę i jednocześnie nie zostać wyrzuconym na bardzo eliptyczną orbitę okołosłoneczną. A to tylko bardzo uproszczony opis tego jak leci się "na Słońce". By to wszystko zrobić za pomocą samych tylko silników potrzebne są gigantyczne ilości paliwa, co znacznie ogranicza masę użytecznego ładunku. Na szczęście do zmiany prędkości można też wykorzystać grawitację samych planet, jednak taka opcja wymaga od nas sporo cierpliwości. Podróże w bliskie okolice naszej gwiazdy są jednymi z najbardziej wymagających – jest to jeden z powodów, dla których są tak rzadkie. Poniżej krótki filmik od ESA pokazujący całą 7-letnią trajektorię lotu BepiColombo, wraz z 9 niezbędnymi asystami grawitacyjnymi i skalą czasową.

https://www.youtube.com/watch?v=0Yp-q1wqgig

#kosmologia

Data: 22.06.2019 23:10

Autor: kosmitolog

Większość z was zapewne widziała kiedyś jakieś filmiki z testów w tunelach aerodynamicznych lub przynajmniej o takich tunelach słyszała, ale czy widzieliście kiedyś aerodynamiczny tunel plazmowy? Krótki filmik z ESA pokazujący proces testowania fragmentu satelity w wiatrowym tunelu plazmowym, służącym do symulowania wejścia w atmosferę z ogromnymi prędkościami i oceny odporności / podatności materiałów na zniszczenie.

https://www.youtube.com/watch?v=MK04N4YXDQQ

#kosmologia

Data: 22.06.2019 18:02

Autor: kosmitolog

Seria pięknych zdjęć powierzchni Marsa z sondy MRO ( pozostałe w komentarzach ). Wszystkie są wystarczająco duże, by bez wstydu mogły robić za tepety, więc najlepiej odpalać je w nowych kartach :)

Pierwsze to warstwy osadów w kraterze Danielsona.

#kosmologia

Data: 22.06.2019 11:52

Autor: kosmitolog

24 satelity dla wojska ( w zasadzie dla departamentu obrony ) pakowane do bagażnika FH. Start ma nastąpić za niecałe 3 doby, ale wiadomo jak to może być z dużym Falconem. Grunt, że już stoi na stanowisku. Ogólnie zapowiada się krótki sezon lotów – najbliższe 5 dni to 4 planowane starty. Miało być 5, ale ruskie się poddali i zrezygnowali :)

#spacex #kosmologia

Data: 21.06.2019 14:20

Autor: kosmitolog

Filmik pokazujący tzw. deszcz koronalny, zaobserwowany na Słońcu 19 lipca 2012 roku. Materiał zarejestrowany przez sondę SDO. Każda sekunda filmu odpowiada 6 minutom czasu rzeczywistego. Deszcz gorącej plazmy, padający z wysokości 3-4 średnic Ziemi zaczyna się mniej więcej od 01:00, ale najlepiej oczywiście obejrzeć całość, by zobaczyć co go poprzedzało.

Oczywiście nie mamy tu do czynienia z parowaniem i skraplaniem – opad, którego prędkość dochodzi do 100 km/s jest tu wynikiem interakcji pola magnetycznego i plazmy.

https://www.youtube.com/watch?v=HFT7ATLQQx8

#kosmologia

Data: 20.06.2019 18:30

Autor: kosmitolog

Wnętrze łazika Curiosity. Maszyna znajduje się w pozycji "na zdechłą biedronkę", więc to akurat widok na brzuszek :)

"Żółta skrzyneczka" to serce badań związanych z analizą pozyskanych przez Curiosity próbek skał oraz atmosfery Marsa – zawiera w sobie spektrometr masowy do identyfikacji ważnych z punktu widzenia chemii organicznej pierwiastków ( N,P,S,O,H dodatkowo jeszcze dwutlenek węgla ) na podstawie masy cząsteczkowej i ładunku po jonizacji, spektrometr laserowy do pomiaru stężeń poszczególnych gazów na podstawie absorpcji światła ( bada m.in udział metanu, pary wodnej, dwutlenku węgla a także identyfikuje proporcje izotopów zawartych w nich pierwiastków ) oraz chromatograf gazowy do wydzielania frakcji z mieszanin gazów ( rozbija mieszaninę na poszczególne gazy, które potem przesyła do spektrometrów ). Nieco wyżej znajduje się "szara skrzyneczka", służąca do analizy minerałów pozyskanych przez wiertarkę. Sproszkowany przez wiertło udarowe urobek wpada do zespołu wielu komórek, które poddawane są szybkim wibracjom ( 2 kHz ) a w trakcie szejkowania cały pyłek ulega "upłynnieniu" – zaczyna zachowywać się prawie jak ciecz i jest wówczas bardzo efektywnie prześwietlany promieniami Roentgena. Pozwala to trafić promieniami w niemal każde ziarenko, pod różnymi losowymi kątami. W komentarzu jeszcze zdjęcie "żółtej skrzyneczki" bez obudowy.

Zdjęcie oczywiście najkorzystniej będzie odpalić w nowej karcie.

#kosmologia

Data: 20.06.2019 14:41

Autor: Orion

Czerwone karły to małe, słabo świecące gwiazdy. Choć jest ich bardzo dużo we Wszechświecie (około 75% najbliższych nam gwiazd to czerwone karły), wciąż bardzo mało o nich wiemy i wciąż je odkrywamy niedaleko Układu Słonecznego. Tak też było z czerwonym karłem o nazwie Gwiazda Teegardena – ta gwiazda, choć znajduje się zaledwie 12 lat świetlnych od nas – została odkryta w 2003 roku.

Pomimo bliskości, jej jasność to zaledwie +15 magnitudo. Masa tej gwiazdy to około 8% masy Słońca – blisko “granicy” pomiędzy jeszcze słabszym typem obiektów – brązowych karłów.

Teegarden b i Teegarden c

W 2019 roku udało się odkryć dwie małe egzoplanety krążące wokół tej gwiazdy. Obiekty otrzymały oznaczenia Teegarden b i Teegarden c. Obie planety są bardzo interesujące, gdyż ich masy minimalne są zbliżone do masy Ziemi.

https://kosmonauta.net/2019/06/druga-ziemia-w-odleglosci-12-lat-swietlnych

#kosmologia #kosmos #astronomia #ciekawostki

Data: 20.06.2019 14:30

Autor: kosmitolog

Dzisiaj o 23:43 ma odbyć się start ciężkiej rakiety nośnej Ariane 5 z dwoma satelitami telekomunikacyjnymi: Eutelsat 7c i AT&T T-16. Celem jest orbita geostacjonarna. Jako, że są to dość typowe, duże satelity telekomunikacyjne to nie ma sensu wiele się o nich rozpisywać. No, może poza tym, że obydwa urządzenia należą do znanych gigantów telekomunikacyjnych i są naprawdę dużymi bydlakami ( zdjęcie Eutelsata i T-16 w komentarzu ). Eutelsat waży jakieś 3,5 a T-16 około 6,3 tony. Sama rakieta to też dość spory, ważący ponad 770 ton potwór, wspomagany dwoma wielkimi boosterami na paliwo stałe, dzięki którym przy starcie generuje ciąg równy 45% Saturna V i może dźwignąć na orbitę geostacjonarną do 10,5 tony ładunku. Link do streama poniżej:

https://www.youtube.com/watch?v=bLhOoTVfYBI

#kosmologia

Data: 19.06.2019 18:48

Autor: kosmitolog

Tak wygląda 94,6 miliona pikseli, które przez 9 lat obejrzały 530 506 gwiazd i we współpracy z prawie półtorametrowym lustrem, ultraczułą aparaturą fotometryczną, naukowcami oraz całą masą amatorów odkryły w sumie 2 662 potwierdzone planety pozasłoneczne. W momencie wystrzelenia w marcu 2009 roku była to największa matryca CCD umieszczona w przestrzeni kosmicznej. Dane pozyskane przez kosmiczny teleskop Keplera były publicznie dostępne w internecie i po króciutkim przeszkoleniu można było samemu selekcjonować gwiazdy z potencjałem planetarnym. Obecnie po "śmierci" Keplera misję poszukiwania egzoplanet przejął kosmiczny teleskop TESS i podobnie jak w przypadku poprzednika udostępniono pochodzące z niego dane pomiarowe. Po obejrzeniu krótkiego tutoriala można uczestniczyć w jego misji i samodzielnie pomóc w wyszukiwaniu planet ( szanse na trafienie tranzytu są z racji ogromnego pola widzenia znacznie wyższe niż poprzednio przy Keplerze ). Dane na których pracujemy to wykresy jasności gwiazd a poszukujemy wyraźnie odstających od normalnych wahań spadków jasności, spowodowanych przez przechodzącą na tle gwiazdy potencjalną planetę. Całość oczywiście jest darmowa i dobrowolna, nikt też nie płaci za znalezienie planety, ale w wolnej chwili zawsze można się pobawić i pomóc w poszukiwaniach.

