Data: 19.11.2019 13:43

Autor: KLAssurbanipal

Tracki król Kotys I (rys. Radu Oltean).

Kotys I był królem trackich Odrysów od 384/383 do 359 p.n.e. Prawdopodobnie był synem Seutesa II. Przejął władzę po zamordowaniu swojego poprzednika Hebryzelmisa, króla rządzącego w latach ok. 387-384/83. Był w konflikcie z Ateńczykami o Chersonez. Wydał za mąż jedną z córek za słynnego wodza ateńskiego Ifikratesa. Dzięki temu zięć stawał w walce po jego stronie, przeciwko rodzinnemu państwu. Kotys został zabity rok po odbiciu ostatnich miast spod ateńskiej władzy na Chersonezie. Zabójcy traccy Peithon i Heraklejdes po przybyciu do Aten w nagrodę zostali ogłoszeni honorowymi obywatelami miasta. Śmierć Kotysa doprowadziła do walk o tron w wyniku czego królestwo zostało podzielona na trzy części.

Król Kotys widoczny na ilustracji ma na głowie brązowy hełm frygijski z osłoną w kształcie brody. Ten typ hełmu był bardzo popularny w Grecji i Tracji w IV wieku p.n.e., a we wczesnym okresie hellenistycznym rozpowszechnił się na wschodzie za sprawą Macedończyków. Ma ponadto charakterystyczny w Tracji i Dacji łuskowy pancerz z brązu z wyodrębnionymi pteruges i złotym pektorałem wokół szyi. Miecz to machaira, również używana wśród Greków i na Bliskim Wschodzie. Na uwagę zasługują pięknie rzeźbione nagolennice. Trakowie używali często uzbrojenia, które z Grecji wyszło z mody nieraz nawet 100 lat wcześniej. W IV wieku p.n.e. wciąż były używane w Tracji kirysy z brązu typu dzwonowego, które na terenie Grecji wyszły z użycia we wczesnej epoce klasycznej.

#grecja #tracja #antyk #miecz #wojna #zbroja #ateny

Data: 25.10.2019 23:01

Autor: KLAssurbanipal

Różne typy rzymskich legionistów z prowincji zachodnich w III wieku n.e. (rys. Raffaele Ruggeri).

Słynny pancerz segmentowy (lorica segmentata) wychodził już z użycia. Wciąż popularne były kolczugi (lorica hamata) i pancerze łuskowe (lorica squamata). Najczęstszym hełmem był typ Niederbieder, który ewoluował ze słynnych hełmów imperialno-galijskich (najbardziej znanych w popkulturze dzięki filmom). Ochrona policzków stała się większa, bez otworów na uszy, jednak zapewniała także ochronę podbródka. Innym type hełmu był upowszechniający się stożkowy Spangenhelm, który w kolejnych stuleciach zdominował pola bitew. Słynne prostokątne i wypukłe 'scutum' zostawało zastępowane przez tarcze płaskie – okrągłe lub w kształcie elipsy, które wcześniej nosiła kawaleria, nie legioniści. Wychodziły z użycia też 'pilum' – charakterystyczne dla legionistów oszczepy. Krótki miecz 'gladius' (choć ten termin w klasycznej łacinie oznacza po prostu miecz) został zastąpiony przez długi miecz 'spatha' (wcześniej używany przez kawalerię, teraz także przez legionistów). Nagolennice stały się krótsze – nie osłaniały kolana. Nastapiły także istotne zmiany w modzie – powszechne były długie wąskie spodnie oraz krótkie tuniki z długimi rękawami 'tunica manicata'.

Kolejno stoją:

  1. Eques, Cohors II Raetorum CR Antoniana Severiana, Germania Superior, 250 n.e.

  2. Legionista, Legio III Flavia, Severiana Alexandriana, Harzhorn 235 n.e.

  3. Legionista, Legio VII Gemina, Tarraconensis, połowa III wieku,

  4. Legionista, Legio III Augusta, Africa Proconsularis, 287-297 n.e.

  5. Legionista, Legio I Adiutrix, Panonia, 275 n.e.

#rzym #legion #legiony #antyk #gladius #scutum #cesarz

Data: 20.10.2019 13:27

Autor: KLAssurbanipal

Zestawienie znanych mi rogatych starożytnych hełmów greckich i italskich. Inspiracją stylizacji rogów był świat roślin, zwierząt i mitologii. Można dostrzec pławikoniki (czyli ryby zwane inaczej konikami morskimi) przy hełmach nr 2 i 5 (górny rząd, od lewej), a także rogi krów i kóz przy hełmach nr 3 i 4 (środkowy rząd, od lewej). Typy hełmów, od lewej, górny rząd: 1-5 Pylos, środkowy rząd: 1 – Pylos, 3-4 korynckie, dolny rząd: 1-2 Montefortino, 3 chalkidycki, 4 tracki (możliwe elementy celtyckie). Chalkidycki typ greckiego hełmu widoczny powyżej to wersja używana przez Celtyberów w dzisiejszej Hiszpanii.

