Hagia Sophia meczetem a 1000 lat chrześcijaństwa

Data: 12.07.2020 13:17

Autor: KLAssurbanipal

facebook.com

Dwa dni temu najwyższy sąd administracyjny w Turcji unieważnił dekret z 1934, przekształcający Hagię Sofię w muzeum po przemianach Mustafy Kemala Atatürka zmierzająych do uczycienia Turcji krajem bardziej świeckim. Po tej decyzji prezydent Erdogan wydał dokument stwierdzający, że od 24 lipca miejsce to na nowo będzie pełniło funkcję meczetu Przeciwko takiej decyzji protestowały przede wszytskim władze Grecji, a także Hieronim II, zwierzchnik greckiego Kościoła prawosławnego oraz Ekumeniczny Patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I.

Hagia Sophia powstała jako świątynia chrześcijańska. Budowa została rozpoczęta już za cesarza rzymskiego Konstantyna Wielkiego w 326 roku, a zakończona w 360 roku przez jego syna Konstancjusza II. Po zamieszkach w 404 roku kościół spłonął i został odbudowany w 415 roku, podczas panowania Teodozjusza II. Świątynia znów została zniszczona 15 stycznia 532 roku podczas rewolty Nika. Następnie cesarz Justynian I Wielki polecił inżynierowi i matematykowi Antemiuszowi z Tralles i architektowi Izydorowi z Miletu rozpocząć odbudowę. W trakcie swej historii Hagia Sophia ulegała zniszczeniom. Kościół wiele razy płonął, a kopuła dwa razy uległa rozpadowi na skutek trzęsienia ziemi. Ostatnie miało miejsce w 989 roku, a odbudowę rozpoczęto dwa lata później. Hagia Sophia została ograbiona i zbezczeszczona w 1204 przez rycerstwo zachodnie podczas IV krucjaty. Do odzyskania Konstantynopola w 1261, za panowania cesarza Michała VIII Paleologa, służyła katolikom. Ostatnie nabożeństwo odbyło się 28 maja 1453 roku, brali w nim udział zarówno prawosławni, jak i katoliccy obrońcy Konstantynopola. W 1453 roku Turcy osmańscy zdobyli miasto, a sułtan Mehmed II zaraz po jego opanowaniu wydał rozkaz, aby Hagię Sophię, po blisko tysiącu lat będącej świątynią chrześcijańską, natychmiast przekształccić w meczet. Po upadku imperium osmańskiego Turcja stała się świecką republiką. W związku z tym Mustafa Kemal Atatürk w 1934 polecił, aby świątynia została zmieniona w muzeum.

Ilustracja pochodzi z okładki Konstantynopol 626 (rys. Marek Szyszko).

#turcja #konstantynopol #hagiasophia #bizancjum #rzym #meczet #historia