Link do projektu:

https://www.zooniverse.org/projects/nora-dot-eisner/planet-hunters-tess/classify

#kosmologia

Data: 19.06.2019 11:08

Autor: kosmitolog

Wczoraj pisałem o potencjalnej fotce egzoplanety wykonanej m.in. przy udziale teleskopów w Calar Alto a tego samego dnia pojawił się artykuł mówiący o tym, że astronomowie z tego obserwatorium odkryli 2 nowe egzoplanety typu ziemskiego. Są nawet w klasycznej ekosferze gwiazdy, ale to akurat czerwony karzeł, więc nie skakałbym jeszcze z radości – takie gwiazdy sieją na oślep strzałami promieniowania i plazmy raz na kwartał, więc sterylizują do białej kości co popadnie :) Ale jednak układ znajduje się dość blisko, planety są skaliste i jest ekosfera, więc zawsze to jakaś sensacja.

https://www.pulskosmosu.pl/2019/06/18/nowe-planety-typu-ziemskiego-krazace-wokol-gwiazdy-teegardena/

#kosmologia

Data: 18.06.2019 20:29

Autor: kosmitolog

To co widać poniżej może być bezpośrednim zdjęciem egzoplanety CVSO 30 c, wykonanym za pomocą teleskopów w VLT, Calar Alto i obserwatorium Kecka. Planeta ma być gazowym olbrzymem o masie szacowanej na mniej więcej 4,7 masy Jowisza ( z możliwym rozstrzałem od -2 do +3,6 ). Znajdować ma się w odległości ~662 AU od widocznej w centrum gwiazdy ( dla porównania wystrzelony w 1977 roku Voyager 1 znajduje się obecnie "zaledwie" 146 AU od Słońca ), stąd nie ma pewności, czy widoczny na zdjęciu obiekt na pewno jest z nią związany grawitacyjnie i znajduje się na jej orbicie. Jeśli tak, to okres jego obiegu wynosiłby 27 tysięcy lat. W związku z tym pozostaje nam jeszcze trochę poczekać na potwierdzenie orbity :)

Wokół odległej o 1200 lat świetlnych gwiazdy CVSO 30 z pewnością krąży natomiast inna, wykryta metodą tranzytu gazowa planeta, która z kolei obiega ją w zaledwie 10,76 godziny ( jest to tzw. Gorący jowisz, smażący się w odległości 0,008 AU ). Jednak nie ma szansy zobaczyć jej na tej fotografii, nawet gdyby znajdowała się akurat bezpośrednio "przed" gwiazdą. Istnieją również hipotezy mówiące o tym, że widoczny na zdjęciu obiekt jest dość odległą gwiazdą ( w 2018 roku pojawiły się ponoć jakieś dowody ), zatem status CVSO 30 c jako sfotografowanej egzoplanety wciąż pozostaje dość niepewny.

#kosmologia

Data: 18.06.2019 10:59

Autor: kosmitolog

Ładna pani omawia egzoplanety i współczesny proces badania składu ich atmosfer. Pewnie zdążyliście już nieco odpocząć od kosmicznej nauki, więc lecimy z nieco bardziej hardkorowym materiałem. Jest cała masa wykresów i krzywych spektralnych, ale bardzo dobrze i przystępnie wytłumaczone. Do porannej kawki jak znalazł :)

Zaczyna się mniej więcej od 2:45

https://www.youtube.com/watch?v=FauQlbdAMvo

#kosmologia

Data: 17.06.2019 20:12

Autor: kosmitolog

Jakiś czas temu dawałem wam info o możliwości zapisania się na lot na Marsa. A tak wyglądają wszyscy, którzy zapisali się przed końcem 2011 roku i polecieli na pokładzie Curiosity. Te 2 małe duperele to chipy z nazwiskami. Jako ciekawostkę dodam, że JPL uruchomiło streama z hali montażowej nowego łazika Mars2020 – leci 24/7, link poniżej. Akurat się krzątają :)

https://www.youtube.com/watch?v=PaNiYPglK58

#kosmologia

Data: 04.06.2019 00:36

Autor: kosmitolog

No, chyba mój ostatni kosmitologiczny pościk przed wakacjami – chyba spodobał się wam pojemniczek wodoru SLS to mam coś jeszcze lepszego – archiwalny, trochę zakulisowy materiał z fabryki, w której budowano zbiorniczki paliwa dla promów kosmicznych. Tu dopiero widać z bliska jakie to było ogromne w porównaniu do człowieczka siedzącego w kabinie (ⴲ﹏ⴲ)

https://www.youtube.com/watch?v=eeO0qtcHu4Q

#kosmologia

Data: 03.06.2019 23:01

Autor: kosmitolog

Tyle wodoru wystarczy, żeby albo któryś z tych ludzików wylądował na Marsie, albo wszyscy oni na kilku kilometrach kwadratowych :)

Zbiorniczek ciekłego wodoru dla rakiety SLS, pół roku temu ᕙ(⇀‸↼‶)ᕗ

#kosmologia

Data: 03.06.2019 18:20

Autor: kosmitolog

Najdokładniejsza mapa Drogi Mlecznej, wykonana przez kosmiczne obserwatorium GAIA. Trójwymiarowa mapa zawiera 1,7 miliarda gwiazd ( spośród 100-400 miliardów, które według różnych szacunków składają się na naszą galaktykę ). Średnia ilość aktualizacji pozycji dla każdej gwiazdy wynosi 70, dzięki czemu mamy również bardzo dokładny model ruchu 1,3 miliarda z nich. Dla 161 milionów udało się ustalić temperaturę powierzchni a dla 77 milionów również promień.

Fotkę jak zwykle najlepiej odpalić w nowej karcie, ale jest to jedynie mocno pomniejszona wersja – taka, którą da się tu zapostować bez jakiegoś strasznego ściskania. Oryginał można sobie ściągnąć tutaj ( waży 55 MB ):

https://www.eso.org/public/images/eso1908e/?lang

Mam jeszcze krótki filmik oraz materiał od Frasera Caine'a:

https://www.youtube.com/watch?v=CtcIy71-dig

https://www.youtube.com/watch?v=lxgdcG_NQyA

#kosmologia

Data: 03.06.2019 12:06

Autor: kosmitolog

Zestawienie wszystkich układów planetarnych zawierających więcej niż jedną planetę, odkrytych przez kosmiczny teleskop Keplera. Kolory planet oddają ich temperaturę, układy i orbity są wyskalowane względem naszego Układu Słonecznego, prędkości orbitalne też zdają się być prawidłowe. Oczywiście rozmiary samych planet są szalenie przesadzone – w przeciwnym wypadku zupełnie nie byłoby ich widać :) Umiejscowienie i odległości pomiędzy układami również nie mają nic wspólnego z rzeczywistością i są jedynie elementem wizualizacji. Obecnie teleskop Keplera został już zastąpiony przez teleskop TESS, wystrzelony w ubiegłym roku, który również wykorzystuje metodę tranzytu. O ile Kepler szukał dalekich planet w bardzo wąskim ( ok. 0,25 % ) wycinku nieba o tyle TESS poszukuje planet relatywnie bliskich a jego finalne pole obserwacji będzie niemal pełną sferą, obejmującą sobą ~85% nieba. Szacuje się, że przez czas trwania swojej misji TESS umożliwi odkrycie ponad 20 tysięcy egzoplanet ( na początku tego roku było kilkaset dość prawdopodobnych kandydatek na egzoplanety, niektóre zostały już potwierdzone ).

https://www.youtube.com/watch?v=Td_YeAdygJE

#kosmologia

Data: 02.06.2019 20:27

Autor: kosmitolog

21 marca 1969r., budynek VAB. Ukryty pośród konstrukcji majster namierzył chwilę, w której pracownicy w najlepsze opieprzają się na trzecim stopniu Saturna V ( ͡°( ͡° ͜ʖ( ͡° ͜ʖ ͡°)ʖ ͡°) ͡°)

#kosmologia

Data: 02.06.2019 11:51

Autor: kosmitolog

Porównanie obrazów wczorajszej Mgławicy Ślimak w różnych długościach fal: światło widzialne, 3 zakresy podczerwieni i ultrafiolet. Szybkie i zwięzłe wyjaśnienie tego, co zostaje uwidocznione w danym paśmie można znaleźć w opisie filmiku.

https://www.youtube.com/watch?v=-toJ-cgHFm4

#kosmologia

Data: 01.06.2019 20:45

Autor: kosmitolog

Zbliżenie na tzw. węzły kometarne ( zwane też czasem globulami kometarnymi ) będące częścią mgławicy planetarnej Ślimak. Są to kuliste, gazowe obszary o gęstościach mniej więcej 1000 razy większych niż otaczająca je materia, częściowo jonizowane przez pozostające w centrum mgławicy gwiazdowe jądro – przyszłego białego karła. Globule są przez nie "rozdmuchiwane", dzięki czemu zyskują ogony podobne do tych, które mają komety. To właśnie te obiekty upodabniają niektóre mgławice planetarne do "kosmicznych oczu", rysując na nich rozchodzące się promieniście wzory przypominające tęczówkę. Z reguły węzły kometarne mają masę zbliżoną do Ziemi a ich rozmiary przekraczają średnicę Układu Słonecznego ( liczonego do orbity Plutona ).

W komentarzu jeszcze duże zdjęcie Ślimaka, na którym można znaleźć całą kupę takich "gazowych komet". Szacuje się, że łącznie jest ich tam ponad 20 tysięcy.

#kosmologia

Data: 01.06.2019 11:26

Autor: kosmitolog

Dziś szybka ciekawostka z dziedziny teleskopów. Widoczna na zdjęciu SOFIA to największy ziemski latający teleskop. Urządzenie o średnicy 2,5 m zamontowane na specjalnie przebudowanym Boeingu 747 pracuje na wysokości przelotowej 12 km, dzięki czemu ma pod sobą większość absorbującej podczerwień wilgotnej atmosfery. Dzięki precyzyjnemu systemowi sterowania i zgraniu go z trajektorią samolotu SOFIA może pozostawać wycelowana w jeden konkretny obiekt na niebie. Z pewnego punktu widzenia można zatem powiedzieć, że Boeing kręci się dookoła niemal zupełnie nieruchomego ( względem celu ) teleskopu, który jednocześnie transportuje. Bez wsparcia tej osobliwej dwójki, umożliwiającego dokładne ustalenie pozycji Plutona prawdopodobnie nie udałoby się przeprowadzić bliskiego przelotu sondy New Horizons. Poniżej jeszcze krótkie wideo:

https://www.youtube.com/watch?v=g5z6fZKOtP4

#kosmologia

Data: 31.05.2019 22:29

Autor: kosmitolog

Nowy Pluton i Charon. Bardzo przystępny wykład Łukasza Lamży ( szerzej znanego choćby ze świetnej serii "Czytamy Naturę" ) na temat odkryć związanych z przelotem misji New Horizons przez układ Pluton-Charon. Jak w przypadku chyba wszystkich jego prezentacji tak i tutaj praktycznie samo się ogląda i człowiek aż żałuje, że tak krótko. Przez kilka pierwszych chwil jest nieco kulejące audio, ale szybciutko się poprawia, więc nie ma powodów by się zrażać. Dobre bo polskie, dobre bo z pasją, polecam na wieczór :)

https://www.youtube.com/watch?v=D5I_4PwSgZo

#kosmologia

Data: 31.05.2019 15:38

Autor: kosmitolog

Zdjęcie krótkookresowej komety 46P/Wirtanen wykonane przez Michaela Jaegera na początku grudnia ubiegłego roku, mniej więcej na tydzień przed jej maksymalnym zbliżeniem do Słońca. Obiekt został odkryty w 1948 roku, jego okres orbitalny to niecałe 5,5 roku. Samo jądro ma zaledwie 1,2-1,4 km średnicy.