#rogi #helm #antyk #grecja #italia #horn #horned #tracja

Data: 27.09.2019 13:02

Autor: KLAssurbanipal

Bania Herona, turbina Herona (aeolipile) była pierwowzorem turbiny parowej. Została skonstruowana w I wieku około roku 60 n.e. przez Herona z Aleksandrii. Urządzenie składało się z podgrzewanego ogniem kotła oraz właściwej turbiny w formie kuli zamocowanej na osi. Na jej obwodzie znajdowały się dwie dysze skierowane przeciwbieżnie. Powstająca w kotle para doprowadzana była do kuli przez wydrążone osie i wydostawała się z niej poprzez dysze. Wywołane przez wypływ pary z dysz siły odrzutu o tym samym kierunku lecz przeciwnym zwrocie wytwarzały siłę ciągu i wprawiały kulę w ruch obrotowy. W starożytności wynalazek nie znalazł żadnego praktycznego zastosowania, ze względu na zbyt małą moc oraz brak układu automatycznej regulacji prędkości turbiny.

#Heron #turbina #bania #parowoz #antyk #starozytnosc #Aleksandria #Grek

Naumachia, czyli widowiskowa bitwa morska

Data: 20.08.2019 02:59

Autor: KLAssurbanipal

Naumachia na Jeziorze Fucyńskim w roku 52 n.e. (rys. Gerd Werner).

Najsłynniejsza i dokładnie opisana przez Tacyta, Swetoniusza i Diona naumachia miała miejsce na wodach Jeziora Fucyńskiego w roku 52 n.e. na polecenie cesarza Klaudiusza. Wiąże się z nią przypisywane gladiatorom zawołanie Ave Caesar, morituri te salutant!.

Naumachia była to w starożytnym Rzymie specjalna budowla zbliżona kształtem do amfiteatru, mająca zamiast areny specjalnie wybudowany basen, przeznaczona do wystawiania określanych tą samą nazwą widowisk przedstawiających bitwy morskie. Miejscem stoczenia kilku naumachiae było rzymskie Koloseum.

Organizowanie naumachiae były prawdopdobnie najdroższymi "imprezami masowymi" w Imperium Romanum. Naumachiae wystawiane były również na sztucznych lub naturalnych jeziorach. Zazwyczaj przedstawiały zwycięskie bitwy flot antycznych. Rolę naumachiarii odgrywali skazani na śmierć przestępcy i jeńcy. Najczęściej prawie wszyscy uczestnicy takiej „bitwy” ginęli, a ewentualnych uciekinierów dobijały kohorty pretorian pilnujące jej przebiegu.

Naumachiae organizowali niemal wszyscy cesarze z dynastii julijsko-klaudyjskiej i flawijskiej od Cezara do Domicjana. Jeśli były organizowane w czasach późniejszych, to nie zachowały się na ich temat żadne przekazy pisarzy starożytnych.

#naumachia #bitwa #gladiatorzy #Rzym #antyk #morze #walki #widowisko #show

Starożytne bikini

Data: 12.08.2019 20:19

Autor: KLAssurbanipal

Większość z Was miała prawdopodobnie bikini za współczesny wynalazek? Nic bardziej mylnego.

Mozaika z IV wieku n.e. z Villa Romana del Casale na Sycylii w sali „Dziesięciu młodych dziewcząt” przedstawia młode kobiety wykonujące różne ćwiczenia sportowe i otrzymujące nagrody. Stroje dziewcząt łudząco przypominają współczesne bikini. Jednocześnie upadają dwa mity – bikini jako cechy naszych czasów oraz myślenia, że w starożytności uprawiano sport wyłącznie nago.

#bikini #antyk #fitness #rzym #starozytnosc #kostium

Parę słów o wyścigach w Cesarstwie Rzymskim

Data: 12.08.2019 05:25

Autor: KLAssurbanipal

Na ilustracji wypadek kwadrygi podczas wyścigu na Circus Maximus w Rzymie (rys. Oliver Frey).

Na początek trochę teorii, a na koniec parę faktów z życia sportowców. Kwadryga była antycznym rzymskim wozem dwukołowym, zaprzężonym w cztery konie znajdujące się obok siebie. Powożona z pozycji stojącej, używana była głównie do wyścigów oraz jako wóz służący podczas pochodów triumfalnych w trakcie różnych uroczystości.