#astronomia #kosmologia

Data: 30.05.2019 22:46

Autor: kosmitolog

Northrop Grumman właśnie przeprowadził test pierwszego stopnia nowej rakiety OmegA i…wysadziło dyszę ( od 02:50 )

(ツ)

https://www.youtube.com/watch?v=ESCJmPPMxZs

W zwolnionym tempie:

https://www.youtube.com/watch?v=J6JKg1IQ5D0

#kosmologia

Data: 30.05.2019 22:20

Autor: kosmitolog

Czego trzeba, żeby wylądować na komecie? Dużo ciekawości, dużo pracy, dużo cierpliwości – dużo wszystkiego, nawet paneli słonecznych. Curious Droid o europejskiej misji sondy Rosetta, która w 2014 roku zdołała przechwycić kometę 67-P i osadzić na niej lądownik Philae. Krótko i treściwie o jednej z najbardziej medialnych misji kosmicznych XXI wieku. Jeśli kogoś zaciekawiło to pod spodem wrzucam jeszcze dokument z Planete+ ( z polskim lektorem ).

https://www.youtube.com/watch?v=4GXh30HpGXc

https://www.youtube.com/watch?v=928LFZJe1s8

#kosmologia

Data: 30.05.2019 14:04

Autor: kosmitolog

Dzisiaj o godzinie 19:42 ma odbyć się start rosyjskiej ciężkiej rakiety nośnej Proton-M z satelitą komunikacyjnym Yamal-601. Satelita należy do ruskiego Gazpromu, sama konstelacja Yamal powstała początkowo na potrzeby łączności pomiędzy placówkami wydobywczymi i przesyłowymi, później odstąpiono część transferu innym podmiotom a obecnie Yamale służą również jako typowe satelity telekomunikacyjne. Ładunek waży prawie 6 ton a jego celem jest orbita geosynchroniczna. Rakieta Proton-M latała ostatnio dość rzadko ( poprzedni start był w grudniu 2018r. ), ale przez najbliższe 3 miesiące ma startować jeszcze 3 razy. Zasilana jest w całości paliwami hipergolicznymi – dimetylohydrazyną i czterotlenkiem azotu, więc z pewnością nie jest to najbardziej ekologiczna maszyna na świecie. Zdarzały się również jej eksplozje a udane loty nie stanowią nawet 90%.

Link do transmisji poniżej:

https://www.youtube.com/watch?v=yLoTNwg18H8

#kosmologia

Data: 29.05.2019 20:29

Autor: kosmitolog

Było już parę wrzutek o Jowiszu – głównie jakaś fotka i krótki opis, więc może czas na nieco dłuższe i bardziej kompleksowe spojrzenie na obecny stan wiedzy o największej spośród planet Układu Słonecznego. Prezentacja ważniejszych odkryć związanych z misją sondy Juno, dokładnie sprzed roku. Półtorej godziny na temat celu misji, pozyskanych danych oraz tego, co można będzie z nich wywnioskować, gdy za 2 lata Juno zakończy swoje obserwacje i spłonie w atmosferze króla planet.

https://www.youtube.com/watch?v=S6Joupv6f-M

#kosmologia

Data: 29.05.2019 14:54

Autor: kosmitolog

Najwyższe partie chmur na Neptunie sfotografowane przez przelatującą sondę Voyager 2. Widoczne na zdjęciu pasma chmur mają szerokość od 50 do 150 km ( można też znaleźć informacje podające 200 km ) i grubość ( czy też wysokość ) ok. 50 km. Jasne pasma ciągną się tysiącami a często nawet dziesiątkami tysięcy kilometrów, pozostając mniej więcej na jednakowej szerokości geograficznej. Zaobserwowano również takie, które obejmują sobą cały obwód planety na danej szerokości ( obwód Neptuna na równiku to ponad 155 000 km ). Dzięki widocznym na zdjęciu cieniom oraz znanej pozycji Słońca udało się ustalić zarówno grubość chmur jak i to, że unoszą się mniej więcej 50-110 km nad poniższą, błękitną warstwą atmosfery. Skład chemiczny chmur na Neptunie zależy od wysokości i związanej z nią temperatury oraz ciśnienia, umożliwiających kondensację różnych zawartych w atmosferze związków chemicznych. I tak najwyższe chmury to głównie metan, nieco niżej można znaleźć chmury amoniaku oraz siarkowodoru, następnie pojawiają się chmury z lodu wodnego i wodorosiarczku amonu. Zdjęcie ma rozdzielczość ~11 km/piksel, zostało wykonane 25 sierpnia 1989 roku, na 2 godziny przed największym zbliżeniem Voyagera 2 do Neptuna ( niecałe 5000 km nad okolicą bieguna północnego ).

#kosmologia

Data: 28.05.2019 13:45

Autor: kosmitolog

Najlepsze zdjęcie planetoidy 2014MU69 ( Ultima Thule ) wykonane przez sondę New Horizons 1 stycznia tego roku z odległości 6 628 km. Do przelotu zostało wówczas 6,5 minuty. Uzyskana rozdzielczość to 33 m/piksel. O Ultima Thule wiadomo już co nieco, jednak należy pamiętać, że dane z instrumentów badawczych sondy będą spływać na Ziemię jeszcze dość długo ( transfer to ok. 2 kb/s, pewnie nawet nieco mniej ). Obecnie wiadomo, że jest to podwójny obiekt kontaktowy ( taki, który powstał na skutek zetknięcia się dwóch ciał, poruszających się z relatywnie niewielkimi prędkościami a następnie ich "sklejenia" ). Struktura geologiczna wskazuje, że większa z brył ( nazwana Ultima ) również składa się z kilku elementów, więc mogła powstać w podobny sposób. Kolor na zdjęciu w przybliżeniu odpowiada temu, co zobaczylibyśmy gołym okiem i jest wynikiem nałożenia na fotografię danych z analizy spektralnej. Czerwonawa barwa jest najpewniej efektem występowania na powierzchni Ultima Thule związków organicznych, między innymi prawie nie występujących na Ziemi tholin. To takie "wymieszane" polimery, powstałe poprzez naświetlanie ultrafioletem prostych węglowodorów jak metan lub etan. Wykryto na niej również lód wodny ( standard w dalszym Układzie Słonecznym ) oraz metanol, prawdopodobnie są tam jeszcze: acetylen, amoniak i cyjanowodór. Ultima Thule krąży w odległości ok. 6,6 mld km od Słońca, na potrzeby ogólnego wyobrażenia śmiało można przyjąć jej wymiary jako 35x20x10 km ( jest zauważalnie spłaszczona ). W komentarzu jeszcze gif ze zdjęć wykonanych bezpośrednio podczas samego przelotu ( 51 500 km/h w odległości 3500 km ) a dla chętnych jedne z pierwszych konferencji na temat pozyskanych podczas niego danych ( pojawiły się już jakieś nowsze ustalenia, ale jeszcze ich nie widziałem, więc nie wiem jak wiele wniosły do tematu ).

https://www.youtube.com/watch?v=wvVvnxqFVxM

https://www.youtube.com/watch?v=ZdoKNHb7aqw

#kosmologia

Data: 28.05.2019 00:19

Autor: kosmitolog

Nagranie ostatniego start Soyuza-2.1b z satelitą GLONASS-M. Rakieta została trafiona piorunem podczas pierwszej fazy wznoszenia, kilka chwil po opuszczeniu stanowiska startowego └[⚆ᴥ⚆]┘

Podobna sytuacja miała miejsce w 1969 roku podczas lotu misji Apollo 12 – wówczas Saturn V dostał dwa strzały w ciągu 30 sekund.

https://www.youtube.com/watch?v=-jQVsI7erv8

#kosmologia

Data: 27.05.2019 18:13

Autor: kosmitolog

Rosyjska stacja kosmiczna Mir sfotografowana z pokładu oddalającego się promu Atlantis, 4 lipca 1995r. Było to pierwsze dokowanie amerykańskiego promu kosmicznego do tej stacji a Atlantis odwiedził ją łącznie 7 razy w ciągu 2 lat. W momencie wykonywania zdjęcia do całkowitego ukończenia budowy brakowało jeszcze dołączenia dwóch ostatnich modułów. Finalnie stacja Mir składała się z 7 wynoszonych kolejno segmentów, jej rozmiary wynosiły nieco ponad 30x30m a "surowa" masa 129,7 tony. Zdjęcie warto odpalić w nowej karcie.

#kosmologia

Data: 27.05.2019 10:58

Autor: kosmitolog

Everyday Astronaut z dość szczegółową analizą porównawczą Raptora – nowego silnika rakietowego od SpaceX. Jeśli jesteście ciekawskimi amatorami, których przerażają te wszystkie skomplikowane rurki i zawory o nieznanych funkcjach a patrząc na poniższe zdjęcie zaczyna się wam aktywować oczopląs to jest to materiał dla was. Na początek szybkie wprowadzenie w główne typy silników rakietowych na paliwa ciekłe – takie z prostym wyjaśnieniem zasad działania, zalet oraz wad i wzbogacone o bardzo proste animacje. Następnie porównanie projektu metanowej maszyny SpaceX z pozostałymi popularnymi konstrukcjami, analiza cech różnych paliw oraz korzyści płynących z zastosowania metanu, kosztów produkcji i eksploatacji itd.. Inżynieria, fizyka i chemia w wydaniu, które zrozumie nawet średnio otumaniony gimnazjalista.

Kawał dobrej roboty od pana kosmonauty. Jako bonus pod spodem dorzucam test Raptora z początku tego roku ( uwaga na uszy ).

https://www.youtube.com/watch?v=LbH1ZDImaI8

https://www.youtube.com/watch?v=MAAzbjG_Duc

#spacex #kosmologia

Data: 27.05.2019 06:45

Autor: kosmitolog

Dzień dobry, lurko. Na 08:00 przewidziany jest start Soyuza 2.1b z kolejnym satelitą GLONASS-M. Jest to zmodernizowana wersja rosyjskiego systemu nawigacji, będącego odpowiednikiem amerykańskiego GPS. Każda sztuka waży nieco ponad 1,4 tony a przewidywany czas działania to 7 lat. Linka do transmisji nie mam, bo chyba nigdzie nie będą nadawać na żywo, więc w sumie to trochę niepotrzebnie wstałem. Jak ktoś znajdzie to można śmiało wstawić, kliknę z pocałowaniem ręki i obejrzę. Za to zdjęcie satelity mam :)

#kosmologia

Data: 26.05.2019 15:22

Autor: kosmitolog

Jedna z największych dotychczas zarejestrowanych erupcji słonecznych, która miała miejsce 31 sierpnia 2012 roku. Koronalny wyrzut masy ( a w zasadzie pole magnetyczne Słońca ) rozpędził plazmę do prędkości przekraczającej 1400 km/s, czyli dobrze ponad 5 milionów km/h. Materiał pochodzi z kosmicznych obserwatoriów słonecznych SDO, STEREO oraz SOHO.

https://www.youtube.com/watch?v=GrnGi-q6iWc

#kosmologia

Data: 25.05.2019 16:57

Autor: kosmitolog

No Lureczkowie kochani, nadszedł dzień, w którym macie szansę zapisać się na lot na Marsa wraz z kolejnym łazikiem. Znaczy wy nie polecicie ( macie tu siedzieć i lurkować ), ale wasze imię i nazwisko jak najbardziej. Jak przy wielu większych misjach międzyplanetarnych tak i z okazji misji Mars2020 ( maszyna nie ma jeszcze swojego oficjalnego imienia ) dane ochotników są zapisywane na karcie pamięci, która zostanie zainstalowana gdzieś na łaziku. Zapisy jak zawsze są całkowicie darmowe, ale czas i pojemność karty są ograniczone, więc warto się spieszyć. NASA nie prowadzi żadnego spamu, więc śmiało możecie podać maila – osobiście nie dostałem od nich nic poza powiadomieniem o zapisach, na którego otrzymanie wcześniej wyraziłem zgodę. Po wypełnieniu 5 pól ( imię, nazwisko, kraj, kod pocztowy oraz e-mail ) pojawi się wasz imienny bilet, który można sobie ściągnąć na pamiątkę ( mam już takie dwa certyfikaty uczestnictwa – jeden dzisiejszy i jeden z misji sondy Parker Solar Probe, która krąży obecnie wokół Słońca i będąc w peryhelium jest najszybszym obiektem zbudowanym przez człowieka ).

Ja już siedzę wygodnie na swoim miejscu, a wy jak? Lecicie ze mną? (⌐ ͡■ ͜ʖ ͡■)

WAŻNE:

Podczas wpisywania imienia i nazwiska nie używajcie polskich znaków, bo może wam wywalić krzaczki – zrobiłem tak podczas poprzednich zapisów i teraz mam dziwny certyfikat na ścianie ;P

https://mars.nasa.gov/participate/send-your-name/mars2020/

#kosmologia #mars2020

Data: 25.05.2019 14:59

Autor: kosmitolog

"Tajemnicza góra" – kolumny gazu i pyłu, będące obszarem gwiazdotwórczym wchodzącym w skład Mgławicy Carina. Słupy pyłu mają wysokość ok. 3 lat świetlnych i znajdują się mniej więcej 7500 lat świetlnych od Ziemi. Sama mgławica jest jedną z największych, które znamy – ma średnicę co najmniej 260 lat świetlnych ( w zależności od przyjętej granicy gęstości może to być nawet 300 lat świetlnych ) i zawiera w sobie wiele ciekawych obiektów astronomicznych, między innymi takie właśnie gwiezdne porodówki. Na samej górze widać obiekt Herbiga-Haro – czyli materię do niedawna otaczającą nowo utworzoną gwiazdę, która została przez nią wystrzelona w formie jetów. Drugi, nieco większy obiekt HH jest widoczny trochę niżej – jety wydostają się z okolic szczytu drugiej kolumny. Gwiazdy będące ich źródłem są ukryte wewnątrz bardzo zagęszczonych chmur, pozostają niewidoczne nawet w paśmie bliskiej podczerwieni. W dolnej połowie struktury można znaleźć jeszcze jeden, bardzo mały obiekt HH – w przeciwieństwie do dwóch powyższych tworząca go gwiazda jest już dość dobrze widoczna w paśmie podczerwieni. W pobliżu chmury widać także sporo różowawych gwiazd – są nieco starsze, zdążyły już wchłonąć lub rozdmuchać swoje gazowo-pyłowe kokony, ale to wciąż niemowlaki. Natomiast w prawym górnym rogu można dostrzec ostatnie chwile jednej z tych gazowo-pyłowych otoczek – to ta oddalona od głównej chmury, rozświetlona od wewnątrz przez swoją gwiazdę, ciemna i gęsta globula, która niedługo zostanie pożarta lub rozwiana w przestrzeń. W komentarzu jeszcze zbliżenie na górną część "Tajemniczej góry" oraz porównanie zdjęć wykonanych w świetle widzialnym oraz w podczerwieni. Wszystkie zdjęcia wykonał Kosmiczny Teleskop Hubble'a, najlepiej otwierać je w nowej karcie ( zwłaszcza to główne jest dość spore ).

#kosmologia

Data: 24.05.2019 14:29

Autor: kosmitolog

Kometa Shoemaker-Levy 9 uderzyła w Jowisza łącznie 21 razy. W trakcie swojego wcześniejszego, bardzo bliskiego okrążenia planety, podczas którego przekroczyła swoją granicę Roche'a kometa została rozerwana na 21 tworzących długi sznur fragmentów. Przy następnym podejściu do Jowisza stało się nieuniknione – 16 lipca 1994 roku o 20:13 w Jowisza wbił się pierwszy fragment komety. Kierunek z którego nadlatywał sznur pocisków powodował, że same miejsca impaktów znajdowały się po stronie, która była niewidoczna zarówno dla ziemskich obserwatorów jak i dla zbliżającej się właśnie do Jowisza sondy Galileo. Jednak bardzo szybka rotacja gazowego giganta pozwoliła zaobserwować skutki już po kilku minutach. Pomimo tego, że Jowisz jest planetą gazową to uderzenie w niego z prędkością 216 000 km/h bardziej przypomina strzał działem artyleryjskim w wielką stalową kulę niż silne plaśnięcie otwartą dłonią w taflę wody ( nie mówiąc już nawet o wleceniu w niego jak samolot ). Pierwszy wyłaniający się zza horyzontu planety ślad miał 6000 km średnicy. Największa z kolizji miała miejsce 2 dni później – 18 lipca o 07:33, gdy Jowisz dostał odłamkiem G. Powstały wówczas ślad miał średnicę Ziemi ( bez 740 km ) a uwolniona przy zderzeniu energia stanowiła ekwiwalent 600 ówczesnych światowych arsenałów nuklearnych. Seria 21 wielkich uderzeń w Jowisza trwała 6 dni. Planeta nosiła swoje blizny przez kilka miesięcy, a potem spokojnie wróciła do swych codziennych zajęć takich jak kręcenie Wielką Czerwoną Plamą i denerwowanie pobliskiego Io. Poniżej pierwsze ze zderzeń, uchwycone w podczerwieni przez ziemski teleskop niezwłocznie po wyłonieniu się zza horyzontu. Jasny, gorący obiekt po prawej to właśnie wulkaniczny księżyc Io. W komentarzu jeszcze sama kometa sfotografowana przez Hubble'a oraz nieco późniejsze zdjęcia miejsc uderzeń w podczerwieni oraz w paśmie widzialnym.

#kosmologia

Data: 23.05.2019 12:00

Autor: kosmitolog

"Nocna strona" Wenus w obiektywie japońskiej sondy Akatsuki. Zdjęcie wykonane w paśmie podczerwieni ujawnia równikowy prąd strumieniowy, trochę podobny do ziemskiego. Pomarańczowa i czarna plama na górze to już okolice "strony dziennej", gdzie kamera podczerwieni "przedawkowała" promieniowanie ( m.in. dlatego prowadząc obserwacje nigdy nie patrzy się w Słońce bez odpowiednich filtrów, nawet zwykłą lornetką – też będziecie mieli potem taki czarny artefakt, tyle że na oczach i obejmujący sobą cały obraz ).

#kosmologia

Data: 23.05.2019 11:03

Autor: kosmitolog

Nocny ( u nas ) start rakiety Long March 4c z satelitą obserwacyjnym Yaogan-33. Podobnie jak z ostatnim ładunkiem hindusów tu również władze określają sprzęt jako "naukowy, obserwujący wzrost zbóż i monitorujący katastrofy lądowe" jednak są podejrzenia, że satelity Yaogan mają również ( lub nawet tylko ) zastosowanie wojskowe.

https://www.youtube.com/watch?v=8NEDyn0bKEw

#kosmologia

Data: 22.05.2019 21:39

Autor: kosmitolog

Znów Jowisz i jego atmosfera, dokładnie okolice bieguna północnego. W momencie robienia zdjęcia Juno była na wysokości niecałych 19 000 km ( ok. półtorej średnicy Ziemi ) nad najwyższymi chmurami, dobrze widocznymi dzięki korzystnej pozycji Słońca. Podczas tego przelotu Juno zeszła na wysokość zaledwie 3500 km w okolicy równika. Tutaj wciąż jeszcze znajdowała się na półkuli północnej, mniej więcej na takiej szerokości geograficznej jak Bałtyk na Ziemi. Rozdzielczość to 12,5 km/pix. Nasycenie barw i kontrasty zostały podrasowane dla celu lepszego pokazania struktury chmur. Zdjęcie oczywiście najlepiej odpalić w nowej karcie :)

#kosmologia

Data: 22.05.2019 14:53

Autor: kosmitolog

Było króciutko o astronomicznych zaletach zaćmień i tranzytów, więc może pora na coś bardziej konkretnego. Wykład astrofizyka Dr Thomasa Zurbuchena ( obecnie w głównym zarządzie agencji jako szef departamentu naukowych misji kosmicznych NASA ) na temat wykorzystywania zaćmień i danych, które udaje się dzięki nim uzyskać. Przykłady, konkrety, spora dawka wiedzy. Zaczyna się od 12:30 ( wcześniej są ogłoszenia parafialne prosto z filii masonów :D ).