Cyrki były monumentalnymi budowlami przeznaczonymi do wyścigów kwadryg. Najstarsze z cyrków antycznego Rzymu powstawały jako odpowiedniki greckich stadionów i hipodromów. Arena cyrku oddzielana była od amfiteatralnej widowni najczęściej rowem w celu zapewnienia widzom bezpieczeństwa. Circus Maximus był najstarszym i największym cyrkiem starożytnego Rzymu. Był usytuowany pomiędzy wzgórzami Palatynu i Awentynu. Jego początki wiążą się z panowaniem Tarkwiniusza Starego. Od VI w. p.n.e. do IV w. n.e. cyrk wielokrotnie rozbudowywano i przebudowywano. Za panowania Augusta dodano lożę dla cesarza (pulvinar) oraz ustawiono obelisk o wysokości 23,7 m przywieziony z Heliopolis (obelisk został przeniesiony w 1587 r. na polecenie papieża Sykstusa V na plac przed Bazyliką św. Piotra). W 36 r. cyrk spłonął. Odbudowany został przez cesarza Klaudiusza. Po raz drugi zniszczony przez pożar w 64 r. został odbudowany na polecenie Nerona. Kolejny pożar miał miejsce za panowania Domicjana. Odbudowa została zakończona dopiero w 104 r. przez Trajana. W tym okresie budowla miała długość ok. 600 m i szerokość ok. 200 m. Podczas panowania Antoninusa Piusa miała miejsce katastrofa, w wyniku której część budowli zawaliła się. Po odbudowie dokonano kolejnych modyfikacji: Karakalla – poszerzył bramę, Aurelian – postawił na spinie (długi, niski i szeroki mur rozdzielający tory w cyrku rzymskim; wokół niego odbywały się wyścigi kwadryg) świątynię słońca, Konstantyn Wielki – dodał dodatkowe portyki i ozdobił budynek złotymi kolumnami, Konstancjusz II ustawił na spinie obelisk o wysokości 32,5 m przywieziony z Teb (obelisk od 1587 r. stoi na Placu św. Jana na Lateranie). Ostatnie igrzyska w cyrku zostały rozegrane w 550 r. Obecnie na powierzchni nie ma zachowanych pozostałości cyrku, tylko wyniesienie terenu nad gruzami dawnego cyrku ukazuje obszar, który zajmowały jego zabudowania. Powierzchnię cyrku porasta trawa.

Ogromna popularność wyścigów sprawiała, że woźnice stawali się gwiazdami. Najsprawniejsi mogli liczyć na sławę i ogromną fortunę. Miało to jednak swoją cenę. Na liczącym niewiele ponad 600 metrów długości torze Circus Maximus jednocześnie mogło rywalizować aż 12 kwadryg. Wszystkie one musiały pokonać kilka okrążeń, wchodząc w bardzo ciasne zakręty. Przy tym wszystkie chwyty były dozwolone – woźnica mógł siec przeciwników batem, zajeżdżać drogę i spychać na dzielącą proste odcinki toru spinę. W takich warunkach konie i woźnice nieraz odnosili rany, a nawet ginęli. Śmierć na torze miała dosięgnąć jednego z najsłynniejszych woźniców – żyjącego 27 lat Scorpusa, który był jednym z mistrzów cyrku, wygrywając ponad 2 tys. wyścigów i gromadząc ogromny majątek. Rekordzistą był Pompejusz Musclosus, który w karierze odniósł 3559 zwycięstw. Innym znanym woźnicą był Gajusz Apulejusz Diokles, który w swojej karierze wystąpił w 4257 wyścigach, przy czym odniósł 1462 zwycięstwa, 862 razy był drugi i 567 razy trzeci. Diokles zgromadził na wyścigach największy wśród sportowców majątek, który wart był 35 863 120 sestercji, co było możliwe dzięki zwycięstwom w najwyżej premiowanych wyścigach. Według wyliczeń Petera Strucka z Uniwersytetu w Chicago jego majątek wart był 15 mld współczesnych dolarów amerykańskich. Jego dochody, rzędu 1,5 mln. sestercji rocznie, znacznie przewyższały dochody senatorów takich jak np. Tacy. Karierę zakończył w wieku 42 lat. W 147 roku kibice wyścigów rydwanów i inni zawodnicy sfinansowali powstanie inskrypcji z okazji przejścia Dioklesa na emeryturę, uznając go za mistrza wśród woźniców rydwanów. We współczesnej Hiszpanii uznawany jest za pierwszego sportowca pochodzącego z tego kraju.

#igrzyska #wyscigi #Rzym #Cesarstwo #Rome #kwadrygi #rydwany #chariots #antyk #sport