  • Fotkę można sobie powiększyć, śliczna jest :)

https://www.youtube.com/watch?v=S0weyfQn0DE

#kosmologia

Data: 22.05.2019 13:48

Autor: kosmitolog

Zbliżająca się księżycowa okultacja Saturna – fotografia złożona z 3 filtrów ( R,G,B ). Okultacje i tranzyty to świetne okazje do badania obiektów astronomicznych – można dzięki nim m.in. wyznaczać rozmiary gwiazd, odkrywać egzoplanety, badać skład atmosfer, ustalać kształt, temperaturę, wzajemne odległości a w dalszej kolejności również masę obiektów astronomicznych. Generalnie sposób w jaki jedno ciało przemieszcza się na tle drugiego może przynieść dużą ilość informacji. W tym roku takie zaćmienia Saturna będą występować prawie co miesiąc, choć oczywiście trzeba być w odpowiednim miejscu i mieć ze sobą coś więcej niż lornetkę, by uchwycić taki obraz. Jest też video ;)

https://www.youtube.com/watch?v=8AtMXEviIa0

#kosmologia #astronomia

Data: 21.05.2019 22:43

Autor: kosmitolog

Północny biegun Jowisza w podczerwieni. Osiem geometrycznie rozłożonych cyklonów otaczających centralny wir ma średnice od 4000 do 4600 km. Biegun południowy wygląda bardzo podobnie, z tym że zamiast ośmiu jest tam pięć mniejszych cyklonów. Najjaśniejsze obszary mają -13 stopni Celsjusza, najciemniejsze -83. JIRAM – urządzenie obrazujące w paśmie podczerwieni ( zainstalowane na obiegającej Jowisza po eliptycznej orbicie okołobiegunowej sondzie Juno ) jest w stanie zajrzeć do 70 km wgłąb atmosfery. W komentarzu jeszcze zdjęcie bieguna południowego. Obydwie fotki warto odpalać w nowej karcie.

Poniższe filmiki to już nie zdjęcia a wizualizacje 3D powstałe w oparciu o uzyskane dane.

https://www.youtube.com/watch?v=By6sZ6RGCEQ

https://www.youtube.com/watch?v=eG7em_89sig

#kosmologia

Data: 21.05.2019 13:14

Autor: kosmitolog

Dzisiejszej nocy o 02:00 czasu polskiego ma odbyć się start indyjskiej rakiery PSLV-CA ( bez dodatkowych boosterów ) z satelitą RISAT-2B. Jest to urządzenie o masie około 300 kg, służące do obrazowania radarowego. Jego zadaniem jest zastąpienie wystrzelonego 10 lat temu satelity RISAT-2 ( na zdjęciu poniżej ), czyli dalsze prowadzenie obserwacji niezależnych od warunków pogodowych. W celu znacznego zwiększenia rozdzielczości obrazowania satelita wykorzystuje radar o aperturze syntetycznej ( mówiąc po ludzku: taki co się kręci ). O ile ISRO uparcie twierdzi, że RISAT-2 jest zwykłym satelitą obserwacyjnym, o tyle wykorzystuje on wojskowy sensor produkcji izraelskiej a w mediach często jest określany po prostu jako satelita szpiegowski 乁(ツ)ㄏ Start będzie można obejrzeć na stronie ISRO ( pewnie wskoczy też live na yt, jak zawsze postaram się podrzucić tuż przed zapłonem ).

https://www.isro.gov.in/pslv-c46-mission/watch-live-launch-of-pslv-c46-risat-2b-misson-may-22-2019-0500-hrs-ist

W komentarzu jeszcze 3 spore fotki ze składania samej rakiety.

#kosmologia

Data: 20.05.2019 23:46

Autor: kosmitolog

Film pokazujący co się stanie, gdy linie pola magnetycznego na Słońcu naprężą się lub skręcą poza granice swojej "wytrzymałości" i nastąpi anihilacja pola. Rozbłysk słoneczny połączony z koronalnym wyrzutem masy, który miał miejsce 7 czerwca 2011r. i został zaklasyfikowany jako zdarzenie średniego rozmiaru. Poniższy timelapse z SDO obejmuje 6 godzin, co do skali to chyba każdy już się domyśla jakie rozmiary wchodzą tu w grę :)

https://www.youtube.com/watch?v=1rZAA5SYLZU

#kosmologia

Data: 20.05.2019 21:02

Autor: kosmitolog

Zdjęcie Słońca w paśmie UV. "Buźka" to obszary o podwyższonej aktywności, emitujące więcej promieniowania i bardziej energetyczne od reszty powierzchni. Polecam otworzyć sobie w nowej karcie i obejrzeć skomplikowane pole magnetyczne, za którego liniami nieustannie podąża słoneczna plazma. Obraz jest kombinacją dwóch fotografii wykonanych przez SDO pod koniec 2014r. – każda w nieco innej długości fali. Złoty odcień ma charakter artystycznej ekspresji :)

#kosmologia

Data: 20.05.2019 13:35

Autor: kosmitolog

Prądy strumieniowe na Jowiszu widziane w podczerwieni przez VLT ( Very Large Telescope – zespół europejskich teleskopów optycznych, znajdujących się w Chile ). Prędkość wiatrów potrafi przekraczać tam 100 m/s. W komentarzu jeszcze jedno zdjęcie oraz gif.

#kosmologia

Data: 19.05.2019 21:53

Autor: kosmitolog

Pamiętacie to słynne zdjęcie małego murzyniątka z sępem czającym się w tle? Mam tu coś po tysiąckroć set smutniejszego: porzucony Rocketdyne F-1 powoli zżerany przez rdzę i jakieś łapczywe badyle (╥﹏╥)

#kosmologia

Data: 19.05.2019 14:15

Autor: kosmitolog

Jowisz w nieco podciągniętych barwach – na środku widać chmurkę w kształcie delfinka ( na pierwszy rzut oka wydaje się być mniej więcej rozmiarów Ziemi, może trochę mniejszy ). Fotkę można bez żadnych obawień odpalać w nowej karcie :)

#kosmologia

Data: 19.05.2019 11:27

Autor: kosmitolog

Najnowsze wieści z hali montażowej JPL. Statek misji Mars 2020 złożony do kupy – na górze cylindryczny moduł rejsowy, niżej kapsuła, wewnątrz której siedzi już skończony lądownik – czyli taki dźwig rakietowy, który wyhamuje silnikami w ostatniej fazie lądowania a następnie opuści ważący tonę łazik na linach. Brakuje tylko samego łazika, który wciąż jeszcze jest w fazie konstrukcji, więc do testów wsadzili tam pełnowymiarową makietę. Zdjęcie wykonane 10 dni temu na stanowisku testowym. Do startu zostało 425 dni, 10 godzin, 32 minuty.

#kosmologia #mars2020

Data: 18.05.2019 16:47

Autor: kosmitolog

Wahadłowiec Enterprise podczas wstawiania ( lub zdejmowania ) na stanowisko testów dynamicznych w Centrum Lotów Kosmicznych im. Marshalla. Huntsville, Alabamia, rok 1978. W komentarzu jeszcze jedna duża fotka :)

#kosmologia

Data: 18.05.2019 12:38

Autor: kosmitolog

Szybciutka kosmiczna ciekawostka: cały Pas asteroid ma masę odpowiadającą zaledwie 4% masy Księżyca. 1/3 tej masy stanowi jeden obiekt – Ceres. Mniej więcej połowa całej masy Pasa zlokalizowana jest w czterech obiektach: Ceres, Vesta, Pallas oraz Hygiea. Mimo, że jest tam ponad 700 tysięcy znanych asteroid o średnicy powyżej 1 km ( plus około milion jeszcze nie potwierdzonych ), oraz niezliczona ilość mniejszych odłamków, schodzących swymi rozmiarami do poziomu milimetrowego pyłku, to z uwagi na swoje rozmiary pas jest praktycznie pusty. Zagęszczenie obiektów odpowiada sytuacji, w której gdzieś w dość dużym, dwupiętrowym domu jednorodzinnym znajdują się 2 pojedyncze cząstki kurzu. Nawet oficjalne, aktualizowane niemal codziennie mapy pokazujące obiekty pasa przekłamują jego obraz poprzez niedopasowanie skali – obiekty mają tam rozmiary niewielkich planet m. in. po to, żeby można było łatwo śledzić ich trajektorie, wyjaskrawić lokalne zgrupowania itd. Możecie zatem śmiało wyrzucić z głowy popularne wyobrażenie pasów asteroid, zbudowane przez filmy, seriale a zwłaszcza gry, w których manewruje się pomiędzy kosmicznymi kamieniami. Prawdziwy pas planetoid, widziany okiem kogoś stojącego na jednym z jego obiektów wygląda mniej więcej tak :)

#kosmologia

Data: 17.05.2019 22:45

Autor: kosmitolog

Dzisiejszy start chińskiej rakiety nośnej Long March 3C z satelitą BeiDou-2 G8. BeiDou to system będący chińskim odpowiednikiem m.in. sieci GPS. Dokładność lokalizowania dla cywili wynosi 10m, natomiast precyzja dla zastosowań wojskowych to ponoć 10 cm. Dla porównania z GPS da się wycisnąć dokładność rzędu 1-2 mm w poziomie i ok. 5 mm w pionie ( odpowiada to w przybliżeniu postawionemu na sztorc ziarenku chińskiego ryżu :)

https://www.youtube.com/watch?v=6Na9OJyJMrw

#kosmologia

Data: 17.05.2019 14:44

Autor: kosmitolog

Ahuna Mons, czyli lodowa góra na Ceres, uchwycona przez sondę Dawn. Prawdopodobnie jest to jeden z najbliższych Ziemi kriowulkanów – gór, które zamiast roztopionej skały wypluwają z siebie lód. Ahuna Mons w swoim najwyższym punkcie wystaje 5 km nad powierzchnię Ceres ( średnia wysokość to ok. 4 km ), natomiast u podstawy liczy sobie około 20 km szerokości. Badania składu chemicznego ujawniają duże ilości węglanu sodu, którego rozkład dość dobrze pokrywa się z charakterystycznymi żłobieniami zdobiącymi stoki tej góry ( wygląda to tak jakby sól wydostała się ze szczytu a następnie spływała w dół po zboczach ). Rolę magmy na Ceres pełniłby w takim przypadku lód wodny rozmiękczony właśnie węglanem sodu, którego na Ceres jest bardzo duża ilość ( przypominam choćby słynne jasne plamy, które według tych troszkę mniej sprytnych spiskowców miały być miastami kosmitów :D ). Ahuna Mons znajduje się niemal dokładnie na antypodach największego krateru uderzeniowego na Ceres, możliwe zatem, że jej powstanie jest wynikiem kosmicznej kolizji ( przypadek, w którym fale sejsmiczne spotykały się po przeciwnej stronie planety karłowatej i ulegały wzmocnieniu, znacznie wypiętrzając ten fragment Ceres ). Możliwe również, że wulkan powstał tak jak powstają zwykłe wulkany, wypiętrzając się stopniowo na skutek wypływu lodowej lawy. Obecnie znamy na Ceres ponad 20 struktur, będących dobrymi kandydatkami na kriowulkany, jednak Ahuna Mons jest największą z nich. W komentarzu jeszcze zestawienie symulacji widoku z boku oraz naniesione na zdjęcie rozmieszczenie Na2CO3 ( kolor czerwony i zielony ) a także ostatnie zdjęcie góry, wykonane przez sondę Dawn w listopadzie ubiegłego roku.

#kosmologia

Data: 16.05.2019 23:40

Autor: kosmitolog

Dla najbardziej wytrwałych fanów Falcona 9 wrzucam link to streama ze startu, który ponownie zaplanowano na 04:30 rano ( wczoraj nie poleciał z uwagi na silne wiatry w wyższych partiach atmosfery ). Szanse na wyniesienie 60 Starlinków wynoszą obecnie 90% ( jeśli chodzi o pogodę ). Jeśli nic się nie opóźni to live powinien się rozpocząć jakoś 10-15 minut przed startem. Znając życie i tak pewnie tylko ja będę siedział do rana w oczekiwaniu, ale tradycja to tradycja, więc informuję ;)

https://www.youtube.com/watch?v=AfbIMknNWks

#spacex #kosmologia

Data: 16.05.2019 13:04

Autor: kosmitolog

Jedno z dwóch "szkrzydeł" sondy Dawn, która do dziś krąży na orbicie Ceres. Całkowita rozpiętość paneli słonecznych wynosiła 19,7 m a ich powierzchnia to 36,4 m^2. Powodem, dla którego niezbędne było użycie baterii o tak dużych rozmiarach jest oczywiście odległość od Słońca – na orbicie okołoziemskiej panele generowały moc 10,3 kW, jednak po dotarciu do Ceres było to już tylko 1,4 kW. Panele te nie są jednak największymi bateriami jakie kiedykolwiek zastosowano w sondzie kosmicznej. Sonda Rosetta, która odwiedziła kometę 67P po otwarciu obydwu swoich "skrzydeł" o blisko dwukrotnie większej powierzchni ( 32 m^2 każde ) mierzyła sobie 32 m rozpiętości. Jednak to sonda Juno może się pochwalić największymi panelami spośród wszystkich sond badawczych – jej trzy "skrzydła" to łącznie 72 m^2, które po dotarciu do Jowisza produkowały moc 486 W. Juno jest jednocześnie najdalszym urządzeniem w całości zasilanym energią słoneczną. Oczywiście warto też wspomnieć o ISS, która ma największy zestaw paneli słonecznych jaki kiedykolwiek zasilał statek kosmiczny ( ~2500 m^2 ), jednak nie jest ona sondą kosmiczną. Niemniej do umieszczenia na orbicie jej zestawu zasilania niezbędne były 4 starty wahadłowców a sama Stacja jest posiadaczką rekordu Guinessa w kategorii największych kosmicznych paneli słonecznych. W komentarzach jeszcze "skrzydła" sond Rosetta oraz Juno ( podczas testów naświetleniowych).

#kosmologia

Data: 16.05.2019 03:03

Autor: kosmitolog

A taki ładny był, żydowski. No szkoda, szkoda (✌ ゚ ∀ ゚)☞

Pozostałość po niedawnym izraelskim podboju Księżyca sfotografowana przez LRO – jeszcze dobrze nie wylądowali a już napaskudzili, Judasze :D

#kosmologia

Data: 15.05.2019 15:39

Autor: kosmitolog

Dzisiaj w nocy o godzinie 04:30 czasu polskiego ma odbyć się start Falcona 9 z pierwszą partią satelitów konstelacji Starlink. Na pokładzie znajduje się 60 satelitów telekomunikacyjnych, zaprojektowanych i wyprodukowanych na potrzeby firmy Elona Muska. Satelity ważą około 227 kg każdy i oprócz osprzętu do transmisji danych wyposażone są w silniki jonowe, wykorzystujące krypton jako materiał pędny. Napęd jonowy posłuży im zarówno do wstrzelenia się w ostateczną orbitę ( 550 km ) jak i dokonywania późniejszych korekt położenia. Jeśli kogoś ciekawi jak rozwiązano wsadzenie do owiewki 60 całkiem sporych satelitów to niżej jest link do fotki. Ponoć każda sztuka służy również jako "wyrzutnik" dla egzemplarzy znajdujących się powyżej, dzięki czemu nie ma potrzeby stosowania oddzielnego dyspensera. Finalnie konstelacja Starlink ma zapewniać szybki, nieograniczony dostęp do internetu, pokrywać zasięgiem 100% powierzchni Ziemi ( oczywiście z oceanami włącznie ) i liczyć sobie blisko 12 000 satelitów. SpaceX twierdzi, że konstelacja będzie w stanie obsłużyć 10% całego ruchu internetowego w największych miastach i nawet 50% backhaul-a. Pierwszy stopień tego Falcona 9 był w kosmosie już dwukrotnie ( planowane jest lądowanie na barce ), są również pogłoski sugerujące, że użyte w tej misji owiewki pochodzą z poprzedniego lotu Falcona Heavy :)

Zdjęcie ładunku po zapakowaniu do owiewki:

https://www.lurker.pl/p/IS6HOGoEn

Link do live streama poniżej, jak zawsze postaram się wrzucić jeszcze krótkie info na krótko przed zapłonem :)

https://www.youtube.com/watch?v=rT366GiQkP0

#spacex #kosmologia

Data: 15.05.2019 12:45

Autor: kosmitolog

Mgławica Czerwony Prostokąt ( HD 44179 ) widziana przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Ten nietypowy, oddalony od nas o 2300 lat świetlnych obiekt to mgławica protoplanetarna, będąca efektem oddziaływania grawitacyjnego dwóch tańczących w jej centrum gwiazd i początków procesu odrzucania zewnętrznej powłoki przez tą starszą z nich. Prostokątny, symetryczny wygląd z charakterystycznym "X" zdającym się naśladować przecinające się przekątne to po części konsekwencja tego jak zorientowana względem nas jest ta ciekawa mgławica. W istocie wyrzucane z centrum gazy mają formę dwóch przeciwstawnych stożków, jednak są one ustawione prostopadle do naszego punktu widzenia, więc widzimy je z boku ( choć sam "X" jest zarysowany zbyt mocno, by tworzyły go jedynie "nakładające się" na siebie ściany stożków ). Na zdjęciu widać też serię zagęszczeń materii przypominającą szczebelki drabiny – przypuszczalnie wyrzut materii odbywa się z cyklicznie wzrastającą i malejącą intensywnością. Badania spektroskopowe wskazują, że rozprzestrzeniające się symetrycznie gazy są bogate w wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, jest tam też dużo związków krzemu. Środek mgławicy przecina jeszcze gazowo-pyłowy dysk, również skierowany prostopadle do nas, zatem widać go jako prostą linię, dzielącą mgławicę połówki, jednak nie jest on zbyt dobrze widoczny w paśmie widzialnym. Na poniższym zdjęciu mgławica nie jest może szczególnie czerwona, ale na innych przybiera już ładny, czerwono-pomarańczowy odcień. W komentarzu jeszcze jedna, wcześniejsza fotka z Hubble'a.

#kosmologia

Data: 14.05.2019 11:55

Autor: kosmitolog

Powierzchnia Słońca to gigantyczny ocean wrzącej plazmy, nieustannie podlegającej szeregowi złożonych procesów magnetohydrodynamicznych. Materia Słońca jest kształtowana m.in. poprzez bardzo złożone pole magnetyczne, grawitację samej gwiazdy, ciśnienie będące wynikiem reakcji termonuklearnych w jądrze a także różnice temperatur i związane z nią ruchy konwekcyjne. Na poniższym zdjęciu oprócz dość oczywistej plamy słonecznej widać tzw. granule – to właśnie komórki konwekcyjne, będące wierzchołkami słupów wznoszącego się ku powierzchni, bardzo gorącego gazu. Gdy plazma osiągnie powierzchnię, zaczyna się nieco ochładzać, jest wówczas wypychana ze środka granuli ku jej brzegom przez "świeżą", bardziej rozgrzaną porcję materii. Tam ulega dalszemu ochłodzeniu, na skutek którego opada z powrotem do wnętrza, ku strefie konwekcyjnej. Na zdjęciu są to ciemniejsze obszary, stanowiące obwódki poszczególnych granuli ( jednak trzeba pamiętać, że różnice temperatur nie są aż tak wielkie a ciemne obwódki są wciąż bardzo gorące ). Prędkość wznoszenia się plazmy w takiej kolumnie osiąga 400 m/s, czas życia typowej granuli waha się w przedziale 8-20 minut, po tym czasie granula się "rozpływa" i jest zastępowana przez kolejne ( często w jej miejsce "wpychają się" sąsiadki a gdzieś w okolicy powstaje nowa komórka ). Średnio na Słońcu w każdej chwili gości 4 miliony takich pojawiających się i znikających bąbli. Największe z powierzchniowych komórek osiągają 1400-1500 km średnicy. We wnętrzu, poniżej fotosfery znajduje się jeszcze warstwa tzw. supergranuli – te mają rozmiary ponad dwukrotnie przewyższające średnicę Ziemi i mogą trwać nawet około doby. Poniżej jeszcze krótki filmik pokazujący bulgotanie powierzchni w trakcie jednej godziny a w komentarzu fotka ze skalą porównawczą.

https://www.youtube.com/watch?v=W_Scoj4HqCQ

#kosmologia

Data: 13.05.2019 21:52

Autor: kosmitolog

Hellas Planitia – największy widoczny krater uderzeniowy w całym Układzie Słonecznym. Gdyby jeden jego brzeg położyć w Warszawie to przeciwległy byłby w Madrycie. Gigantyczny, marsjański krater ma średnicę 2300 km a jego spód znajduje się 7,1 km poniżej linii najbliższego otoczenia. Powstał najprawdopodobniej w okresie tzw. Wielkiego Bombardowania, gdzieś pomiędzy 4,1 a 3,8 mld lat temu, gdy dużych rozmiarów asteroida przywitała się z południową półkulą Marsa. Z uwagi na panujące wewnątrz krateru ciśnienie, będące ponad 2 razy wyższe niż średnie ciśnienie na powierzchni, byłoby to zapewne dobre miejsce do osiadania z ciężkimi ładunkami – dłuższa droga przez atmosferę i wyższe ciśnienie umożliwiałyby znacznie lepsze warunki do hamowania aerodynamicznego, przynajmniej w ostatniej fazie lądowania. Poniżej zdjęcie z sondy Viking ( oczywiście dość pokaźne ) a na zamieszczonej w komentarzu mapce topograficznej można się nawet dopatrzeć pierścieniowego podwyższenia terenu, otaczającego Hellas Planitia – to część materiału wyrzuconego w trakcie kolizji.

#kosmologia #mars

Data: 13.05.2019 13:59

Autor: kosmitolog

A tak wygląda tzw. echo świetlne. Na filmie widać oddaloną od nas o mniej więcej 6 tysięcy lat świetlnych gwiazdę RS Puppis. Jest to gwiazda zmienna, zaliczana do klasy supergigantów, której rozmiar, temperatura oraz ( co w tym przypadku najbardziej istotne ) jasność zmieniają się w sposób cykliczny. Okres pulsowania wynosi 41,5 dnia. Tak się szczęśliwie składa, że RS Puppis otoczona jest przez obłok pyłu i gazu, tworzący dookoła sporą mgławicę refleksyjną ( nie emitującą własnego światła ). Ponieważ obłok jest duży to światło wyemitowane przez gwiazdę potrzebuje odpowiednio dużo czasu na jego przebycie. Na tyle dużo, że w mgławicy odbija się dobrze widoczny wzór, utworzony przez zmieniające swą jasność odbicie. Całość przypomina fale po wrzuconym do wody kamyku, z tym że zamiast rozchodzącej się na zewnątrz zmiany wysokości tafli mamy zmianę jasności, będącą dla naukowców zapisem aktywności gwiazdy. Film oraz poniższe zdjęcie zostały wykonane przez HST.

https://www.youtube.com/watch?v=geAjufAYAow

#kosmologia

Data: 12.05.2019 10:22

Autor: kosmitolog

Do tej pory przelecieliśmy się już trochę po tych większych i ciekawszych księżycach Układu Słonecznego, sam cykl związany z naturalnymi satelitami w naszej najbliższej okolicy zapewne będzie powoli dobiegał końca. Jest jeszcze tyle ciekawych rzeczy do odwiedzenia. Jednak nie tak prędko, nim to nastąpi warto zapoznać się z ogólną sytuacją dotyczącą księżyców – choćby po to, by zobrazować sobie jak niewiele zostało dotychczas przeze mnie poruszone ( zapewne tu i ówdzie pojawią się jeszcze jakieś okołoksiężycowe ciekawostki). Na chwilę obecną znamy 194 księżyce obiegające sześć spośród ośmiu planet Układu Słonecznego – pobieżnie opisałem na Lurku zaledwie kilkanaście z nich. 19 jest na tyle dużych, że gdyby krążyły wokół Słońca to zostałyby uznane za planety karłowate ( jak Pluton czy Ceres) lub całkiem zwyczajne planety klasy Merkurego. Jednak oprócz okrążania planet można przecież bez większych przeszkód okrążać również inne ciała – np. obiekty trans-neptunowe i asteroidy. Tak też się dzieje – obecnie znamy przynajmniej 93 księżyce przynależne 87 obiektom trans-neptunowym, takim jak np. Eris, Haumea, Makemake czy Borasisi. Jeśli chodzi zaś o typowe asteroidy to w samym Pasie planetoid znamy ( lub mamy co do nich solidne podejrzenia ) 160 takich, które mają swoich orbitalnych towarzyszy. Z pośród obiektów uznawanych za bliskie Ziemi ( najkrócej mówiąc: okrążających Słońce po trajektoriach przecinających naszą orbitę ) 72 posiada swoje naturalne satelity. Łącznie na chwilę obecną znamy 352 obiekty, które posiadają ( lub prawdopodobnie posiadają ) swoje księżyce a same nie są planetami. Oczywiście, podobnie jak ma to miejsce w przypadku planet, w skład wielu takich układów wchodzi więcej niż jeden naturalny satelita. Skoro można mieć księżyce będąc planetą, planetą karłowatą lub nawet asteroidą to czy można mieć księżyc samemu będąc księżycem? Cóż, teoretycznie jest to możliwe – w praktyce mamy nawet podejrzenia, że co najmniej dwa księżyce Saturna mogły kiedyś posiadać swoje własne mini-księżyce, tzw. subsatelity. Na zdjęciu poniżej widnieje asteroida Ida oraz jej księżyc Dactyl, odkryty w 1993 roku przez przemykającą w kierunku Jowisza sondę Galileo.

#kosmologia

Data: 10.05.2019 10:56

Autor: Orion

Będzie coś o wielkościach (ʘ‿ʘ)

Średnica obserwowalnego Wszechświata na dzień dzisiejszy to 92 mld lat świetlnych. Robi wrażenie ale… blednie przy szacowanej wielkości jaką może mieć cały Wszechświat. Alan Guth szacuje, że jest to 3 x 10^23 obserwowalnego Wszechświata. 23 rzędy wielkości to sporo… to tak jakby wziąć piłkę plażową i porównać ją do… Drogi Mlecznej ( ͡º ͜ʖ͡º)

(wykorzystane zdjęcie to Ultragłębokie Pole Hubble’a)

#kosmologia #astronomia #ciekawostki

Data: 08.05.2019 23:49

Autor: kosmitolog

Gratka dla co bardziej wymagających kosmitologów – blisko trzy godziny z odkryciami misji Cassini-Huygens. Wykład podzielony na 5 sekcji: sonda i kwestie inżynieryjno-nawigacyjne, pierścienie Saturna, przegląd najciekawszych księżyców, Enceladus oraz Tytan. Wyjaśniła się już nawet tajemnica wyglądu Japeta ( tego dwukolorowego, czarno-białego księżyca, o którym robiłem kiedyś wpis). Wykład poświęcony samym tylko pierścieniom też już tu kiedyś wrzucałem, ale ta część też jest interesująca ( choć mocno odbiega ilością informacji od tamtego ).

https://www.youtube.com/watch?v=I8IXl2RSOXI

#kosmologia

Data: 08.05.2019 21:20

Autor: kosmitolog

Oto jeden z powodów, dla których niemal nigdzie nie znajdziecie dobrze wyskalowanego obrazka Układu Słonecznego, który zawierałby zarówno dobrze widoczne planety jak i bezbłędnie oddawał odległości. Układ Ziemia-Księżyc w prawidłowych proporcjach.

#kosmologia

Data: 08.05.2019 19:16

Autor: kosmitolog

Szybka analiza eksplozji rakiety Delta II z 1997r. Troszkę o historii całej rodziny Delta i warunkach panujących we wnętrzu małych silników na paliwo stałe ( te wspomniane w materiale [ tylko większe ] już niedługo będą wspierać loty Vulcana ).

https://www.youtube.com/watch?v=ey-bbM7m1L8

#kosmologia

Data: 08.05.2019 10:04

Autor: kosmitolog

Gdy kilka lat temu sonda Dawn dotarła na orbitę wokół planety karłowatej Ceres i przesłała pierwsze swoje szczegółowe zdjęcia, zarówno naukowców jak i portale spiskowe ogarnęła gorączka – ci drudzy ogłaszali to co zawsze: kosmici mają tam miasta! Albo wielkie reflektory! Albo szykują inwazję! Wszyscy zginiemy! Ci pierwsi natomiast wzięli się do pracy i zaczęli badać wyjątkowo jasne plamy, które znaleziono na Ceres. Jak zwykle okazało się, że nie zginiemy od inwazji wielkomiejskich kosmitów z gigawatowymi szperaczami – plamy znalezione m.in. w widocznym na poniższym zdjęciu kraterze Occator okazały się być depozytami węglanu sodu. Wystarczy dodać ciut wodoru i dostajemy kuchenną sodę oczyszczoną :) Z litości nie będę wrzucał linków do kosmicznych aglomeracji wrogich szaraków czy planowanej przez nich inwazji, za to dam jeszcze zbliżenie na plamy w Occatorze ( ogólnie na Ceres znaleziono dobrze ponad setkę takich obszarów, ale chyba tylko te duże zainteresowały spiskowców ). O prawdopodobnym mechanizmie ich powstania będzie przy okazji samej Ceres, jednak wystarczy chyba powiedzieć, że składa się ona w ~25% z wody i pewne sprawy powinny stać się jasne. Fotki jak zawsze są dość duże, więc najlepiej odpalać je pojedynczo – kto wie, może jednak namierzycie jakiś kiosk z fajkami ( ͡~ ͜ʖ ͡°)

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/58/PIA21924_-_Mosaic_of_Cerealia_Facula_in_Occator.jpg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7b/PIA21925_-_Mosaic_of_the_Vinalia_Faculae_in_Occator.jpg

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/92/PIA20355-Ceres-DwarfPlanet-OccatorCrater-Center-201602.jpg

#kosmologia

Data: 07.05.2019 12:02

Autor: kosmitolog

Wróżka w Mgławicy Orzeł. Podobnie jak wczorajsze Filary Stworzenia to zdjęcie również zostało wykonane przez HST. Kolumna gazów ma "wysokość" ok. 10 lat świetlnych. Jak zawsze najlepiej odpalić w nowej karcie.

#kosmologia

Data: 07.05.2019 11:19

Autor: kosmitolog

Start MOMO-3 – pierwszej prywatnej, japońskiej rakiety, która przekroczyła linię Karmana ( umowną granicę kosmosu, znajdującą się na wysokości 100km ).

https://www.youtube.com/watch?v=FIfungRYg58

#kosmologia

Data: 06.05.2019 20:07

Autor: kosmitolog

Planety pod naszymi stopami, czyli rzecz o jaskiniach. Gdzie można je znaleźć, jak powstają i co sprawia, że te ciemne, nieprzyjazne dziury w ziemi są tak atrakcyjnymi miejscami dla astrobiologów, poszukujących możliwych śladów życia ( a może nawet samego życia ) na innych ciałach niebieskich? Jak niezwykłe typy organizmów potrafią je zamieszkiwać? Ciekawy wykład na temat potencjału, jaki kryją w sobie jaskinie.

https://www.youtube.com/watch?v=UxVlmdKpBCU

#biologia #kosmologia

Data: 06.05.2019 18:24

Autor: kosmitolog

Filary Stworzenia – jedno z najsłynniejszych zdjęć astronomicznych w historii, a w zasadzie jego powtórka z 2014 roku. Podobnie jak słynny oryginał ta fotografia również została wykonana przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. Struktury przypominające kolumny znajdują się w centralnej części Mgławicy Orzeł, jakieś 7000 lat świetlnych od nas. Jest to przykład klasycznego obszaru gwiazdotwórczego, z wydzielonymi już bardzo ciemnymi, gęstymi globulami pyłu i gazu, które "lada moment" ( ( ͡~ ͜ʖ ͡°) ) zapadną się pod wpływem własnej grawitacji i stworzą nowe gwiazdy. Największy z gazowo-pyłowych słupów ma ok. 4 lata świetlne wysokości ( to mniej więcej tyle, co odległość do najbliższej nam gwiazdy ), natomiast palczaste wypustki na jego szczycie są znacznie większe od całego naszego Układu Słonecznego. Zdjęcie najlepiej odpalić w nowej karcie – musiałem nieco je "osłabić", żeby dało się wstawić, ale bez strachu – ponad 100-megowy oryginał można sobie ściągnąć tutaj:

https://www.spacetelescope.org/images/heic1501a/

W komentarzu jeszcze cała Mgławica Orzeł z widocznymi Filarami.

#kosmologia

Data: 05.05.2019 21:21

Autor: kosmitolog

Największa komora próżniowa na świecie znajduje się w Sandusky w stanie Ohio i należy do NASA. Powstała na potrzeby testów dla programu nuklearnego, te jednak nigdy się tam nie odbyły ( przynajmniej te typowo nuklearne ) a komora została przebudowana i wzmocniona tak, by wytrzymać nacisk pozostającej na zewnątrz atmosfery, próbującej ją sprasować podczas, gdy jest ona pusta. Komora w kształcie pocisku ma 37 metrów wysokości i 30 metrów średnicy u podstawy, by wytworzyć wysoką próżnię ( 130 μPa ) wypompowuje się z niej około 30 ton powietrza. Po przysposobieniu pomieszczenia do testów próżniowych we wnętrzu można również symulować wpływ promieniowania słonecznego oraz bardzo niskich temperatur ( -195,6 stopni Celsjusza ). Testuje się tu otwieranie owiewek rakiet, systemy lądowania łazików marsjańskich, otwieranie żagli oraz paneli słonecznych a także osprzęt dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. W komentarzu jeszcze zdjęcie z ludzikami dla skali, warto zwrócić uwagę na grubość ścian.

#kosmologia

Data: 05.05.2019 13:59

Autor: kosmitolog

Na zdjęciu widzicie prawdopodobnie największy pojedynczy odlew z tytanu, jaki można obecnie spotkać na Ziemi. Kratownicowe lotki sterowe ( znane po prostu jako Grid fins ) dla Falcona 9 kosztują miedzy 50 a 100 tysięcy dolarów za sztukę. Zaletą jest ich wytrzymałość i odporność na efekty wielokrotnego wchodzenia w ziemską atmosferę ( w zasadzie obecnie nie trzeba już ich wymieniać, wykonuje się jedynie inspekcje ) oraz bardzo mała masa. Nieoficjalne źródła podają, że jedna sztuka waży zaledwie 41kg. Na zdjęciu grid fin zdejmowany po trzykrotnym lądowaniu z boosterem B1046 a w komentarzu lotka używana wcześniej – po jednym lądowaniu.

#spacex #kosmologia

Data: 05.05.2019 07:34

Autor: kosmitolog

Dzień dobry :) Na 08:00 planowany jest start rakiety Electron z trzema eksperymentalnymi satelitami na pokładzie. Stream ma się zacząć już za 10 minut. Link poniżej:

https://www.youtube.com/watch?v=ahVDVWq_Ei4

#kosmologia

Data: 04.05.2019 19:25

Autor: kosmitolog

Znów powrót do systemu Jowisza i ostatni z jego czterech największych księżyców – Callisto. Ze średnicą wynoszącą 4820 km jest drugim największym księżycem Jowisza i trzecim największym w Układzie Słonecznym. Callisto jest zatem obiektem o wielkości niemal identycznej jak Merkury ( 99% jego średnicy ). Znajdując się najbardziej na zewnątrz z całej galileuszowej czwórki ( średnio 1,88 mln km od gazowego giganta ) i nie wchodząc w rezonans z pozostałą trójką dużych księżyców nie podlega już tak drastycznym oddziaływaniom grawitacyjnym, kształtującym wewnętrzne procesy geologiczne. Widać to na zdjęciach jego powierzchni – ogromna ilość kraterów wskazuje na bardzo starą skorupę, która mimo tego, że składa się niemal w całości z lodu to nie ulega dużym przemianom. Z uwagi na brak silnych naprężeń pływowych na Callisto nie ma również śladów wielkich pęknięć, jak na Europie czy Enceladusie – powierzchnia wydaje się być całkowicie zatrzymana w czasie. Callisto zdaje się nie robić nic poza kolekcjonowaniem kolejnych uderzeń. Jeśli gdziekolwiek na zdjęciach widzicie powierzchnię bez kraterów to zawsze patrzycie na coś ciekawego, warto o tym pamiętać – brak kraterów przy jednoczesnym braku atmosfery prawie zawsze oznacza jakąś aktywność geologiczną ( czasem będzie to podpowierzchniowy ocean, czasem "płynący" lód azotowy czy metanowy, kiedy indziej znów wulkanizm bądź kriowulkanizm ). Gęstość na poziomie 1,83 g/cm^3 wskazuje, że mniej więcej połowę budulca Callisto stanowi woda a drugą połowę materiał skalny. Nie są to jednak wyraźnie oddzielone od siebie frakcje, w przypadku Callisto nie doszło do silnego zróżnicowania się wnętrza – im bardziej schodzimy wgłąb tym większy staje się udział skał a mniejszy wody – jeśli występuje tam stuprocentowo skalne, krzemowe jądro to jego wielkość nie przekracza 600 km. Podobnie jak w przypadku reszty dużych, lodowych księżyców tak i Callisto podejrzewana jest o posiadanie głębokiego, podpowierzchniowego oceanu. Ten miałby osiągać nawet 200 km głębokości i być ukryty pod grubą na 80-150 km skorupą. Jednak z uwagi na dość spokojną podróż po orbicie szanse na istnienie tam globalnego oceanu nie są aż tak wielkie jak w przypadku pozostałych "wodnych" księżyców. Poniżej zdjęcie Callisto wykonane przez sondę Galileo, a w komentarzach jeszcze kilka zdjęć powierzchni. Kolorowe zdjęcie przedstawia krater Valhalla – największą wielopierścieniową strukturę uderzeniową w całym Układzie Słonecznym – 3800 km średnicy. Zdjęcia są spore, więc wiadomo – nowa karta.

#kosmologia

Data: 03.05.2019 21:18

Autor: kosmitolog

Jeśli nic się po drodze nie skopie to jutro z samego ranka będzie można obejrzeć 2 starty rakiet w ciągu 1 godziny – kumulacja taka. Pierwszy ( równiutko o 08:00 ) ma lecieć sprytny, nowozelandzki Electron a po 48 minutach rusza opóźniony Falcon 9. Tradycyjnie postaram się wrzucić linki do transmisji. Nastawcie budziki, uśpijcie dzieci bo będzie głośno jak wszystko poleci :)

#kosmologia